فدرال رزرو شاید کاهش نرخ بهره را متوقف کند؛ جنگ ایران تورم را بالا میبرد

یک پرسش کلیدی بر فراز نشست دو روزه بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) که روز چهارشنبه به پایان می‌رسد، سایه انداخته است.

آگهی

آگهی

آیا سیاستگذاران با وجود آن که جنگ با ایران قیمت نفت را بالا برده و بهای بنزین را جهش داده است، امسال هم نرخ بهره را کاهش می‌دهند یا این که برای ماه‌ها نرخ‌ها را ثابت نگه می‌دارند تا ببینند سرنوشت این درگیری به کجا می‌کشد؟

تقریبا قطعی است که جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، روز چهارشنبه اعلام می‌کند که بانک مرکزی برای دومین نشست پیاپی، نرخ بهره پایه خود را در حدود ۳٫۶ درصد بدون تغییر نگه داشته است.

اما فدرال رزرو همزمان پیش‌بینی‌های فصلی خود را هم منتشر می‌کند و ممکن است مقام‌ها برآورد قبلی خود مبنی بر یک نوبت کاهش نرخ بهره در سال جاری را به صفر کاهش دهند.

چنین تغییری شاید در ظاهر کوچک به نظر برسد، اما پس از ۱۸ ماه کاهش‌های مقطعی نرخ بهره، به معنای تغییر جدی مسیر سیاست پولی خواهد بود.

هر تصمیمی که فدرال رزرو بگیرد، این مقطع زمانی برای ارائه هر گونه چشم‌انداز اقتصادی از سوی سیاستگذاران به‌ویژه دشوار است.

جنگ با ایران که دولت ترامپ از ۲۸ فوریه آغاز کرد، پیشاپیش باعث جهش قیمت بنزین شده و در یکی دو ماه آینده نیز تورم را بالاتر خواهد برد.

فدرال رزرو ناچار است پیش‌بینی تورمی را که روز چهارشنبه منتشر می‌کند، نسبت به آنچه در دسامبر اعلام کرده بود، رو به بالا اصلاح کند؛ در آن زمان مقام‌ها پیش‌بینی کرده بودند تورم تا پایان امسال به ۲٫۶ درصد کاهش یابد.

بسیاری از اقتصاددانان انتظار دارند فدرال رزرو اکنون پیش‌بینی کند که حتی تا اواخر ۲۰۲۶ هم تورم در حدود ۳ درصد باقی می‌ماند.

افزایشی با این اندازه، جمع‌کردن ادامه کاهش نرخ بهره با واقعیت‌های اقتصادی را بسیار دشوار می‌کند.

در عین حال، جهش قیمت بنزین اگر ادامه‌دار باشد، می‌تواند سرعت اقتصاد را کم کند، زیرا سهم بیشتری از هزینه مصرف‌کنندگان در پمپ‌بنزین‌ها صرف می‌شود و پول کمتری برای خرید کالاها و خدمات دیگر باقی می‌ماند. در نتیجه ممکن است نرخ بیکاری در ادامه امسال افزایش یابد.

روز سه‌شنبه، میانگین بهای بنزین در سراسر آمریکا به ۳٫۷۹ دلار برای هر گالن رسید؛ رقمی که به گفته انجمن خودرویی AAA نسبت به یک ماه پیش ۸۸ سنت افزایش نشان می‌دهد.

این دو پیامد یعنی تورم بالاتر و بیکاری بیشتر، معمولا فدرال رزرو را در دو جهت مخالف می‌کشند.

بانک مرکزی برای مهار تورم، نرخ بهره پایه را ثابت نگه می‌دارد یا بالا می‌برد و برای تحریک هزینه‌کرد و استخدام، نرخ‌ها را کاهش می‌دهد.

افزایش قیمت‌ها همزمان با رشد بیکاری، عموما بدترین سناریو برای بانک‌های مرکزی به شمار می‌رود.

روزهای پایانی ریاست پاول

نشست این هفته همچنین از آخرین نشست‌های پاول در مقام رئیس فدرال رزرو خواهد بود.

دوره ریاست او ۱۵ مه به پایان می‌رسد و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، کوین وارش، مقام سابق فدرال رزرو را به عنوان جانشین او معرفی کرده است.

با این حال روند تایید وارش در سنا متوقف شده، زیرا شماری از سناتورهای ارشد جمهوری‌خواه نسبت به تحقیق وزارت دادگستری درباره شهادت پاول در موضوع نوسازی یک ساختمان اعتراض کرده‌اند.

روز جمعه گذشته، یک قاضی دو احضاریه‌ای را که وزارت دادگستری برای فدرال رزرو صادر کرده بود، لغو کرد؛ اقدامی که ضربه‌ای به این تحقیقات وارد کرد.

اما جینین پیرو، دادستان فدرال آمریکا، اعلام کرده است که به این رای اعتراض خواهد کرد.

نشست این هفته برای پاول یکی‌مانده‌به‌آخر است؛ مگر آن که وارش تا ۱۵ مه در سنا تایید نشود که در آن صورت پاول می‌تواند تا زمان تعیین جانشین، ریاست کمیته تعیین نرخ بهره فدرال رزرو را حفظ کند.

حتی پیش از جنگ با ایران هم، داده‌های تورمی و بازار کار با مشکل روبه‌رو شده بود و فدرال رزرو را در موقعیت دشواری قرار می‌داد.

بر اساس شاخص ترجیحی بانک مرکزی آمریکا، قیمت‌ها در ژانویه سریع‌تر از ماه‌های اخیر بالا رفت و تورم هسته‌ای، یعنی تورم بدون احتساب غذا و انرژی، نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۳٫۱ درصد رسید.

این رقم نسبت به دو سال پیش تغییر چندانی نکرده است؛ نشانه‌ای که حاکی از آن است فشارهای تورمی همچنان سرسختانه بالا مانده است.

روند استخدام نیز کند شده است. دولت اوایل ماه جاری گزارش داد کارفرمایان در فوریه ۹۲ هزار شغل را حذف کرده‌اند؛ نتیجه‌ای ضعیف‌تر از حد انتظار پس از ایجاد ۱۳۰ هزار شغل در ژانویه.

نرخ بیکاری نیز از ۴٫۳ درصد به ۴٫۴ درصد افزایش یافت.