ایالات متحده معافیت موقت ۳۰ روزهای صادر کرده که به پالایشگاههای هند اجازه میدهد نفت خام روسیهای را که اکنون در دریا سرگردان است بخرند، زیرا اختلال ناشی از درگیری ایران عرضه جهانی انرژی را تهدید میکند.
اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا روز پنجشنبه از صدور معافیتی ۳۰ روزه خبر داد که به پالایشگاههای هندی اجازه میدهد نفت روسیه را از نفتکشهایی که به دلیل بسته شدن یا پرخطر شناخته شدن مسیرهای معمول دریایی در دریا سرگردان ماندهاند، خریداری کنند.
بسنت در بیانیهای که در ایکس منتشر شد این اقدام را راهحلی کوتاهمدت برای کاهش فشارهای عرضه توصیف کرد و تاکید کرد این اقدام «منفعت مالی قابل توجهی برای دولت روسیه به همراه نخواهد داشت».
این تصمیم در بحبوحه محاصره تنگه هرمز در پی جنگ ایران و اخلالهای گستردهای که این جنگ همچنان در بازارهای جهانی انرژی ایجاد میکند، اتخاذ شده است.
این معافیت که از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا صادر شده، نفت و فرآوردههای نفتی روسیه را در بر میگیرد که اکنون میتوانند مسیر خود را به سوی بنادر هند تغییر دهند.
این اقدام روز ۴ آوریل منقضی میشود و شامل محمولههای جدید نخواهد شد.
این تصمیم به معنای تخفیف گسترده تحریمهای ثانویه آمریکا که پیشتر به دلیل خرید نفت ارزان روسیه متوجه هند بود، نیست و صرفا یک وضعیت اضطراری حاد و مقطعی در عرضه را که در اثر درگیری در خاورمیانه ایجاد شده، هدف قرار میدهد.
بسنت افزود هند به عنوان یکی از شرکای کلیدی آمریکا انتظار میرود پس از عبور از بحران فوری کنونی خرید نفت خام آمریکا را افزایش دهد.
پالایشگران هندی در روزهای اخیر به دلیل نبود گزینههای جایگزین، چند میلیون بشکه از این محمولههای فوری را پیشخرید کردهاند.
بنا بر گزارش منابع آگاه که بلومبرگ به نقل از آنها خبر داده، بزرگترین پالایشگر خصوصی هند، شرکت ریلاینس اینداستریز، پس از معافیت موقت آمریکا جستوجو برای خرید محمولههای نفت خام روسیه را آغاز کرده است.
این شرکت قصد دارد این محمولهها را در پالایشگاهی که بازار داخلی هند را تغذیه میکند فرآوری کند و در عین حال تاسیسات صادراتمحور خود را با انواع غیرروسی نفت خام فعال نگه دارد؛ آن هم در شرایطی که شاخصهای مرجع قیمت نفت در بازار جهانی این هفته نوسان شدیدی را تجربه کردند.
در زمان تنظیم این گزارش، بهای نفت برنت بالای ۸۵ دلار در هر بشکه و نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) بالای ۸۱ دلار در هر بشکه معامله میشود که بالاترین سطوح در سه سال گذشته است.
سفر وزیر خزانهداری آمریکا به پاریس پیش از سفر ترامپ به چین
اعلام این معافیت همزمان است با آماده شدن بسنت برای دیدار با هه لیفنگ معاون نخستوزیر چین در پاریس در هفته آینده.
این گفتوگوها قرار است زمینه سفر دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا به چین از ۳۱ مارس تا ۲ آوریل را فراهم کند. به نوشته والاستریت ژورنال، واشنگتن برنامه دارد بر پکن فشار بیاورد تا خرید نفت روسیه و ایران را کاهش دهد و به جای آن به سمت خرید نفت خام و الانجی آمریکا حرکت کند.
این درخواست که تحلیلگران آن را ریسکی قابل توجه میدانند، در زمانی مطرح میشود که چین به شدت به نفت ارزان روسیه و ایران متکی است. اقدامهای نظامی آمریکا در ونزوئلا و ایران نیز اختلال زیادی در تامین نفت چین ایجاد کرده است.
در این مذاکرات همچنین درباره افزایش خرید سویای آمریکا و هواپیماهای بوئینگ توسط چین، احتمال تسهیل محدودیتهای صادرات مواد معدنی نادر و واردات تراشههای هوش مصنوعی گفتوگو خواهد شد.
بهویژه در موضوع تراشههای هوش مصنوعی انتظار میرود تنشهایی بروز کند، زیرا گفته میشود دولت آمریکا در حال تدوین مقررات جدید و گسترده صادراتی است که شرکتهای آمریکایی مانند انویدیا و ایامدی را ملزم میکند برای تقریبا همه محمولههای صادراتی خود به جهان مجوز بگیرند.
این گزارشها پس از آن منتشر میشود که دولت ترامپ ظاهرا پیشتر در حال بررسی سقف ۷۵ هزار تراشه انویدیا H200 برای هر مشتری چینی بود؛ رقمی که کمتر از نصف تعداد درخواستی شرکتهای بزرگی چون علیبابا و بایتدنس عنوان شده است.
درگیری ایران به پیچیدگیهای نشست ترامپ-شی میافزاید
دیدار پاریس در شرایطی برگزار میشود که سایهای از عدم قطعیت تازه بر نشست آتی ترامپ و شی در چند هفته آینده افتاده است.
چین حملات به ایران را محکوم کرده و مرگ آیتالله علی خامنهای تنشهای ژئوپلیتیک جدیدی به وجود آورده است، حتی در حالی که آتشبس تجاری شکنندهای که اواخر سال ۲۰۲۵ بر سر آن توافق شد ظاهرا همچنان پابرجاست.
با این حال دو طرف فعلا متعهد به ادامه گفتوگوهای اقتصادی محتوایی به نظر میرسند.
معافیت محدود برای هند بخشی از راهبرد گستردهتر آمریکا است؛ استفاده از انعطافپذیری کوتاهمدت برای تثبیت بازارهای انرژی در حالی که همزمان در پی بازچینی بلندمدت جریانهای نفتی جهان به نفع تولیدکنندگان آمریکایی است.
هفتههای پیش رو نشان خواهد داد آیا این رویکرد حسابشده میتواند هم تسکین فوری در بازار فراهم کند و هم به پیشرفتی معنادار در دستورکار بلندپروازانه اقتصادی آمریکا و چین منجر شود یا نه.