جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ میزان انتشار گازهای گلخانهای برابر با تولید سالانه برخی کشورها داشت و سفر هواداران بزرگترین عامل این آلودگی بود.
جام جهانی تابستان امسال میلیونها هوادار را در سراسر آمریکای شمالی به حرکت درآورد. به گفته پژوهشگران دانشگاه کمبریج، این حجم جابهجایی بهای سنگینی برای اقلیم داشتهاست.
آگهی
آگهی
یک مطالعه تازه نشان میدهد سفر تماشاگران با فاصله زیاد بزرگترین منبع انتشار در رویدادهای بزرگ ورزشی و تورهای کنسرت است.
پژوهشگران با تحلیل تور اروپایی ۲۰۲۴ گروه کالدپلی و در کنار آن برآوردهای جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ دریافتند سفر تماشاگران ۹۷ درصد از انتشارهای کنسرتهای این گروه و ۸۲ درصد از ردپای کربنی پیشبینیشده برای این تورنمنت را تشکیل میدهد.
این یافتهها نشان میدهد برگزارکنندگان تاکنون بر منبع نادرستی از انتشار گازهای گلخانهای تمرکز کردهاند.
به باور پژوهشگران، به جای اتکا به طرحهای جبران کربن، «رویدادهای عظیم» باید با تشویق تماشاگران به انتخابهای سفر پایدارتر و پاداش دادن به گزینههای حملونقل کمکربن، آنها را به سفرهای کماثرتر بر اقلیم ترغیب کنند.
شاون لارکوم، نویسنده مسئول این مطالعه، میگوید: «راهبردهای موثر اقلیمی برای رویدادهای عظیمی مانند جام جهانی، بسیار فراتر از کاهش انتشارهای عملیاتی در ورزشگاههاست. این فقط بخش کوچکی از ردپای کلی است.»
این هواداراناند، نه صحنهها و ورزشگاهها، که بیشترین انتشار را ایجاد میکنند
بر اساس این مطالعه، در کمتر از دو ماه، جام جهانی فوتبال گسترشیافته با ۴۸ تیم شرکتکننده به اندازه برخی کشورها در طول یک سال دیاکسید کربن تولید میکند.
برآورد میشود این تورنمنت حدود ۴.۲۳ میلیون تن انتشار کربن ایجاد کند؛ رقمی که تقریبا با انتشار سالانه گازهای گلخانهای ایسلند برابری میکند.
حدود سه میلیون تن از این میزان تنها از پرواز هواداران برای تماشای مسابقات ناشی خواهد شد.
تور اروپایی کالدپلی نیز تصویر مشابهی ارائه میدهد. هرچند این گروه در اقداماتی مانند استفاده از سامانههای صحنه خورشیدی سرمایهگذاری کرد، پژوهشگران میگویند تقریبا تمام کاهش انتشار در این تور از رفتار تماشاگران ناشی شدهاست.
این گروه از طریق اپلیکیشن خود هواداران را تشویق کرد گزینههای سفر کمکربن را با هم مقایسه کنند و به کسانی که پایدارتر سفر میکردند، تخفیف محصولات عرضه کرد. به گفته این مطالعه، هواداران انتشارهای مرتبط با سفر خود را ۴۸ درصد کاهش دادند و همین امر به کاهش کلی ۴۶ درصدی انتشارهای تور نسبت به یک تور معمولی کمک کرد.
آیا طرحهای جبران کربن کافی است؟
کالدپلی همچنین به یکی از شاخصترین حامیان جبران و حذف کربن در صنعت موسیقی بدل شده و پروژههایی را تامین مالی میکند که برای جبران انتشارهایی طراحی شدهاند که هنوز امکان پرهیز از آنها وجود ندارد.
اما سایر هنرمندان با نظارت و انتقاد فزایندهای درباره میزان انتشار خود مواجه شدهاند.
در جریان تور «اریاس» در سال ۲۰۲۴ که تیلور سویفت با آن روح زمانه را تعریف کرد، تنها پروازهای جت شخصی او برآورد میشود بیش از ۵۱۱ هزار کیلوگرم دیاکسید کربن (منبع به زبان انگلیسی) منتشر کردهباشد؛ رقمی که تقریبا معادل انتشار سالانه حدود ۱۲۰ خودروی بنزینی است.
این رقم انتشار ناشی از حمل تجهیزات یا میلیونها هواداری را که برای تماشای کنسرتهای او در سراسر جهان سفر میکنند در بر نمیگیرد.
نمایندگان سویفت پیشتر گفتهاند برای جبران انتشار ناشی از سفر، اعتبارهای کربنی خریداری شدهاست. دیگر چهرههای سرشناس، از جمله لئوناردو دیکاپریو، بیلی آیلیش و کالدپلی نیز از طرحهای جبران کربن، اعتبارها یا پروژههای حذف کربن حمایت کردهاند.
با این حال پژوهشگران کمبریج معتقدند این اقدامات کافی نیست. به گفته آنها، بزرگترین دستاوردهای اقلیمی احتمالا از تغییر شیوه سفر تماشاگران به دست میآید، نه از اتکا صرف به طرحهای جبران.
آیا برگزارکنندگان باید به هواداران برای سفر پایدارتر کمک کنند؟
مسئله انتشار تنها به حوزه مسئولیت هنرمندان و ستارگان ورزشی محدود نمیشود.
پژوهشگران استدلال میکنند برگزارکنندگان کنسرتها و رویدادهایی مانند تورنمنتهای بزرگ فوتبال نیز باید با تسهیل و جذابتر کردن سفرهای کمکربن، مسئولیت انتشارهای غیرمستقیم ناشی از رویدادهای خود را بر عهده بگیرند.
آنها اقداماتی را پیشنهاد میکنند که انتشار را از مبدأ کاهش میدهد؛ از جمله تخفیفهای سفر با قطار، مشوقهایی برای استفاده از حملونقل اشتراکی و انتخاب مکانهایی که نیاز به پروازهای دوربرد را کمتر میکند.
به گفته آنها، اعمال عوارضی هرچند اندک بر مخاطبان تلویزیونی نیز میتواند به تامین مالی اقدامات کاهش انتشار کمک کند، بیآنکه بار مالی تنها بر دوش تماشاگران حاضر در محل رویداد گذاشته شود.
لارکوم میگوید: «همانطور که در رویکرد کالدپلی میبینیم، پایداری واقعی زمانی حاصل میشود که برگزارکنندگان بر سیستم وسیعتری از رفتار هواداران اثر بگذارند؛ از نحوه حملونقل و مسیرها تا تصمیمگیری درباره اندازه و طراحی یک رویداد.»