افزایش نرخ بهره در فدرال رزرو برای نخستین بار از ۲۰۲۳، با رای یک‌صدا و در تقابل با ترامپ

در نخستین اقدام پولی خود در فدرال رزرو، کوین وارش از دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا فاصله گرفته و این کار را با حمایت کامل اعضای کمیته انجام داده است.

آگهی

آگهی

کمیته بازار آزاد فدرال روز چهارشنبه پس از آن که از دسامبر نرخ ها را در بازه ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشته بود، نرخ بهره را بالا برد و به وقفه ای پایان داد که با جهش هزینه انرژی و رشد قیمت ها توجیه آن هر روز دشوارتر می شد.

این تصمیم با رای قاطع ۱۲ به صفر و بدون حتی یک رای مخالف تصویب شد.

این نکته مهم است، زیرا فشارها از هر دو سو وجود داشت: سه رئیس منطقه ای فدرال رزرو در ماه ژوئیه به افزایش نرخ رای داده بودند، در حالی که کاخ سفید ماه ها خواستار کاهش نرخ ها بود.

اما این بار هیچ کس به هیچ یک از این دو موضع افراطی رای نداد.

در زمان نگارش این گزارش، واکنش بازارها به این تصمیم نسبتا محدود بود؛ احتمالا چون افزایش نرخ تا حد زیادی پیش بینی شده بود.

ترامپ در مقابل در شبکه های اجتماعی واکنش منفی نشان داده و گفته است: «نرخ های بهره در ایالات متحده باید ۱ درصد یا کمتر باشد [...]».

بیانیه ای کاملا مختصر

نحوه اطلاع رسانی فدرال رزرو به اندازه خود تصمیم جلب توجه می کرد.

بیانیه فقط در سه بند کوتاه خلاصه می شد؛ متنی بسیار کوتاه تر از آنچه بازارها به آن عادت دارند، بدون هیچ گونه راهنمایی آینده نگر و بدون ملاحظات محافظه کارانه.

در این بیانیه آمده است: «تورم همچنان در سطح بالایی قرار دارد» و افزوده شده است که «اقدام سیاستی امروز به بازگشت بهنگام تر به هدف ۲ درصدی کمیته کمک خواهد کرد».

واژه «بهنگام تر» در عمل اعتراف ضمنی است به این که روند بازگشت تورم به هدف تا کنون بسیار کند بوده است.

سپس جمله ای آمد که فدرال رزرو تقریبا هرگز آن را به کار نمی برد: «کمیته ثبات قیمت ها را برقرار خواهد کرد.» نه «در پی آن است» و نه «متعهد است». «برقرار خواهد کرد».

ارزیابی اقتصادی نیز در سراسر متن لحنی مطمئن داشت.

در این ارزیابی تاکید شده است که فعالیت اقتصادی «با آهنگی قابل توجه در حال گسترش است»، مخارج داخلی «تاب آور» بوده، رشد بهره وری «قوی» است و سرمایه گذاری های سرمایه ای «پرقدرت» پیش می رود، در حالی که افزایش اشتغال «همگام با رشد جمعیت فعال» ادامه یافته است.

فدرال رزرو گفته است میزان عدم قطعیت همچنان بالاست که بخشی از آن به «تحولات ژئوپلیتیک» و به تعبیر این نهاد، جنگ ایران باز می گردد.

با ترسیم تصویری از اقتصادی سالم، کمیته عملا استدلالی را که می گفت افزایش نرخ بهره به رشد لطمه می زند کنار زد؛ استدلالی که دقیقا همان چیزی است که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا بر آن پای می‌فشرد.

محصور در داده ها

تصمیم برای این اقدام ماه ها در حال شکل گیری بود.

سه رئیس منطقه ای فدرال رزرو در ماه ژوئیه در جهت افزایش نرخ مخالفت خود را با تصمیم اکثریت اعلام کرده بودند؛ بیشترین تعداد مخالفت همسو از سال ۲۰۱۶ تاکنون. چند مقام دیگر نیز پس از آن گفته بودند اگر تورم فروکش نکند آماده اقدام خواهند بود؛ اتفاقی که رخ نداد.

شاخص ترجیحی فدرال رزرو برای سنجش تورم، یعنی شاخص هزینه مصرف شخصی، در ماه های ژوئن و ژوئیه روی ۳.۷ درصد بود و تورم هسته در سطح ۳.۳ درصد قرار داشت. پیش از آن که جنگ ایران باعث جهش قیمت سوخت شود، تورم هسته ۳ درصد بود.

نرخ تورم مصرف کننده در ماه اوت روی ۳.۴ درصد ثابت ماند، اما افزایش ماهانه ۰.۴ درصدی، بیشترین رشد از ماه مه تاکنون بود؛ نشانه ای از آن که شوک انرژی در حال سرایت به سایر قیمت هاست. تورم اکنون بیش از پنج سال است که بالاتر از هدف ۲ درصدی قرار دارد.

وارش عملا در نشست جکسون هول در ماه اوت خود را متعهد کرده بود. او در آن سمپوزیوم گفته بود که «به دشواری می توان شرایط کلی مالی را محدودکننده توصیف کرد» و هشدار داده بود که اگر تورم زیرین «به روشنی و با سرعت کافی» به سمت هدف حرکت نکند، فدرال رزرو «کارهای انجام نشده ای» خواهد داشت.

بازارها حرف او را جدی گرفتند، به طوری که ابزار FedWatch بورس شیکاگو (CME) احتمال افزایش نرخ بهره پیش از تصمیم امروز را بیش از ۹۰ درصد برآورد می کرد.

ایستادن در برابر رئیس جمهوری که او را برگزید

دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا ماه ها خواستار عکس این مسیر بود و اصرار داشت که این کشور باید پایین ترین نرخ های بهره جهان را داشته باشد و تا حدی نیز به همین امید وارش را برگزید که او چنین نرخی را محقق کند.

خود وارش نیز در دوره تلاش برای تصدی این سمت گفته بود که نرخ ها می توانند کاهش یابند.

نحوه برخورد با سلف او نیز حساسیت ها را بالا برد؛ جروم پاول به خاطر کندی در اقدام، به طور علنی هدف حملات قرار گرفت و وزارت دادگستری آمریکا تحقیق کیفری درباره شهادتی را که او در کنگره داده بود آغاز کرد.

تصمیم امروز همچنین می تواند به احیای درک عمومی از استقلال نهادی فدرال رزرو کمک کند.

جزئیات فنی نشان می دهد فدرال رزرو در حال تثبیت خود در سطح جدید نرخ هاست.

از روز پنجشنبه نرخ بهره مانده های ذخیره به ۳.۹۰ درصد و نرخ اعتبار اولیه به ۴ درصد افزایش می یابد و عملیات بازخرید دایمی نیز با نرخ ۴ درصد انجام خواهد شد. هفت بانک منطقه ای فدرال رزرو خواستار افزایش نرخ تنزیل شده بودند.

نمودار نقطه ای جدید فدرال رزرو نشان می دهد ۱۲ نفر از ۱۸ مقام این نهاد انتظار دارند تا پایان سال یک افزایش ۰.۲۵ درصدی دیگر اعمال شود و نرخ ها به ۴.۱۲۵ درصد برسد، در حالی که چهار نفر رسیدن نرخ ها به ۴.۳۷۵ درصد را محتمل می دانند.

این پیام انقباضی فراتر از سال ۲۰۲۶ نیز امتداد می یابد؛ ۱۴ مقام فدرال رزرو پیش بینی می کنند نرخ ها در پایان سال ۲۰۲۷ بالاتر از سطح کنونی باشد، در حالی که میانه برآوردها برای سال ۲۰۲۸ رقم ۳.۹ درصد است؛ بالاتر از ۳.۴ درصدی که قبلا انتظار می رفت.

برآورد نرخ بلندمدت نیز به ۳.۲ درصد افزایش یافته که نشان می دهد مقام ها بیش از پیش معتقدند نرخ بهره تعادلی بالاتر رفته است و بسیاری از اقتصاددانان نیز انتظار دارند این روند ادامه یابد.