تولید ناخالص داخلی سرانه بر اساس استاندارد قدرت خرید در اروپا در سال ۲۰۲۵ تفاوت زیادی دارد. از هر سه شهروند اتحادیه اروپا یک نفر در کشوری بالاتر از میانگین سرانه اتحادیه زندگی میکند.
تولید ناخالص داخلی (GDP) سرانه بر حسب معیارهای برابری قدرت خرید (PPS) شاخصی است که به طور گسترده برای مقایسه سطح درآمد کشورها استفاده میشود، زیرا تفاوت سطح قیمتها را در نظر میگیرد.
در سال ۲۰۲۵، تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در اروپا تفاوتهای چشمگیری دارد. با در نظر گرفتن میانگین اتحادیه اروپا به عنوان ۱۰۰، این شاخص طبق دادههای یورواستات از ۶۸ در بلغارستان و یونان تا ۲۳۹ در لوکزامبورگ در نوسان است. این رقم در لوکزامبورگ حدود سه و نیم برابر بلغارستان و یونان است.
این امر به این معناست که پس از تعدیل بر اساس تفاوت قیمتها، یک فرد متوسط در اتحادیه اروپا میتواند ۱۰۰ واحد از یک سبد مشترک کالا و خدمات را تامین کند. در بلغارستان و یونان این توان حدود ۶۸ واحد است، در حالی که در لوکزامبورگ حدود ۲۳۹ واحد و در ایرلند که با ۲۳۷ واحد در رتبه بعدی قرار دارد.
این ارقام نشان میدهد لوکزامبورگ و ایرلند با تولید ناخالص داخلی سرانه به ترتیب ۱۳۹ و ۱۳۷ درصد بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا، فاصلهای بسیار زیاد با سایر کشورها دارند. در مقابل، این شاخص در بلغارستان و یونان ۳۲ درصد پایینتر از میانگین اتحادیه اروپاست.
با کنار گذاشتن این دو مورد استثنایی، هلند با ۱۳۴ درصد میانگین اتحادیه اروپا بالاترین سطح را دارد و پس از آن دانمارک (۱۲۷ درصد) و اتریش (۱۱۷ درصد) قرار میگیرند.
آلمان (۱۱۵ درصد)، بلژیک (۱۱۵ درصد)، سوئد (۱۱۰ درصد)، مالت (۱۱۰ درصد) و فنلاند (۱۰۱ درصد) دیگر کشورهایی هستند که بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند.
آلمان در میان «چهار اقتصاد بزرگ» اتحادیه اروپا بیشترین تولید ناخالص داخلی سرانه را دارد
در میان «چهار اقتصاد بزرگ» اتحادیه اروپا، آلمان با تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS معادل ۱۱۵ درصد میانگین اتحادیه اروپا در صدر قرار دارد و تنها کشوری است که بالاتر از سطح ۱۰۰ درصدی ایستاده است. فرانسه با ۹۸ درصد نزدیک به میانگین است، پس از آن ایتالیا با ۹۶ درصد قرار میگیرد. اسپانیا با ۹۲ درصد پایینترین سطح را در این گروه دارد.
هشت کشور، حداقل ۲۰ درصد پایینتر از میانگین اتحادیه اروپا
علاوه بر یونان و بلغارستان، شش کشور دیگر نیز دستکم ۲۰ درصد پایینتر از میانگین اتحادیه اروپا در تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS قرار دارند. این کشورها عبارتند از لتونی (۷۱ درصد)، اسلواکی (۷۵ درصد)، مجارستان (۷۶ درصد)، کرواسی (۷۸ درصد)، رومانی (۷۹ درصد) و استونی (۷۹ درصد) که ارقام به صورت درصدی از میانگین اتحادیه اروپا ارائه شده است.
این شاخص در لهستان و پرتغال نیز ۸۱ درصد میانگین اتحادیه اروپا است که نزدیک به همین سطح محسوب میشود.
لوکزامبورگ و ایرلند تصویر کامل واقعیت را نشان نمیدهند
با این حال، لوکزامبورگ و ایرلند مواردی ویژه هستند. یورواستات توضیح میدهد که شمار زیادی از کارگران خارجی در لوکزامبورگ مشغول به کارند که به تولید ناخالص داخلی این کشور کمک میکنند، اما جزو جمعیت مقیم آن به حساب نمیآیند.
در ایرلند، سطح بالای تولید ناخالص داخلی سرانه تا حدی با حضور شرکتهای چندملیتی بزرگ که مالکیت داراییهای فکری را در اختیار دارند توضیح داده میشود. تولید قراردادی مرتبط با این داراییها به GDP افزوده میشود، در حالی که بخش بزرگی از درآمد ایجادشده به مالکان نهایی این شرکتها در خارج بازمیگردد.
میانگین تولید ناخالص داخلی سرانه اتحادیه اروپا بر حسب PPS حدود ۴۱ هزار و ۶۰۰ یورو است
بر اساس دادههای اولیه، میانگین تولید ناخالص داخلی سرانه اتحادیه اروپا بر حسب یورو و تعدیلشده با برابری قدرت خرید در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۱ هزار و ۶۰۰ یورو بوده است. در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، این رقم از ۲۸ هزار و ۳۰۰ یورو در بلغارستان تا ۹۹ هزار و ۳۰۰ یورو در لوکزامبورگ متغیر است.
علاوه بر لوکزامبورگ و ایرلند، تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در هلند (۵۵ هزار و ۶۰۰ یورو) و دانمارک (۵۲ هزار و ۸۰۰ یورو) نیز از ۵۰ هزار یورو فراتر میرود.
این رقم در آلمان ۴۷ هزار و ۹۰۰ یورو و در فرانسه ۴۰ هزار و ۷۰۰ یورو است. در ۱۰ کشور عضو اتحادیه اروپا، تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS کمتر از ۳۵ هزار یورو است.
اروپای شرقی در برابر اروپای غربی و شمالی
به طور کلی کشورهای اروپای شرقی پایینترین سطح تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS را دارند، در حالی که اعضای غربی و شمالی اتحادیه اروپا در بالاترین سطوح قرار میگیرند. به گفته یورواستات، بهرهوری نیروی کار که به صورت تولید هر شاغل یا هر ساعت کار سنجیده میشود و همچنین شدت اشتغال از عوامل مهم تفاوت میان کشورها هستند.
از هر سه شهروند اتحادیه اروپا یک نفر بالاتر از میانگین اتحادیه زندگی میکند
در سال ۲۰۲۵ تنها ۱۰ کشور از ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا در شاخص تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS بالاتر از میانگین اتحادیه قرار داشتند. این کشورها در مجموع حدود ۳۴ درصد جمعیت اتحادیه را در بر میگیرند. در کل، یک نفر از هر سه شهروند اتحادیه اروپا در کشوری زندگی میکند که تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS در آن بالاتر از میانگین اتحادیه است. این موضوع نشاندهنده شکافهای قابل توجه میان کشورهای اتحادیه اروپاست.
کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا تولید ناخالص داخلی سرانه کمتری دارند
کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، بریتانیا و کشورهای عضو انجمن تجارت آزاد اروپا در نتایج اولیه گنجانده نشدهاند، اما آمار سال ۲۰۲۴ تصویر روشنی ارائه میکند.
کشورهای نامزد عضویت، تولید ناخالص داخلی سرانه به مراتب پایینتری بر حسب PPS دارند. این شاخص در بوسنی و هرزگوین ۳۵ درصد میانگین اتحادیه اروپا، در آلبانی و مقدونیه شمالی ۴۲ درصد، در صربستان ۵۲ درصد، در مونتهنگرو ۵۳ درصد و در ترکیه ۷۲ درصد است. به جز ترکیه، همه کشورهای نامزد سطحی پایینتر از اعضای اتحادیه اروپا دارند.
بریتانیا با ۹۹ درصد نزدیک به میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد، در حالی که کشورهای عضو انجمن تجارت آزاد اروپا تولید ناخالص داخلی سرانه به مراتب بالاتری دارند. این رقم در نروژ ۱۶۰ درصد، در سوئیس ۱۵۱ درصد و در ایسلند ۱۳۱ درصد میانگین اتحادیه اروپاست.
مصرف واقعی فردی سرانه بر حسب PPS یکی از شاخصهای کلیدی رفاه مادی خانوارها و سطح زندگی است. شکاف میان کشورها در این شاخص از شکاف در تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب PPS کمتر است.