از زمان آغاز درگیری ایران بهای نفت برنت بیش از ۵۰ درصد جهش کردهاست و همزمان بازارهای آسیایی سقوط کردهاند و سهام اروپا نیز همین روند را دنبال کردهاند.
بازارهای سهام اروپا روز دوشنبه معاملات را با کاهش آغاز کردند اما تا نیمهروز وضعیت شاخصها نوسانی بود زیرا در فضایی از افزایش قیمت نفت و تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه، احساس احتیاط در میان سرمایهگذاران همچنان غالب است.
در زمان تنظیم این خبر، شاخص دکس آلمان حدود ۰.۰۴ درصد افت کرده بود، شاخص فوتسی ۱۰۰ بخش زیادی از افتهای اولیه را جبران کرد و ۰.۵۹ درصد رشد داشت و شاخص کک ۴۰ فرانسه نیز دوباره اندکی مثبت شد و ۰.۰۵ درصد بالا رفت.
آغاز ضعیف معاملات در اروپا در پی افت بازارهای آسیایی رقم خورد؛ جایی که سهام در معاملات شبانه عمدتا کاهش یافت زیرا نگرانیها از جهش قیمت نفت و احتمال تشدید بیشتر جنگ آمریکا با ایران فروکش نکرده است.
ریچارد هانتر، رئیس بخش بازار در شرکت اینتراکتیو اینوستور، در یادداشتی ایمیلی که برای یورونیوز فرستاد، نوشت: «از همان روزهای نخست درگیری، طولانی شدن جنگ دغدغه اصلی بازار بوده و گزارشها حاکی از آن است که شمار نیروهای آمریکایی در منطقه به حدود ۵۰ هزار نفر نزدیک میشود؛ موضوعی که نشان میدهد احتمال آغاز یک حمله زمینی در آینده نزدیک وجود دارد، هرچند رئیسجمهور خلاف آن را میگوید و این موضع او بیشتر شبیه تکذیبهای قاطع از سوی ایران است.»
هانتر افزود: «هرچه جنگ طولانیتر شود، هزینه و زمان جبران خسارتها بیشتر خواهد شد و این به احتمال زیاد به آن معناست که قیمت نفت برای مدت بیشتری در سطوح بالا میماند و فشارهای تورمی در سراسر جهان افزایش مییابد.»
این افتها در ادامه ریزش شدید والاستریت در معاملات روز جمعه رخ داد؛ ریزشی که پنجمین هفته پیاپی منفی را برای بازار سهام آمریکا رقم زد و طولانیترین دوره افت متوالی در نزدیک به چهار سال گذشته به شمار میرود.
فابین یپ، تحلیلگر بازار در آیجی، در یادداشتی تحلیلی نوشت: «بازارهای سهام آمریکا همچنان تحت فشار مداوم بود، به طوری که شاخص اساندپی ۵۰۰ در طول هفته ۲.۱ درصد و نزدک ۱۰۰، ۳.۲ درصد افت کرد. شاخص داو جونز به دلیل وزن کمتر سهام فناوری، عملکرد نسبتا بهتری داشت و تنها ۰.۹ درصد پایین آمد. هر دو شاخص نزدک ۱۰۰ و داو جونز اکنون به طور رسمی وارد فاز اصلاح شدهاند زیرا بیش از ۱۰ درصد از اوجهای اخیر خود عقب نشستهاند.»
افت بازارهای آسیا-اقیانوسیه در معاملات شبانه
در ابتدای معاملات، شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۴.۵ درصد سقوط کرد، شاخص اساندپی/ایاسایکس ۲۰۰ استرالیا ۱.۲ درصد پایین آمد و شاخص کاسپی کره جنوبی ۳.۲ درصد افت کرد. شاخص هنگسنگ در هنگ کنگ ۱.۷ درصد و شاخص ترکیبی شانگهای ۰.۷ درصد کاهش یافتند.
نگرانی سرمایهگذاران به طور ویژه به خطر مختل شدن دسترسی به تنگه هرمز برمیگردد؛ گذرگاهی حیاتی برای حمل نفت در جهان.
در معاملات اولیه امروز، بهای هر بشکه نفت برنت معیار از ۱۱۶ دلار عبور کرد؛ رقمی که نشان میدهد از زمان آغاز درگیری ایران در ۲۸ فوریه، قیمت این نفت بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است. هنگام شروع جنگ، قیمت هر بشکه اندکی بالاتر از ۷۰ دلار بود. نفت خام معیار آمریکا نیز حدود ۱۰۱ دلار در هر بشکه معامله شد که ادامه نوسان شدید در بازارهای جهانی انرژی را نشان میدهد.
این جهش قیمتی در حالی رخ میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، احتمال تصرف جزیره خارک ایران، اصلیترین پایانه نفتی این کشور در خلیج فارس، توسط نیروهای آمریکایی را مطرح کرده است. او این اظهارات را در مصاحبهای بیان کرد که صبح دوشنبه در روزنامه فایننشال تایمز منتشر شد.
ترامپ به این روزنامه گفت: «شاید جزیره خارک را بگیریم شاید هم نه. گزینههای زیادی داریم.» او افزود: «این همچنین به این معنا خواهد بود که باید برای مدتی آنجا (در جزیره خارک) بمانیم.»
او در پاسخ به پرسشی درباره توان دفاعی ایران در این جزیره گفت: «فکر نمیکنم هیچ دفاعی داشته باشند. میتوانیم خیلی راحت آن را تصرف کنیم.»
ایالات متحده پیش از این حملات هوایی انجام داده که مدعی است مواضع نظامی در این جزیره را هدف قرار دادهاند. ایران تهدید کرده است در صورت پیاده شدن نیروهای آمریکایی در خاکش، خود حمله زمینی به کشورهای عرب خلیج فارس و حملات تازهای را آغاز خواهد کرد.
در همین حال قرار است امروز وزیران دارایی و انرژی کشورهای عضو گروه هفت به همراه روسای بانکهای مرکزی این کشورها جلسهای اضطراری برگزار کنند تا درباره این جنگ و پیامدهای آن گفتوگو کنند. این نشست چهارمین بار از زمان آغاز جنگ در ایران است که گروه هفت در سطح وزیران تشکیل جلسه میدهد.