مسیرهای ویژه پیادهروی پابرهنه در آلمان الهامبخش راهاندازی مسیرهای مشابه طبیعتگردی در فضای باز در آمریکا نیز شده است.
در حاشیه یکی از مسیرهای پیادهروی در منطقه تماشایی جنگل سیاه آلمان، پلههای خیس در آب و گِلی که تا قوزک پا میرسد فرو میروند و راه رفتن روی آنها دقت زیادی میخواهد. اما ویژگی واقعا منحصربهفرد این مسیر این است که طوری طراحی شده تا بازدیدکنندگان آن را بدون جوراب و کفش طی کنند.
آگهی
آگهی
مسیرهای پیادهروی پابرهنه در نقاط مختلف جهان وجود دارد و مردم را دعوت میکند از راه صداها و احساسات، به طبیعت نزدیکتر شوند. حس خنکی گِل که میان انگشتان پا له میشود، قدم گذاشتن روی سوزنهای کاج و کشف غارهای مدیتیشن، ایستگاههای بویایی و اتاقهای تاریک، یک پیادهروی معمولی را به تجربهای غوطهورکننده تبدیل میکند.
به گفته متخصصان پا و طرفداران راه رفتن پابرهنه، راه رفتن بدون کفش روی سطوح متنوع همچنین میتواند به بهبود سلامت عاطفی و سلامت عمومی پا کمک کند.
در ادامه میخوانید چرا بعضیها قدم به قدم، خود را به معنای واقعی کلمه به زمین نزدیک میکنند.
مسیرهای پابرهنه به مثابه جنبشی محیطزیستی و سلامتمحور
در دهههای اخیر نظریههای مربوط به فواید پابرهنه راه رفتن در میان دوندگان و دیگر ورزشکاران، همچنین میان محیطزیستگرایان و به عنوان نوعی رویکرد جایگزین در درمان سلامت روان، محبوبیت یافته است، اما خود این ایده بیش از یک قرن قدمت دارد.
سباستیان کنیپ، کشیش کاتولیک آلمانی در قرن نوزدهم و از پیشگامان اولیه طبیعتدرمانی، قرار گرفتن در معرض طبیعت، آبدرمانی و پیادهروی پابرهنه را به عنوان ورزش و روشی برای تحریک گردش خون و حمایت از سلامت عمومی، از جمله تقویت کارکرد سیستم ایمنی، ترویج میکرد. او توصیه میکرد روی «علف پوشیده از شبنم» یا حتی برف، پابرهنه راه بروید و گفته میشود کفش را «ماشین خمکننده پا» مینامید.
فلسفه او الهامبخش ایجاد مسیرها و راهگذرهای متعددی در سراسر اروپا شد که گاه به نام مسیرهای کنیپ شناخته میشوند و تا حدی نیز در ایالات متحده رواج پیدا کردهاند. در آسیا، مسیرهای رفلکسولوژی ساختهشده از سنگ، قلوهسنگ و چمن با هدف تحریک نقاط فشاری کف پا طراحی شدهاند؛ مفهومی که به درمانهای سنتی پزشکی گره خورده است.
پارک «برای همه حواس» در آلمان
پارک میت آلن زینن آلمان که نامش در انگلیسی به «پارک برای همه حواس» ترجمه میشود، بازتابدهنده تمرکز گستردهتر بر گردشگری سلامت در جنگل سیاه است؛ منطقهای با بیش از ۶ هزار کیلومتر مربع وسعت که در آن بازدیدکنندگان میتوانند هوای کوهستان را نفس بکشند، در حمامهای آبگرم غوطهور شوند و به اسپاهایی بروند که در درمانهای خود از گیاهان و علفهای محلی استفاده میکنند.
ورود به این پارک مستلزم پرداخت بلیت است. وبسایت آن مینویسد قدم زدن پابرهنه در مسیر دو کیلومتری پارک روی سطوح مختلف «برای ورزش دادن کمر و ستون فقرات ایدهآل است و در عین حال، ماساژ کامل رفلکسولوژی پا در هوای آزاد به شمار میرود.»
لیا ویلیامز، مالک پارک «مسیر پابرهنه» نزدیک فلگستف در آریزونا، دو سال پیش پس از یک سفر خانوادگی به اروپا، مسیری آراسته به طول مشابه را در نزدیکی بزرگراه ۶۶ راهاندازی کرد. ورود به این پارک نیز مستلزم خرید بلیت است، هرچند ویلیامز آن را به صورت بنیاد خیریه غیرانتفاعی اداره میکند.
ویلیامز میگوید مادرش که اهل آلمان است او را تشویق میکرد در دوران کودکی هنگام بالا رفتن از درختان و بازی در جنگلها و جویبارهای اطراف سیاتل پابرهنه باشد؛ عادتی که ویلیامز آن را تا بزرگسالی ادامه داد و به فرزندان خود نیز منتقل کرد. خانواده او در دوران اقامت در هلند، از یک مسیر پابرهنه در بلژیک دیدن کردند.
ویلیامز میگوید: «همه چیزش را دوست داشتم. همه سنین را میدیدم و از دیدن افراد مسن در پارک خوشحال بودم، چون چنین چیزی را اینجا در ایالات متحده نمیبینید. با خودم گفتم: وای، وقتی به ایالات متحده برگردم، خودم یکی از این پارکها را میسازم.»
او برای دانشآموزانی که از پارک بازدید میکنند، برای مدارس، برنامههای تابستانی و اردوها، محتوای آموزشی فراهم میکند.
ویلیامز میگوید: «اینکه نگهبانان خوبی برای طبیعت باشیم در واقع وظیفه ما به عنوان انسان است و ما پنج هکتار از زمین پارک را برای استفاده جامعه، برای لذت بردن مردم محلی، ساکنان سراسر ایالت و منطقه کنار گذاشتهایم.»
تجربهای حسی
بیشتر مردم عادت ندارند بیرون از خانه پابرهنه راه بروند و عادت کردن پاهای حساس آنها به بافتها، دماها و گونههای مختلف تماس زمان میبرد.
ویلیامز میگوید: «باید چهره مردم را وقتی شروع به راه رفتن میکنند ببینید.»
اگرچه بسیاری از پارکهای دارای مسیر پابرهنه بازدیدکنندگان را تشویق میکنند که بدون کفش در مسیرها قدم بزنند، اما پابرهنه بودن الزامی نیست. در پارکهای آریزونا و آلمان، از مهمانانی که نوروپاتی، دیابت یا مشکلات پا دارند استقبال میشود تا در صورت تمایل کفشهای خود را به پا نگه دارند.
برخی مسیرهای پابرهنه طوری طراحی شدهاند که چند حس را همزمان درگیر کنند.
در پارک میت آلن زینن، تابلویی با نوشته آلمانی «لطفا سکوت را رعایت کنید» محل بخشی را نشان میدهد که به عنوان غار مدیتیشن توصیف شده است. در داخل، نیمکتی بلند رو به پنجرههای قدی قرار دارد که مشرف به جنگل است و موسیقی ملایمی از بلندگوهای پنهان پخش میشود.
در نقاط دیگر پارک، بازدیدکنندگان میتوانند با فشردن توپکهای قرمز، بوی پاپایا یا زردآلو را آزاد کنند یا دستهای خود را درون جعبهای پر از موی گراز وحشی فرو ببرند.
رها کردن کفشها، قدم به قدم در سراسر جهان
اتریش، دانمارک، فرانسه، مجارستان، سوئیس و بریتانیا از دیگر کشورهای اروپایی دارای مسیرهای پابرهنه هستند. برخی از این مسیرها برای استفاده ساکنان محلی طراحی شدهاند نه گردشگران، به همین دلیل پیدا کردنشان میتواند دشوار باشد. جستوجوی واژههای «پابرهنه» یا «مسیر پابرهنه» به زبان محلی ممکن است کمککننده باشد.
در هنگکنگ، سنگاپور و ژاپن، در برخی پارکهای عمومی مسیرهای سنگریزهای وجود دارد؛ گذرگاههایی با سنگهای صیقلی که در زمین کار گذاشته شدهاند و میتوان از آنها برای رفلکسولوژی و ماساژ پا استفاده کرد.
به همین ترتیب، در ایالات متحده نیز پارکهایی موسوم به پارکهای سلامت و همچنین پیادهرویهای غیررسمی پابرهنه روی مسیرهای عادی وجود دارد. اما چون چنین فضاهایی در آمریکا هنوز بسیار نادر است، ویلیامز قصد دارد مفهوم «مسیر پابرهنه» را در نقاط دیگری نیز گسترش دهد.
این بنیاد بهتازگی حدود هشت هکتار زمین در منطقهای تجاری و مسکونی در شهر دانشگاهی لورنس در ایالت کانزاس دریافت کرده تا پارکی مشابه آنچه در آریزونا افتتاح کرده است، احداث کند.
ویلیامز میگوید: «این پارک یکی از اجزای یک مجموعه تجاری بزرگتر در دست احداث خواهد بود. هدف این است که آن محیطهای طبیعی را در زندگی روزمره مردم ادغام کنیم و فضاهای امنی فراهم کنیم تا بتوانند از آنها لذت ببرند.»