این جنگل در سال ۱۹۴۸ میزبان کنفرانسی از سوی یونسکو بود که به تاسیس اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت، نخستین اتحادیه جهانی محیطزیست، انجامید.
پوشش گیاهی و جانوری در جنگل فونتنبلو، ۶۰ کیلومتری جنوب شرقی پاریس، جایی که اراضی مردابی و درختان کاج تپهها، درهها و تنگهها را پوشاندهاند، به خوبی رشد میکند.
آگهی
آگهی
اقلیم منحصربهفرد اقیانوسی معتدل این منطقه با جیبهایی از ریزاقلیمهای مدیترانهای، ۶۶۰۰ گونه جانوری و ۵۸۰۰ گونه گیاهی را که برای جنوب و شمال اروپا شاخصاند پشتیبانی میکند؛ از ارکیدههای بنفش نادر گرفته تا درخت حفاظتشده «سرویس» فونتنبلو.
گوزنهای سرخ، گرازهای وحشی، گورکنهای اروپایی و سنجابهای قرمز در این پهنه متنوع رفتوآمد میکنند و بیش از ۲۵۰ گونه پرنده – از جغد جنگلی تا دارکوب – بالای سرشان پرواز میکنند.
زیر لایه سطحی جنگل، در میان بقایای گیاهی، ۵۰۰۰ گونه حشره از جمله سوسک شاخدار حفاظتشده در حرکتاند.
تمام این میراث طبیعی روز یکشنبه در معرض تهدید قرار گرفت؛ زمانی که دو آتشسوزی عظیم بیش از ۲ هزار هکتار از جنگل ۲۵ هزار هکتاری را در بر گرفت. هزار نفر از ساکنان و اردوگران به طور احتیاطی ناچار به تخلیه شدهاند.
صدها آتشنشان شبانهروز در حال مهار شعلهها هستند و از هواپیماهای آبپاش کانادیر استفاده میکنند که برای نخستین بار در منطقه بزرگ پاریس به کار گرفته شده و مستقیما از رود سن آب برمیدارند. با پشتیبانی هواپیماهای دش و بالگردها، نیروها اکنون هر دو آتشسوزی را مهار کردهاند، هرچند مقامها هشدار میدهند که خاموش کردن کامل شعلههای زیرخاکستر ممکن است هنوز چند روز یا حتی چند هفته طول بکشد.
«دل من از سوختن جنگل غمگین است»
حداقل دو نفر به ظن آتشافروزی در بازداشت هستند و موج گرمای استثنایی که هماکنون منطقه را دربرگرفته، به گسترش این آتشسوزیهای جنگلی دامن زده است.
یکی از کاربران فیس بوک روز سهشنبه نوشت: «دل من از این که جنگل میسوزد غمگین است... به حیواناتی فکر میکنم که در جنگل زندگی میکنند.» او افزود: «من در دوران جوانی به مدت ۴۰ سال در ۲۲ کیلومتری فونتنبلو زندگی کردم و دوست داشتم برای قدم زدن در جنگل و بازدید از شاتو دو فونتنبلو به آنجا بروم.» این کاخ سلطنتی ۱۵۰۰ اتاقه که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و از شعلهها در امان مانده، در سال ۱۵۲۸ ساخته شده و به عنوان یکی از خاستگاههای رنسانس فرانسه شناخته میشود.
این کاخ در سال ۱۹۴۸ میزبان کنفرانسی بود که به ایجاد اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، نخستین اتحادیه جهانی محیط زیست در جهان، انجامید.
در دل جنگل تاریخی فرانسه که در آتشسوزی میسوزد
جنگل فونتنبلو که از قرن دهم تا نوزدهم به عنوان شکارگاه سلطنتی ارج فراوان داشت، امروز به پناهگاهی برای دوستداران طبیعت و فعالیتهای روباز بدل شده است.
هر سال تا ۱۵ میلیون بازدیدکننده برای پیادهروی، دوچرخهسواری، اسبسواری و سنگنوردی به اینجا میآیند تا در زیباییای غوطهور شوند که هنرمندان و نویسندگان پیش از آنها، از روسو تا فلوبر، توصیفش کردهاند.
در واقع، دومین جنگل بزرگ فرانسه را میتوان زادگاه گردشگری طبیعت نیز دانست؛ کلود فرانسوا دِنکور، نویسنده فرانسوی که مفتون زیبایی آن شده بود، نخستین مسیرهای علامتگذاریشده پیادهروی در جهان را در سال ۱۸۴۲ در اینجا ایجاد کرد.
بازدیدکنندگان که از دیدن ویرانی این جنگل اندوهگین شدهاند، در شبکههای اجتماعی حمایت خود را از تلاشهای اطفای حریق ابراز کردهاند.
یکی از کاربران فیس بوک میگوید: «حمایت و افکار ما نثار آتشنشانان از کبک باد! در چنین روزی در سال گذشته، از این مکان زیبا بازدید کردیم، خدا حفظش کند.»
ساکنان محلی نیز از صحنههای شعلههایی که این جنگل کهن را میبلعند، به همان اندازه دلشکستهاند.
یکی از آنها میگوید: «کمی از تاریخ و میراث ماست که دارد دود میشود، در چند سال دیگر چه از آن باقی خواهد ماند؟»
یکی دیگر میافزاید: «مثل بسیاری از فرانسویها شوکه شدهایم، چون این جنگل یکی از ریههای ملی ماست. دیدن این جنگل باشکوه که در کودکی با خانوادهام در آن قدم میزدم، غمانگیز است.»
برخی از بازدیدکنندگان در واکنش به این آتشسوزی خواستار تعلیق یا ممنوعیت شکار در این زمینهای تاریخی شدهاند تا حیاتوحش فرصتی برای بازیابی داشته باشد، هرچند مدیران جنگل یادآور میشوند که شکار مدیریتی کنترلشده نقشی هم در جلوگیری از ازدیاد جمعیت گوزن و گراز دارد؛ پدیدهای که خود میتواند به تجدید حیات جنگل آسیب بزند.
یکی از کاربران فیس بوک میگوید: «امیدوارم با تمام وجود شکارها برای مدتی طولانی و در حالت ایدهآل برای همیشه تعلیق شوند تا طبیعت فرصت بازسازی پیدا کند.»
کاربر دیگری میافزاید: «افکار غمگین برای این حیوانات بیچاره که با رنجی هولناک جان میبازند. امیدوارم شکار در این مناطق ممنوع شود.»
فصل استثنایی آتشسوزیهای جنگلی که سوخت آن تغییرات اقلیمی است
همانند بخش بزرگی از اروپای غربی، فرانسه نیز این تابستان با مجموعهای از موجهای گرمایی غیرمعمول و زودهنگام دستوپنجه نرم کرده است؛ پدیدهای که به گفته تحلیل دانشمندان نهاد پژوهشی ورلد ودر اتریبیوشن (WWA)، بدون تغییرات اقلیمی «تقریبا غیرممکن» بود.
این گرمای شدید در حال شعلهور کردن آتشسوزیهای جنگلی در سراسر قاره است؛ به طوری که از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون ۳۲ هزار هکتار از اراضی فرانسه در آتش سوخته که از کل فصل آتشسوزی ۲۰۲۵ هم بیشتر است.
آتشسوزیها هر چه بیشتر در مناطق تاریخیِ خنکتر شمالی رخ میدهند، زیرا گرمایش ناشی از سوزاندن سوختهای فسیلی دمای جهانی را به رکوردهای بیسابقه رسانده است.
بازتوانی فونتنبلو فرایندی طولانی خواهد بود. استفان دور، مدیر مرکز پژوهش آتشسوزیهای جنگلی در دانشگاه سوانزی، به فرانس ۲۴ گفتهاست که این جنگل ممکن است تا ۳۰ سال برای جبران خسارتها زمان نیاز داشته باشد.
او گفتهاست: «باید محیط را بیشتر برای کاهش خطر آتشسوزی آماده کنیم، اما هرگز این خطر را به طور کامل از میان نخواهیم برد».
با توجه به خاک شنیای که به سختی آب را نگه میدارد و سلامت درختانی که به تدریج رو به وخامت میرود، فونتنبلو به طور ویژه در برابر تغییرات اقلیمی، آتشسوزیهای جنگلی و خشکسالی آسیبپذیر است؛ خطراتی که جنگلبانان را واداشته تلاشهای حفاظتی خود را دوچندان کنند.
این تلاشها شامل کاشت ۶۰ هزار نهال تازه در هر زمستان، از جمله گونههای مقاوم به خشکی است. اما با تشدید خطر آتشسوزی، شاید ناچار به مصالحههایی شوند؛ از جمله جمعآوری بقایای در حال پوسیدگیای که عمدا برای حمایت از تنوع زیستی در جنگل رها میشود.