قیمت نفت تعیین‌کننده برای ECB؛ لاگارد افزایش نرخ در سپتامبر را منتفی نمی‌داند

تنها شش هفته پیش، به نظر می‌رسید بانک مرکزی اروپا در نبرد خود با تورم دست بالا را پیدا کرده است.

آگهی

آگهی

پس از آتش‌بس میان آمریکا و ایران، قیمت نفت به شدت کاهش یافته بود، تورم سریع‌تر از انتظار فروکش می‌کرد و اقتصاد منطقه یورو مقاوم‌تر از آنچه ابتدا تصور می‌شد خود را نشان می‌داد.

تا روز پنجشنبه، فضای گفت‌وگو در فرانکفورت کاملا عوض شده بود.

کریستین لاگارد در کنفرانس خبری خود بارها به قیمت‌های انرژی، به ویژه نفت، اشاره کرد و نشان داد تحولات ژئوپلیتیک تا چه حد سریع چشم‌انداز بانک مرکزی اروپا را دگرگون کرده است.

در حالی که سیاستگذاران تاکید دارند تصمیم ماه سپتامبر همچنان به داده‌ها وابسته خواهد بود، پیام روشن بود: مسیر قیمت نفت اکنون ممکن است مهم‌ترین عامل در تعیین این باشد که آیا نرخ‌های بهره ثابت می‌مانند یا دوباره افزایش می‌یابند.

از خوش‌بینی پس از آتش‌بس...

شورای حکام بانک مرکزی اروپا مطابق انتظار سه نرخ کلیدی بهره خود را بدون تغییر گذاشت.

با این حال، لحن کنفرانس خبری لاگارد به‌طور محسوسی محتاطانه‌تر از آن چیزی بود که خود این تصمیم القا می‌کرد.

لاگارد گفت شورای حکام دو روز گذشته را صرف بازسازی همه تغییراتی کرده است که از نشست ماه ژوئن رخ داده است.

در ابتدا اخبار امیدوارکننده بود.

تورم بیش از انتظار کاهش یافت و به ۲٫۸ درصد رسید، فعالیت اقتصادی بهتر از پیش‌بینی‌ها دوام آورد و یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران، که با یک آتش‌بس همراه شد، قیمت نفت‌خام را به‌طور چشمگیری پایین آورد.

لاگارد گفت: «این بخش نخست آن دوره بود»، اما سپس شرایط تغییر کرد.

... تا شوک جدید نفت

لاگارد گفت: «یادداشت تفاهم کوتاه‌مدت بود. آتش‌بس چندین بار نقض شد و ما را به وضعیت کنونی رساند که در آن به‌وضوح با شعله‌ور شدن درگیری و رخدادهای جدی در بازارهای کالا روبه‌رو هستیم».

همین چرخش ناگهانی بود که باعث شد بانک مرکزی اروپا روز پنجشنبه تصمیم بگیرد نرخ‌ها را دست نزند.

به جای آنکه تنها به آمارهای امیدوارکننده تورم در ماه ژوئن واکنش نشان دهند، سیاستگذاران تلاش می‌کنند ارزیابی کنند آیا شوک تازه انرژی گذرا خواهد بود یا به یک مشکل گسترده‌تر تورمی تبدیل می‌شود.

او گفت: «تاثیر کامل تورمی شوک انرژی هنوز خود را نشان نداده است» و افزود که سیاستگذاران «شدت و مدت‌زمان شوک» را همراه با هرگونه آثار غیرمستقیم یا دور دوم با دقت زیر نظر دارند.

با این حال، لاگارد گفت در حال حاضر بانک مرکزی نشانه‌ای نمی‌بیند که حاکی از واکنش شرکت‌ها با درخواست افزایش دستمزد باشد.

این شاید همان تحولی باشد که سیاستگذاران بیش از همه از آن هراس دارند، زیرا می‌تواند باعث ماندگار شدن تورم برای مدت طولانی‌تر شود.

لاگارد اطمینان داد: «ما همچنان در موقعیت خوبی برای مدیریت این عدم‌قطعیت قرار داریم».

قیمت نفت در حال تبدیل شدن به بزرگ‌ترین دغدغه بانک مرکزی اروپا است

زمان نشست بانک مرکزی اروپا شاید نمی‌توانست دشوارتر از این باشد.

هنگامی که لاگارد در فرانکفورت سخن می‌گفت، نفت برنت بیش از ۶ درصد جهش کرد و به سمت ۱۰۰ دلار برای هر بشکه رفت؛ بالاترین سطح از ماه مه، پس از آنکه شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت ایران مدعی حمله به نفتکش‌های سعودی در دریای سرخ شدند و نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه را تشدید کردند.

این حملات پس از حملات تازه در اطراف تنگه هرمز و افزایش نگرانی‌ها درباره مسیرهای کشتیرانی در یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان رخ داد.

لاگارد اذعان کرد که حملات اخیر پس از پایان مباحثات سیاستی شورای حکام رخ داده است، به این معنا که مستقیما بر تصمیم روز پنجشنبه تاثیر نگذاشتند.

با این حال، او این تحولات را «نگران‌کننده» توصیف کرد و تایید کرد که به کارکنان بانک مرکزی اروپا از پیش دستور داده شده تا پیش از نشست سپتامبر، تحلیل عمیق‌تری از سناریوهای مختلف قیمت نفت و گاز انجام دهند.

او گفت سیاستگذاران نه تنها به قیمت نفت‌خام، بلکه به بازارهای گاز طبیعی نیز توجه ویژه‌ای دارند؛ جایی که ذخایر در آستانه زمستان نسبتا پایین مانده است.

چشم‌انداز سپتامبر همچنان کاملا باز است

شاید روشن‌ترین پیام کنفرانس خبری روز پنجشنبه زمانی بود که لاگارد گفت تصمیم امروز به‌اتفاق آرا گرفته شده، هرچند بدون بحث و جدل نبوده است.

او اذعان کرد چند تن از اعضای شورای حکام این پرسش را مطرح کردند که آیا بانک مرکزی اروپا باید از هم‌اکنون افزایش دیگری در نرخ بهره را در نظر می‌گرفت یا نه.

در نهایت، سیاستگذاران توافق کردند که صبر کردن تا سپتامبر به آنها امکان می‌دهد پیش از تصمیم‌گیری درباره لزوم سیاست سختگیرانه‌تر، دو گزارش اضافی تورم، آمار به‌روزشده رشد و پیش‌بینی‌های جدید کارشناسان را ارزیابی کنند.

لاگارد در پاسخ به این سوال که آیا کسانی که خواهان افزایش دوباره نرخ بهره هستند یا آنهایی که از ثبات سیاست حمایت می‌کنند با مانع بزرگ‌تری روبه‌رو خواهند شد، گفت: «بار اثبات بر عهده داده‌ها است».

این پیام همه گزینه‌ها را برای ماه سپتامبر روی میز نگه می‌دارد.

بانک مرکزی اروپا تاکید می‌کند که از پیش به مسیر مشخصی برای نرخ بهره متعهد نشده است، اما کنفرانس خبری روز پنجشنبه نشان داد که شیوه واکنش این نهاد بیش از پیش به تحولات بازارهای انرژی گره خورده است.

لاگارد همچنین گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ترک بانک مرکزی اروپا پیش از پایان دوره‌اش را رد کرد و گفت: «تا پیش از ۲۰۲۷ قرار نیست پشت سر مرا ببینید» و سپس افزود: «وقتی در افق ابرهایی دیده می‌شود، ناخدا در کشتی می‌ماند».