کوین وارش، رئیس فدرال رزرو آمریکا، در بانکوک گفت اقتصاد جهانی غافلگیرکننده ای مقاوم مانده و هوش مصنوعی را مهم‌ترین تحول دورانش خواند، اما درباره نرخ بهره پیش از نشست این ماه فدرال رزرو سکوت کرد.
کوین وارش، رئیس بانک مرکزی آمریکا، روز جمعه گفت اقتصاد جهانی بهتر از آنچه او در اوایل سال پیش‌بینی می‌کرد دوام آورده و هوش مصنوعی را بزرگترین تحول اقتصادی که در عمر خود دیده، توصیف کرد.
آگهی
آگهی
وارش که در نشستهای سالانه صندوق بین‌المللی پول (IMF) و بانک جهانی در بانکوک سخن می‌گفت، هیچ سرنخی از تصمیم بعدی فدرال رزرو درباره نرخ بهره که قرار است 28 اکتبر اعلام شود، نداد.
وارش در گفت‌وگوی روی صحنه با رئیس صندوق بین‌المللی پول، کریستالینا جورجیوا، گفت: «تقریبا در همه جا، اقتصاد نوعی تاب‌آوری از خود نشان می‌دهد که مطمئن نیستم پنج یا شش ماه پیش پیش‌بینی می‌کردم.»
رئیس فدرال رزرو بیش از همه نسبت به اقتصاد آمریکا خوش‌بین بود و در این نشست گفت موج گسترده سرمایه‌گذاری که «فقط مربوط به هوش مصنوعی نیست» به اقتصاد آمریکا «بادهای موافق زیادی» داده و شتابی ایجاد کرده است که «قطعا در همه جای جهان دیده نمی‌شود».
قیمت انرژی از زمانی که آمریکا و اسرائیل اواخر فوریه وارد جنگ با ایران شدند، به شدت افزایش یافته است. این موضوع همراه با رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، تورم را در بسیاری از اقتصادها بالا برده و بانک‌های مرکزی را ناچار به افزایش نرخ بهره کرده است.
فدرال رزرو که بیش از پنج سال است با نرخی بالاتر از هدف 2 درصدی خود برای تورم روبرو است، در سپتامبر برای نخستین بار از ژوییه 2023، در یک تصمیم اجماعی و علیرغم مخالفت ترامپ، نرخ‌ها را یک‌چهارم واحد افزایش داد و به محدوده 3.75 تا 4 درصد رساند.
وارش که در ماه مه ریاست فدرال رزرو را بر عهده گرفت، گفت: «در فدرال رزرو به روشنی اعلام کردیم که ثبات قیمتی را تامین خواهیم کرد.»
او گفت همان «اراده» را از زبان دیگر بانک‌های مرکزی حاضر در بانکوک شنیده و موج افزایش نرخ بهره، از جمله دو نوبت افزایش توسط بانک مرکزی اروپا، را «انقباض همزمان» توصیف کرد که به گفته او «جایی برای سواری مجانی» باقی نمی‌گذارد.
صندوق بین‌المللی پول روز سه‌شنبه پیش‌بینی خود از رشد اقتصادی جهان در سال 2026 را اندکی بالا برد و به 3.1 درصد رساند اما هشدار داد که ریسک‌ها همچنان متمایل به سمت پایین است. کشورهای ثروتمند همزمان با جهش هزینه استقراض روبرو هستند؛ بازده اوراق 10 ساله خزانه‌داری آمریکا بالای 5 درصد و بازده اوراق فرانسه در زمان نگارش این گزارش حول و حوش 4.8 درصد در نوسان است.
مسیر «پر دست‌انداز» برای هوش مصنوعی
بخش زیادی از بحث روز جمعه بر هوش مصنوعی متمرکز بود؛ وارش گفت این فناوری «احتمالا مهم‌ترین تغییر» برای اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی در دوران حیات او بوده است.
او پیش از آنکه بر سر کار بیاید استدلال می‌کرد که رونق بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی می‌تواند تورم را مهار و فضا را برای نرخ‌های بهره پایین‌تر باز کند. وارش روز جمعه اذعان کرد که فعلا تب سرمایه‌گذاری در این حوزه با دامن زدن به تقاضا، قیمت‌ها را بالا می‌برد.
طبق صورت‌جلسه نشست سپتامبر فدرال رزرو، ساخت مراکز داده هزینه تراشه‌ها، تجهیزات رایانه‌ای و قطعات الکتریکی را بالا برده است.
با این حال وارش انتظار دارد در بلندمدت، هوش مصنوعی ظرفیت تولید اقتصاد را افزایش دهد و «منفعت عظیمی» برای داخل و خارج آمریکا به همراه بیاورد.
وارش افزود: «در بانکداری مرکزی هم این فناوری اوضاع را تغییر خواهد داد، چرا که ما اکنون داده‌ها را با مدل‌های قدیمی شکنجه می‌کنیم. در آینده نه‌چندان دور، دیگر شکنجه‌ای در کار نخواهد بود.»
با وجود این خوش‌بینی، رئیس فدرال رزرو هشدار داد که مسیر پیش‌رو «به احتمال زیاد بسیار پر دست‌انداز» خواهد بود؛ چه از نظر درک این فناوری و چه به این دلیل که «واقعا نمی‌دانیم ساختار بازار چه خواهد شد».
نگاه‌ها به نشست بعدی فدرال رزرو
وارش که وعده داده نشانه‌های کمتری از جهت‌گیری سیاستی بدهد، بر این رویکرد پایبند ماند.
او گفت: «من پیش از برگزاری نشست‌ها قضاوت نمی‌کنم»، هرچند افزود که جهان از سپتامبر تاکنون «به طور کلی با انتظارات فدرال رزرو هم‌خوان بوده است».
تورم قیمت مصرف‌کننده در آمریکا در سپتامبر همزمان با جهش قیمت بنزین از 3.4 به 3.7 درصد افزایش یافت؛ هرچند تورم هسته که قیمت غذا و انرژی را در نظر نمی‌گیرد، 2.6 درصد بود.
قیمت‌های عمده‌فروشی نیز در مقیاس سالانه 6.3 درصد افزایش یافت؛ بیشترین رشد از سال 2022، در حالی که اقتصاد آمریکا در ماه گذشته تنها 29 هزار شغل ایجاد کرد.
طبق داده‌های ابزار CME FedWatch که قیمت‌گذاری بازار را دنبال می‌کند، شرط‌بندی‌ها بر سر افزایش نرخ بهره در ماه اکتبر این هفته نوسان زیادی داشته است؛ به طوری که پس از انتشار آمار تورمی روز چهارشنبه، از حدود 22 درصد به حدود 50 درصد رسید و سپس دوباره به نزدیک 30 درصد برگشت.
بازارها در حال حاضر احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر را حدود 90 درصد برآورد می‌کنند، در حالی که صورت‌جلسه سپتامبر نشان می‌دهد بیشتر مقام‌های فدرال رزرو انتظار دارند امسال یک نوبت دیگر افزایش انجام شود.
جان ویلیامز، رئیس شعبه نیویورک فدرال رزرو و نایب‌رئیس کمیته این بانک، روز سه‌شنبه به بلومبرگ گفت: «ممکن است یک نوبت دیگر افزایش نرخ بهره مناسب باشد»، اما نیازی به افزایش بیشتر در سال 2027 نمی‌بیند.
در مقابل، میشل بومن عضو هیات‌مدیره فدرال رزرو روز چهارشنبه در حاشیه نشست بانکوک گفت که احساس نمی‌کند ضرورتی برای اقدام فوری وجود دارد.
این تصمیم چند روز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در 3 نوامبر اتخاذ خواهد شد.
افزایش نرخ بهره در سپتامبر علیرغم درخواست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای کاهش نرخ‌ها انجام شد؛ هرچند او همچنان از وارش که خود برای این سمت معرفی کرده بود، حمایت می‌کند.
اظهارهای روز جمعه وارش از آخرین اظهارنظرهای او پیش از آغاز دوره سکوت فدرال رزرو است؛ دوره‌ای که از روز شنبه شروع می‌شود و مسئولان این بانک را تا پس از نشست از اظهار نظر درباره سیاست پولی منع می‌کند. سرمایه‌گذاران بعدی بار در نشست خبری پس از اعلام تصمیم، سخنان او را خواهند شنید.