ایالات متحده در معرض از دست دادن وضعیت ریشهکنسازی سرخک است، زیرا جوامع کمواکسینه در اروپا همچنان در برابر موارد وارداتی آسیبپذیرند.
ایالات متحده در معرض آن است که وضعیت عاری از سرخک خود را با جهش موارد ابتلا از دست بدهد؛ موضوعی که بار دیگر نگرانیهای تازهای درباره آسیبپذیری جوامع اروپایی برانگیخته است؛ جوامعی که پوشش واکسیناسیون در آنها همچنان پایینتر از سطح لازم برای جلوگیری از انتقال پایدار بیماری است.
بیش از ۴۵۰۰ مورد ابتلا به سرخک در آمریکا در سال جاری گزارش شده است (منبع به زبان انگلیسی) که تقریبا دو برابر کل موارد گزارششده در سال گذشته است. یک برآورد (منبع به زبان انگلیسی)ی منتشرشده در نشریه پزشکی جاما نشان میدهد اگر نرخهای واکسیناسیون بهبود نیابد، سرخک میتواند دوباره در ایالات متحده به بیماری بومی تبدیل شود؛ وضعیتی که ممکن است طی ۲۵ سال به ۸۵۱۳۰۰ مورد ابتلا، بیش از ۱۷۰۰۰۰ بستری در بیمارستان و ۲۵۵۰ مورد مرگ منجر شود.
کتی موهان، نایبرئیس کمیته دائمی پزشکان اروپایی (CPME) و گزارشگر این نهاد در حوزه واکسیناسیون، به یورونیوز گفت شیوع کنونی آن سوی اقیانوس اطلس میتواند نشانهای از یک خطر گستردهتر نیز باشد.
موهان گفت: «به دلیل مسیرهای بینالمللی سفر و سهولت و سرعت جابهجایی مردم از مرزها، و با توجه به قدرت سرایت سرخک پیش از شروع بثورات پوستی، افراد میتوانند در حالی که همچنان ناقل هستند مسافتهای زیادی را طی کنند و در نتیجه بیماری به سرعت گسترش یابد.»
سرخک از جمله مسریترین بیماریهای عفونی است. افراد میتوانند حدود چهار روز پیش از آنکه بثورات پوستی مشخصه بیماری ظاهر شود، ویروس را منتقل کنند؛ یعنی ممکن است پیش از آنکه متوجه بیمار بودن خود شوند از مرزها عبور کنند.
موهان گفت: «۱۵ دقیقه تماس رو در رو با فردی که ناقل است کافی است تا به احتمال زیاد به سرخک مبتلا شوید.»
آمریکا تنها کشوری نیست که سرخک در آن همچنان در گردش است. بزرگترین شیوعها (منبع به زبان انگلیسی)در حال حاضر در بنگلادش با بیش از ۶۵۴۳۰ مورد، اندونزی با ۴۶۵۷۸ مورد و گواتمالا با ۳۱۲۲۲ مورد ثبت شده است.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) به یورونیوز گفت: «اینکه یک مورد وارداتی در اروپا به انتقال بیشتر منجر شود، در درجه اول به سطح ایمنی در جامعه درگیر در اروپا و نیز به این بستگی دارد که آیا ویروس به گروههایی با پوشش پایین واکسیناسیون میرسد یا نه.»
به گفته ECDC، پوشش واکسیناسیون برای نوبت اول ۹۲ درصد و برای نوبت دوم ۸۸ درصد بوده است که «حفاظت قوی در سطح جمعیت» به شمار میرود.
با این حال این میزان همچنان پایینتر از پوشش توصیهشده ۹۵ درصدی برای دو نوبت واکسن در سطح ملی و محلی است؛ سطحی که برای جلوگیری از انتقال پایدار و دستیابی به حذف سرخک لازم است. میانگینهای ملی همچنین میتوانند مناطقی یا جوامعی با پوشش پایینتر واکسیناسیون را پنهان کنند.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها اعلام کرد: «بیشتر موارد سرخک در افراد واکسینهنشده رخ میدهد» و توصیه کرد کشورها شکافهای ایمنی را پر کنند، از تزریق بهموقع هر دو دوز واکسن مطمئن شوند، واکسیناسیون جبرانی را به نوجوانان و بزرگسالان واجد شرایط پیشنهاد کنند و نظامهای قوی پایش و پاسخگویی به شیوعها را حفظ کنند.
پیامدها فقط دامنگیر کسانی نیست که میتوانند انتخاب کنند واکسن بزنند یا نه. نوزادانی که هنوز برای دریافت واکسن خیلی کوچک هستند، همچنین افرادی که به دلایل پزشکی نمیتوانند واکسینه شوند یا دستگاه ایمنی آنها قادر به ایجاد پاسخ مناسب نیست، به سطح بالای ایمنی در جمعیت گستردهتر متکی هستند.
موهان گفت: «ایمنی جمعی یا حفظ نرخهای واکسیناسیون بالاتر از یک آستانه از این گروهها محافظت میکند؛ بنابراین کاهش نرخ واکسیناسیون آنها را در برابر بیماری آسیبپذیرتر میکند.»
کانونهای با پوشش پایین واکسیناسیون
این مشکل محدود به کشورهایی با نرخ پایین واکسیناسیون در سطح ملی نیست. خوشههایی از افراد واکسینهنشده یا کسانی که واکسیناسیون ناقص دارند میتواند در دل جمعیتهایی که در مجموع بهخوبی محافظت شدهاند شکل بگیرد و شرایط محلی لازم برای تثبیت شیوع را فراهم کند.
شکافهای پوشش میتواند بازتاب مجموعهای از عوامل باشد؛ از جمله دشواری در دسترسی به خدمات واکسیناسیون، کمبود اطلاعات یا آگاهی و نگرانیها درباره خود واکسنها.
موهان گفت: «گروههای پرخطر سنتیای وجود دارند؛ مانند جوامع سفرکننده و برخی گروههای مذهبی که از نظر تاریخی نسبت به واکسیناسیون اکراه داشتهاند.»
با این حال، ECDC تاکید کرد که «وجود یک گروه افراد واکسینهنشده لزوما به این معنا نیست که یک شیوع بزرگ به جمعیت گستردهتر سرایت خواهد کرد»، و جشنواره اورکولت در شمال سوئد (منبع به زبان انگلیسی)را به عنوان مثال ذکر کرد. شیوع در این جشنواره بین ۳۰ ژوئیه و ۲ اوت امسال رخ داد و عمدتا کودکان و نوجوانان واکسینهنشده را تحت تاثیر قرار داد. این رویداد شامل ۲۸ مورد ابتلا بود که ۱۲ مورد آن موارد ثانویه بودند، اما به انتقال پایدار در جمعیت گستردهتر منجر نشد.
یوهانا روبین، رئیس موقت واحد واکسیناسیون در آژانس بهداشت عمومی سوئد، گفت (منبع به زبان انگلیسی): «اینکه موارد ثانویه در میان افراد در معرض در جشنواره نسبتا کم بود، به علت سطح بالای ایمنی در میان جمعیت است؛ نتیجه مشارکت گسترده در برنامه واکسیناسیون دوران کودکی.»
ECDC گفت: «این موضوع بار دیگر اهمیت سطح بالای حفاظت در سطح جامعه را برجسته میکند.»
به گفته ECDC، خطر برای اروپاییها در حال حاضر بدون تغییر مانده است و این نهاد طبق آخرین ارزیابی (منبع به زبان انگلیسی) خود اعلام کرده است که سطح کلی خطر برای نوزادان زیر ۱۲ ماه، کودکان یک تا پنج ساله و افراد دچار نقص ایمنی متوسط است. برای کودکان بزرگتر و بزرگسالان واکسینهنشده، خطر از پایین تا متوسط برآورد میشود و افرادی که در نتیجه واکسیناسیون یا ابتلای قبلی از ایمنی برخوردارند در معرض خطر پایین سرخک قرار دارند.
دادههای پایش ECDC نشان میدهد موارد گزارششده سرخک در سال ۲۰۲۶ کمتر از سال ۲۰۲۵ بوده است، هرچند آمار سال ۲۰۲۶ هنوز مقدماتی است و باید با احتیاط تفسیر شود.
سرخک در دوازده کشور اروپایی بومی است: بوسنی و هرزگوین، فرانسه، گرجستان، آلمان، ایتالیا، قزاقستان، قرقیزستان، لهستان، رومانی، روسیه، ترکیه و اوکراین.
رومانی بالاترین تعداد موارد را گزارش کرده است؛ موارد ابتلا در این کشور در سال ۲۰۲۴ به ۳۰۶۹۲ مورد رسید، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ برابر با ۳۳۷۱ مورد بود.
شش کشور اروپایی، یعنی ارمنستان، اتریش، جمهوری آذربایجان، اسپانیا، بریتانیا و ازبکستان بر اساس تعداد موارد در سال ۲۰۲۴، در اوایل امسال دوباره انتقال بومی سرخک را برقرار کردهاند.