تابوت شهرنوش پارسیپور، نویسنده ایرانی، روی دستان زنان رفت و در خاک آرام گرفت؛ در حالی که تهمینه میلانی، کارگردان سینما از او به عنوان نویسندهای تاثیرگذاراما قدرنشناخته یاد میکند، مونیرو روانیپور، نویسنده به آمار پایین فروش آثار خانم پارسیپور اشاره دارد و ازبیتوجهی ایرانیان به آن گله میکند.
مراسم خاکسپاری شهرنوش پارسیپور درنزدیکی برکلی در شمال کالیفرنیا با رنگ و بویی متفاوت برگزار شد. زنان، زیر تابوت این نویسنده و مترجم برجسته ایرانی را گرفتند و خالق «طوبا و معنای شب» و «زنان بدون مردان» را به آغوش خاک سپردند. اهالی فرهنگ و هنر به این شخصیت ادبیات فارسی ادای احترام کرده و هر کدام از منظری به زندگی و آثار او پرداختند.
تهمینه میلانی، کارگردان سینما در صفحه اینستاگرامش نوشت: «شهرنوش پارسی پور دور از وطن در شمال کالیفرنیا به خاک سپرده شد. نویسنده تاثیر گذاری که قدرش دانسته نشد. خالق طوبا و معنای شب، زنان بدون مردان، عقل آبی، خاطرات زندان و …»
جنازه گردانی برای یک نویسنده حرفهای چه فایدهای دارد
مونیرو روانیپور با طرح پرسشی انتقادی، مراسم خاکسپاری را «نمایشی متظاهرانه» دانست که با واقعیت جایگاه حرفهای شهرنوش پارسیپور همخوانی ندارد. او با اشاره به فروش کمتر از هشت هزار نسخه از یازده کتاب پارسیپور در طول ۳۱ سال اقامتش در خارج از کشور، «این حجم از عزاداری را در تضاد با عدم استقبال واقعی ایرانیان از آثار او در زمان حیاتش» توصیف میکند.
خانم روانیپور با طرح پرسشهایی درباره اصالت این عزاداری، در حساب ایکس خود نوشت: «تشییع جنازه اینترنتی و حضوری شهرنوش یک نمایش تمام عیار بود. نمایشی بسیار شیک. از روی این تشییع جنازه اگر به فرهنگ آریایی- اسلامی برسی عالیه، اما شهرنوش پارسیپور ۳۱ سال خارج از ایران زندگی کرد. ۱۱ کتاب داشت که کل فروشش در این مدت از هشت هزار تا کمتر بود. ده میلیون ایرانی در خارج زندگی میکنند که همگی کارت اعتباری دارند. این عزاداران حسینی پشت جنازه سینهزنان از کجا آمدهاند؟ جنازه گردانی برای یک نویسنده حرفهای چه فایدهای دارد.»
خانم روانیپور در ادامه با زیر سوال بردن رفتارهای نمایشی در این مراسم افزود: «ملت روی صحنه کی میخواهد از روی صحنه پایین بیاید و صاف تو چشمان خودش نگاه کند؟ نشانههای فرهنگ پرافتخار به جز ژست گرفتن و ادا درآوردن چیز دیگری هم هست؟»
هادی خرسندی: چه سالها برما گذشت، سالهای آزگار، همه کبیسههای اندوه
هادی خرسندی، شاعر، طنزپرداز نیز پیشتر با انتشار تصویری از خودش در کنار شهرنوش پارسی پور درباره او نوشته بود: «ولی راحت پیر نشدیم، یک ستاره دیگر از آسمان ادبیات ایران در خارج از وطن به خاک سپرده میشود. بانوی نویسنده آزاده و نامدار از من دو سه سالی جوانتر بود، یا پیرتر. چه سال هايی برما گذشت. سالهای آزگار. همه کبیسههای اندوه»
شهرنوش پارسیپور، نویسنده و مترجم، روز جمعه سوم ژوئیه در سن ۸۰ سالگی در بیمارستانی در حومه سانفرانسیسکو در کالیفرنیا چشم از جهان فروبست.
عباس میلانی در توصیف پارسیپور: عهدی پایانناپذیر به آرمان برابری زنان و آزادی ایران
عباس میلانی، مورخ، پژوهشگر و مدیر مطالعات ایرانی در دانشگاه استنفورد نیز در سوگ خانم پارسیپور نوشت: «ما در سوگ بانو شهرنوش پارسیپور نشستهایم؛ نویسندهای یگانه با استعدادها و کنجکاویهای بیشمار، دستاوردهای چشمگیر و تعهدی پایانناپذیر به آرمان برابری زنان و آزادی ایران. رمانهای او نمادی از رنج و ایستادگی زنان در تاریخ معاصر ایران است.»
سالهای اعتراض و زندان و تبعید
خانم پارسیپور در طول مسیر حرفهای خود با چالشهای سیاسی و سانسورهای شدیدی مواجه شد که تاثیر مستقیمی بر آثارش داشت؛ او که در سال ۱۳۵۳ در اعتراض به اعدام خسرو گلسرخی و کرامتالله دانشیان از تلویزیون ملی استعفا داده بود، پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷ بارها بازداشت و حبس را تجربه کرد و حتی اثر مشهود خود، «طوبا و معنای شب»، را در دوران زندان در قزلحصار آغاز کرد. کتاب مشهور دیگر او، «زنان بدون مردان»، نیز اگرچه در ایران ممنوع شد اما در سطح جهانی شهرت یافت و الهامبخش فیلمی شد که جایزه شیر نقرهای جشنواره ونیز را برای شیرین نشاط به ارمغان آورد؛ سرانجام این نویسنده در دهه ۷۰ شمسی ایران را به مقصد آمریکا ترک کرد. او سالهای پایانی عمر خود را در کالیفرنیا به تداوم فعالیتهای ادبی و ترجمه آثار از زبانهای انگلیسی، فرانسوی و چینی گذراند.