محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران با بازنشر پیامی در شبکههای اجتماعی بار دیگر به اظهارات مقامات ارشد آمریکایی واکنش نشان داد و بر موضع سختگیرانه تهران در خصوص کنترل بر تنگه هرمز تاکید کرد.
این در حالیست که تنشهای بیسابقه میان تهران و واشنگتن در ماههای اخیر به یکی از جدیترین بحرانهای ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است.
جنگ لفظی میان تهران و واشنگتن در شرایطی بالا گرفته است که بنادر جنوبی ایران به شدت تحت محاصره نیروهای آمریکایی قرار دارد و بنا به اذعان رئیس بانک مرکزی ایران، صادرات نفت این کشور عملا متوقف شده و به صفر رسیده است.
آقای قالیباف در تازهترین واکنش خود به ادعاهای برد کوپر، فرمانده ناوگان پنجم و نیروهای سنتکام درباره بازگشایی مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز و ادامه صادرات نفت از منطقه، بر موضع راهبردی تهران درباره شریان انرژی منطقه تاکید کرد.
وی روز جمعه در شبکه اجتماعی «ایکس»، پیام پیشین خود در ۳۱ تیرماه را بازنشر کرد و صراحتاً نوشت: «در منطقهای که ما نفت نفروشیم، کسی نفت نخواهد فروخت.»
این واکنش صریح، پاسخی مستقیم به تلاشهای واشنگتن برای محدودسازی صادرات ایران و اعمال فشارهای نظامی در آبهای خلیج فارس محسوب میشود.
بازنشر این پیام، نشاندهنده پافشاری جمهوری اسلامی بر راهبرد «امنیت برای همه یا امنیت برای هیچکس» است و با توجه به آنچه در موضع مذاکره کننده ارشد ایران آمده، به نظر میآید که تهران قصد ندارد از اهرم ژئوپلیتیک خود در تنگه هرمز کوتاه بیاید.
طعنه به وزیر خزانهداری؛ تاوانِ جنگافروزی یک «امپراتوری رو به زوال»
رئیس قوه مقننه ایران پیشتر نیز به اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده واکنش نشان داده بود؛ تقابلی که نشان از بالا گرفتن جنگ لفظی و اقتصادی میان در کشور در عالیترین سطوح دارد.
ماجرا از آنجا آغاز شد که بسنت با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد حکومت ایران در حالی که مردمش برای تأمین نیازهای اولیه در تقلا هستند، میلیاردها دلار را در خارج از کشور و برای حمایت از «گروههای نیابتی» هدر میدهد و از تهران خواست این پولها را صرف مردم خود کند.
محمدباقر قالیباف اما با استفاده از ادبیات خودِ وزیر خزانهداری آمریکا، پاسخی کنایهآمیز به او داد و نوک پیکان انتقادات را به سمت بحرانهای داخلی واشنگتن و هزینههای گزاف این کشور در حمایت از اسرائیل نشانه رفت.
قالیباف در پاسخ به بسنت نوشت: «این امپراتوری رو به زوال به جای اینکه میلیاردها دلار را به تروریست نیابتی خود یعنی اسرائیل و ۷۵۰ پایگاه نظامی در دنیا سرازیر کند، میتوانست آن پول را صرف مردم آمریکا کند، اما نه، این کار برای رژیم آمریکا زیادی منطقی است.»
جدال لفظی مقامهای ارشد ایرانی و آمریکایی در حالی شدت گرفته که در کنار آرایش نظامی در تنگه هرمز، جنگ روایتها میان تهران و واشنگتن بر سر اینکه کدام طرف تحت فشار اقتصادی بیشتری قرار دارد و کدام رویکرد به بنبست رسیده، با شدت تمام در جریان است.
تنگه هرمز؛ گرانیگاه نبرد ژئوپلیتیک و اقتصادی
این جدال بازتابی از شرایط بهشدت ملتهب میدانی است. وضعیت تنگه هرمز از اواخر سال گذشته و با آغاز رویاروییهای مستقیم نظامی در ماه فوریه به یک بحران تمامعیار بینالمللی تبدیل شده است.
سپاه پاسداران در واکنش به تهدیدات آمریکا، در مقاطعی با استفاده از مینگذاریهای هدفمند و حملات پهپادی، تردد در این گذرگاه حیاتی را متوقف کرد و در مقابل، آمریکا نیز تحرکات خود را برای محاصره بنادر ایران شدت بخشید.
واشنگتن خود را ضامن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز معرفی میکند و پاکسازی مسیرهای دریایی را نشانه بازگشت امنیت به این آبراه میداند. اما تهران حضور نظامی آمریکا را عامل بیثباتی منطقه میداند و تاکید دارد که امنیت تنگه نباید تحت مدیریت نیروهای خارجی قرار گیرد.
اختلاف دو طرف تنها بر سر عبور کشتیها نیست؛ بلکه به این پرسش اساسی مربوط میشود که کدامیک درباره امنیت تنگه هرمز، نحوه تردد شناورها و امکان صادرات نفت از منطقه تصمیمگیری خواهد کرد.
بازنشر پیام قالیباف همچنین بیانگر آن است که تهران همچنان تنگه هرمز و صادرات انرژی را اهرمی راهبردی در برابر فشارهای آمریکا میداند. در مقابل، واشنگتن با حضور دریایی و اعلام پاکسازی مسیرهای کشتیرانی میکوشد نشان دهد که امکان اختلال در تجارت دریایی منطقه را کاهش داده است.