تولید ناخالص داخلی سرانه بر اساس قدرت خرید: ثروتمندترین و فقیرترین کشورهای اروپا در ۲۰۲۵

تولید ناخالص داخلی (GDP) سرانه بر حسب استانداردهای قدرت خرید (PPS) شاخصی پرکاربرد برای مقایسه سطح درآمد کشورهاست چون تفاوت سطح قیمت‌ها را هم در نظر می‌گیرد.

آگهی

آگهی

در سال ۲۰۲۵، سطح تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در اروپا تفاوت زیادی دارد. اگر متوسط اتحادیه اروپا را ۱۰۰ در نظر بگیریم، به گفته یورواستات این شاخص از ۶۸ در بلغارستان و یونان تا ۲۳۹ در لوکزامبورگ متغیر است. این سطح در لوکزامبورگ حدود ۳.۵ برابر بلغارستان و یونان است.

این ارقام به این معنی است که پس از تعدیل بر اساس اختلاف قیمت‌ها، یک شهروند متوسط اتحادیه اروپا توان خرید ۱۰۰ واحد از یک سبد مشترک کالا و خدمات را دارد. در بلغارستان و یونان این توان حدود ۶۸ واحد و در لوکزامبورگ حدود ۲۳۹ واحد است و ایرلند با ۲۳۷ واحد در رتبه بعدی قرار دارد.

این ارقام نشان می‌دهد لوکزامبورگ و ایرلند با فاصله زیاد بالاترین سطح تولید ناخالص داخلی سرانه را دارند؛ به ترتیب ۱۳۹٪ و ۱۳۷٪ بالاتر از متوسط اتحادیه اروپا. در مقابل، این شاخص در بلغارستان و یونان ۳۲٪ پایین‌تر از میانگین اتحادیه است.

به جز این دو مورد استثنا، هلند با ۱۳۴٪ متوسط اتحادیه اروپا بالاترین تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS را دارد و پس از آن دانمارک (۱۲۷٪) و اتریش (۱۱۷٪) قرار دارند.

آلمان (۱۱۵٪)، بلژیک (۱۱۵٪)، سوئد (۱۱۰٪)، مالت (۱۱۰٪) و فنلاند (۱۰۱٪) دیگر کشورهایی هستند که بالاتر از متوسط اتحادیه اروپا قرار می‌گیرند.

آلمان در میان «چهار اقتصاد بزرگ» بالاترین تولید ناخالص داخلی سرانه را دارد

در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، آلمان با ۱۱۵٪ متوسط اتحادیه بالاترین سطح تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS را دارد و تنها کشوری است که بالاتر از مرز ۱۰۰٪ قرار می‌گیرد. فرانسه با ۹۸٪ تقریبا معادل متوسط اتحادیه است، پس از آن ایتالیا با ۹۶٪ و اسپانیا با ۹۲٪ پایین‌ترین سطح را در این گروه دارد.

هشت کشور دست‌کم ۲۰٪ زیر میانگین اتحادیه اروپا

علاوه بر یونان و بلغارستان، شش کشور دیگر نیز دست‌کم ۲۰٪ زیر متوسط اتحادیه اروپا از نظر تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS قرار دارند: لتونی (۷۱٪)، اسلواکی (۷۵٪)، مجارستان (۷۶٪)، کرواسی (۷۸٪)، رومانی (۷۹٪) و استونی (۷۹٪). این ارقام به صورت درصدی از متوسط اتحادیه اروپا بیان شده‌اند.

این شاخص در لهستان و پرتغال نیز ۸۱٪ متوسط اتحادیه اروپاست که به این سطح نزدیک است.

لوکزامبورگ و ایرلند تصویر کامل را نشان نمی‌دهند

با این حال، لوکزامبورگ و ایرلند نمونه‌های خاصی هستند. به گفته یورواستات، شمار زیادی از کارگران خارجی در لوکزامبورگ مشغول به کارند که در تولید ناخالص داخلی این کشور سهم دارند اما جزو جمعیت ساکن آن محسوب نمی‌شوند.

در ایرلند، سطح بالای تولید ناخالص داخلی سرانه را می‌توان تا حدی با حضور شرکت‌های چندملیتی بزرگ دارای دارایی‌های مالکیت فکری توضیح داد. تولید قراردادی مرتبط با این دارایی‌ها به تولید ناخالص داخلی اضافه می‌شود، در حالی که بخش بزرگی از درآمد ایجاد شده به مالکان نهایی این شرکت‌ها در خارج برمی‌گردد.

میانگین تولید ناخالص داخلی سرانه اتحادیه اروپا بر حسب PPS حدود ۴۱ هزار و ۶۰۰ یورو است

بر اساس داده‌های اولیه، متوسط تولید ناخالص داخلی سرانه اتحادیه اروپا بر حسب یورو و تعدیل‌شده با PPS در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۱ هزار و ۶۰۰ یورو بوده است. در میان کشورهای اتحادیه اروپا این رقم از ۲۸ هزار و ۳۰۰ یورو در بلغارستان تا ۹۹ هزار و ۳۰۰ یورو در لوکزامبورگ نوسان دارد.

علاوه بر لوکزامبورگ و ایرلند، تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در هلند (۵۵ هزار و ۶۰۰ یورو) و دانمارک (۵۲ هزار و ۸۰۰ یورو) نیز از ۵۰ هزار یورو فراتر می‌رود.

در آلمان این رقم ۴۷ هزار و ۹۰۰ یورو و در فرانسه ۴۰ هزار و ۷۰۰ یورو است. در ۱۰ کشور اتحادیه اروپا، تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS کمتر از ۳۵ هزار یورو است.

اروپای شرقی در برابر اروپای غربی و شمالی

به طور کلی کشورهای اروپای شرقی پایین‌ترین سطح تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS را دارند، در حالی که اعضای غربی و شمالی اتحادیه در بالاترین سطوح قرار می‌گیرند. به گفته یورواستات، بهره‌وری نیروی کار به اندازه تولید هر کارگر یا هر ساعت کار و شدت اشتغال از عوامل مهم پشت این تفاوت‌ها میان کشورهاست.

از هر سه شهروند اتحادیه اروپا یک نفر در کشوری بالاتر از متوسط اتحادیه زندگی می‌کند

در سال ۲۰۲۵ تنها ۱۰ کشور از ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا از نظر تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS بالاتر از متوسط اتحادیه بودند. این کشورها حدود ۳۴٪ جمعیت اتحادیه را در بر می‌گیرند. در مجموع از هر سه شهروند اتحادیه اروپا یک نفر در کشوری زندگی می‌کند که تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در آن بالاتر از متوسط اتحادیه است و این موضوع نشان‌دهنده اختلافات قابل توجه میان کشورهای عضو است.

تولید ناخالص داخلی سرانه نامزدهای عضویت در اتحادیه اروپا پایین‌تر است

کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه Europa، بریتانیا و کشورهای عضو انجمن تجارت آزاد اروپا در نتایج اولیه گنجانده نشده‌اند اما آمار سال ۲۰۲۴ تصویری گویا ارائه می‌کند.

سطح تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در کشورهای نامزد عضویت به طور قابل توجهی پایین‌تر است. این شاخص در بوسنی و هرزگوین ۳۵٪ متوسط اتحادیه اروپاست، در آلبانی و مقدونیه شمالی ۴۲٪، در صربستان ۵۲٪، در مونته‌نگرو ۵۳٪ و در ترکیه ۷۲٪. به جز ترکیه، همه کشورهای نامزد سطحی پایین‌تر از اعضای فعلی اتحادیه دارند.

بریتانیا با ۹۹٪ تقریبا در سطح متوسط اتحادیه اروپا قرار دارد، در حالی که کشورهای عضو انجمن تجارت آزاد اروپا تولید ناخالص داخلی سرانه به مراتب بالاتری دارند؛ این شاخص در نروژ ۱۶۰٪، در سوئیس ۱۵۱٪ و در ایسلند ۱۳۱٪ متوسط اتحادیه اروپاست.

مصرف واقعی فردی سرانه بر حسب PPS شاخصی کلیدی برای سنجش رفاه مادی خانوار و سطح زندگی است. شکاف میان کشورها در این شاخص کمتر از شکاف تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS است.