ترمینال جدید بار، افزایش ذخیره سوخت و رژیم گمرکی بدون عوارض برای کاهش زمان و هزینه ترانزیت طراحی شده و خطوط هوایی و شرکتهای لجستیکی جویای مسیرهای جایگزین اروپا و آسیا را هدف میگیرد.
مسئولان فرودگاه میگویند فرودگاه بینالمللی نوایی در مرکز ازبکستان در حال گسترش ظرفیت حمل بار و زیرساختهای لجستیکی خود است تا با جذب جریانهای ترانزیتی میان اروپا، آسیا و خاورمیانه، جایگاهش را در زنجیرههای تامین بینالمللی تقویت کند.
این فرودگاه که در امتداد کریدورهای مهم حملونقل میان چین، اروپا و خاورمیانه واقع شده است، از شرایط پروازی باثباتی از جمله رطوبت پایین و مه محدود و همچنین نزدیکی به مناطق صنعتی، یک منطقه آزاد اقتصادی و شبکههای ریلی و جادهای بهرهمند است.
این مزیتها زمینه توسعه فرودگاه را بهعنوان یک پلتفرم لجستیکی چندوجهی برای جذب اپراتورهای حمل بار بینقارهای و شرکتهای فورواردر فراهم میکند.
علیشر کلیچف، مدیر فرودگاه بینالمللی نوایی، گفت: «تمرکز اصلی فرودگاه نوایی هرگز بر جابهجایی مسافر نبوده است.»
او افزود: «هدف ما ایجاد یک هاب مرکزی برای ترانزیت بار میان اروپا و آسیاست که یکپارچگی بدون وقفه میان حملونقل هوایی، جادهای و ریلی را فراهم کند.»
گسترش زیرساختها و ظرفیت حمل بار
این فرودگاه در حال ساخت یک ترمینال باری به مساحت ۱۶ هزار متر مربع است که برای رسیدگی به محمولههای عمومی، کالاهای باارزش و خطرناک، محمولات تجارت الکترونیک و همچنین مرسولات پستی و کوریر طراحی شده است.
انتظار میرود این مجموعه ظرفیت پذیرش و عملیات بار را افزایش دهد و از رشد حجم محمولهها در مسیرهای اوراسیا، بهویژه با افزایش تقاضا برای ترانزیت سریعتر میان آسیا و اروپا، پشتیبانی کند.
زیرساخت ذخیرهسازی سوخت نیز در حال توسعه است. بر اساس یک فرمان ریاستجمهوری در سال ۲۰۰۸، فرودگاه ۱۰ هزار تن به ظرفیت ذخیره سوخت هواپیما اضافه میکند و مجموع ظرفیت را به ۱۵ هزار تن میرساند.
این نوسازی با هدف پشتیبانی از افزایش پروازهای باری و تضمین تداوم عملیات برای پروازهای بلندبرد باربری انجام میشود.
کلیچف گفت: «این توسعه تضمین میکند بتوانیم نیاز سوختی شمار رو به افزایش پروازهای باری را تامین کنیم.»
در داخل فرودگاه، مناطق عملیاتی تخصصی ایجاد میشود؛ از جمله بخشهای ویژه پردازش بار، محمولههای اکسپرس و خدمات پستی و کوریر.
این مناطق برای کاهش زمان گردش هواپیما، افزایش کارایی رسیدگی به بار و پشتیبانی از تحویلهای حساس به زمان، از جمله محمولات تجارت الکترونیک میان بازارهای آسیایی و اروپایی، طراحی شدهاند.
رژیم گمرکی و ادغام در کریدورهای تجاری
فرودگاه نوایی در هماهنگی نزدیک با منطقه آزاد اقتصادی نوایی و قطبهای صنعتی پیرامون آن فعالیت میکند و بخشی از یک شبکه گسترده لجستیکی است که حملونقل هوایی، ریلی و جادهای را به هم متصل میکند.
ادغام این فرودگاه در کریدورهای منطقهای و بینالمللی، از جمله مسیرهایی که از ترمذ میگذرد، امکان جریان یافتن بار میان آسیای مرکزی، اروپا و خاورمیانه را فراهم کرده و از عملیات ترانزیتی در چندین بازار پشتیبانی میکند.
کلیچف گفت در حال حاضر شرکتهای هواپیمایی از جمله مرسک، امانجی، مایفریتر و فلایخیوه در این فرودگاه فعالیت میکنند که نشاندهنده افزایش علاقه اپراتورهای باری در منطقه است.
او ادامه داد: «زیرساخت ما امکان توقف فنی برای هواپیماهای بزرگ باری را فراهم میکند و عملیات منعطف و قابل اعتماد را برای شرکتهای هواپیمایی تضمین میکند.»
یکی از عناصر کلیدی راهبرد توسعه فرودگاه، راهاندازی رژیم گمرکی پورتوفرانکو است که اجازه میدهد کالا بدون پرداخت حقوق و عوارض وارد، انبار، پردازش و دوباره صادر شود.
این نظام امکان تجمیع، تفکیک و بستهبندی مجدد محمولهها را فراهم میکند و با ایجاد انعطاف بیشتر برای شرکتهای لجستیکی، زمان ترانزیت در جریان تجارت بینالمللی را کاهش میدهد.
این منطقه همچنین خدمات فنی هواپیما، از جمله انبارش و نگهداری قطعات یدکی را پوشش میدهد و معافیت از حقوق گمرکی در آن تا اول ژانویه ۲۰۲۹ برقرار است.
این چارچوب با هدف جذب شرکتهای لجستیکی طراحی شده که بهدنبال کاهش هزینهها و سادهسازی رویههای گمرکی در مسیرهای اوراسیایی هستند.
کلیچف گفت: «رژیم پورتوفرانکو یک نقطه عطف اساسی است. این رژیم سرعت پردازش بار را بهطور چشمگیری افزایش میدهد و جذابیت فرودگاه را برای شرکتهای لجستیکی بینالمللی بیشتر میکند.»
خدمات آینده و چشمانداز سرمایهگذاری
این فرودگاه برنامه دارد تا سال ۲۰۲۹ با ایجاد یک مرکز تعمیر، نگهداری و اورهال هواپیما (MRO) توان فنی خود را گسترش دهد.
این مجموعه شامل آشیانههایی برای سرویسدهی و رنگآمیزی هواپیماهای پهنپیکر خواهد بود و هدف آن جذب شرکتهای هواپیمایی بینالمللی است که به پشتیبانی فنی در آسیای مرکزی نیاز دارند.
کلیچف گفت: «مرکز هوانوردی ما به شرکتهای هواپیمایی امکان میدهد تعمیرات و نگهداری خود را مستقیما در نوایی انجام دهند و یک راهحل یکپارچه برای اپراتورهای باری ایجاد میکند.»
همزمان، احداث یک پارک «تیآیآر» نیز برای پشتیبانی از حملونقل بینالمللی جادهای در دست اجراست که گنجایش حداکثر ۵۰ کامیون را خواهد داشت. این مرکز به رسیدگی به اسناد گمرکی، ترخیص بار و خدماتدهی به رانندگان اختصاص دارد و برای پیوند دادن حمل جادهای با عملیات لجستیکی هوایی و ریلی طراحی شده است.
در این محوطه، امکان اسکان و رستوران شبانهروزی برای رانندگان پیشبینی شده و سامانه نظارت تصویری تمام منطقه را پوشش میدهد. همچنین محلهای استراحت برای ماموران گمرک در نظر گرفته شده تا امکان فعالیت بیوقفه فراهم باشد.
راهبرد توسعه بلندمدت نوایی شامل گسترش بیشتر ترمینالهای باری و تاسیسات انبارداری و نیز ایجاد پارکهای لجستیکی و مراکز توزیع است.
این برنامهها همچنین افزایش ظرفیت سوخت هوایی، توسعه خدمات مهندسی و راهحلهای لجستیکی ویژه تجارت الکترونیک را در بر میگیرد تا نقش فرودگاه در زنجیرههای تامین منطقهای تقویت شده و سرمایهگذاری بینالمللی جذب شود.