با گسترش شیوع ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو و ثبت صدها مورد ابتلا و دهها مرگ، نگرانیها درباره احتمال تکرار تجربه همهگیری کووید-۱۹ بار دیگر افزایش یافته است. با این حال، کارشناسان بهداشت عمومی معتقدند که با وجود خطرناک و مرگبار بودن این بیماری، احتمال تبدیل شدن ابولا به یک پاندمی جهانی ناچیز است.
مهمترین عامل در این زمینه، تفاوت نحوه انتقال ویروس ابولا در مقایسه با ویروسهایی مثل کروناست. برخلاف بیماریهایی مانند کووید-۱۹ یا سرخک که از طریق هوا و قطرات تنفسی بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشوند، ابولا تنها از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن فرد مبتلا انتقال مییابد. همین ویژگی باعث میشود سرعت و گستره انتشار آن بهمراتب کمتر از بیماریهای تنفسی باشد.
آگهی
آگهی
کارشناسان توضیح میدهند که فرد مبتلا زمانی قادر به انتقال بیماری است که ویروس به میزان زیادی در بدن او تکثیر شده باشد. در این مرحله بیمار معمولا با علائم شدید از جمله تب بالا، استفراغ، اسهال و در برخی موارد خونریزی مواجه است. به همین دلیل، برخلاف مبتلایان به بیماریهای تنفسی، افراد آلوده به ابولا معمولا قادر به حضور در اجتماعات، سفر یا انتقال گسترده بیماری در جامعه نیستند.
بر همین اساس، بیشترین خطر ابتلا متوجه افرادی است که تماس نزدیک و مستقیم با بیماران دارند؛ از جمله اعضای خانواده، مراقبان و کارکنان مراکز درمانی. استفاده از تجهیزات حفاظتی مانند دستکش، ماسک و لباسهای ایمنی نیز میتواند به شکل موثری زنجیره انتقال بیماری را قطع کند.
یکی دیگر از دلایلی که احتمال همهگیری جهانی ابولا را کاهش میدهد، امکان ردیابی تماسها و شناسایی افراد در معرض خطر است. از آنجا که انتقال ویروس نیازمند تماس نزدیک است، مقامات بهداشتی میتوانند مسیر انتقال را شناسایی و افراد مرتبط را تحت مراقبت قرار دهند. این راهبرد در مهار شیوعهای پیشین ابولا نیز نقش کلیدی داشته است.
علاوه بر این، جهان امروز نسبت به یک دهه قبل آمادگی بیشتری برای مقابله با ابولا دارد. پس از شیوع گسترده این بیماری در غرب آفریقا در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، بسیاری از کشورها مراکز تخصصی درمان، اتاقهای ایزوله و پروتکلهای ویژه مدیریت بیماران مبتلا به ابولا را ایجاد کردهاند. این زیرساختها امکان کنترل سریعتر موارد ابتلا و جلوگیری از گسترش بیماری را فراهم میکنند.
در همین حال، نگرانیها درباره انتقال بیماری از طریق رویدادهای بزرگ بینالمللی نیز چندان جدی ارزیابی نمیشود. متخصصان تاکید میکنند فردی که به مرحله واگیردار ابولا رسیده باشد، معمولا آنقدر بدحال است که توانایی سفرهای طولانی یا حضور در تجمعات گسترده را ندارد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
همزمان سازمان جهانی بهداشت، مراکز کنترل بیماریها و نهادهای بهداشتی کشورهای مختلف با اجرای برنامههای پایش، غربالگری مسافران و رصد مداوم دادههای اپیدمیولوژیک، وضعیت شیوع را به دقت دنبال میکنند. این نظارت گسترده نیز احتمال انتشار کنترلنشده بیماری در سطح بینالمللی را کاهش میدهد.
اگرچه شیوع کنونی ابولا یک بحران جدی بهداشتی برای کشورهای درگیر محسوب میشود و نیازمند واکنش سریع و موثر است، اما ویژگیهای انتقال ویروس، شدت علائم در مرحله واگیرداری و آمادگی نظامهای بهداشتی جهان باعث شده است که کارشناسان احتمال تبدیل شدن آن به یک پاندمی جهانی مشابه کووید-۱۹ را بسیار پایین ارزیابی کنند.