تیم ملی ایران روز سهشنبه پس از حذفی تلخ از جام جهانی آمریکای شمالی را ترک کرد و از مکزیک، محل استقرار کمپ خود در مسابقات به سوی خانه بازگشت. این تورنمنت برای تیم ملی ایران با مشکلات و دشواریهای کمسابقه و نیز تنشهایی از جنس ویزا، اسکان و تردد به محل مسابقات همراه بود.
حضور تیم ملی در این تورنمنت که از همان ابتدا با اما و اگر همراه بود در ادامه جدا از مشکلات لجستیکی و تدارکاتی و تنشها با فیفا و ایالات متحده به عنوان برگزار کننده و میزبان مسابقات بر سر مجوز اقامت و محل برگزاری دیدارها، با چاشنی بد شانسی مکرر، درخششهای لحظهای و در نهایت، حسرت بابت ناکامی میلیمتری در صعود از مرحله گروهی نیز درآمیخت.
آگهی
آگهی
ملیپوشان با ۳ گل زده، ۳ امتیاز از ۳ مسابقه و چشم دوختن ناامیدانه به ۳ دیدار برای بهرهمند شدن از بخت صعود به عنوان یکی از بهترین تیمهای سوم گروه، در نهایت روز سه شنبه بار سفر بستند و در میان بدرقه شماری هواداران ایرانی و مکزیکی به سوی خانه پرواز کردند.
عملکرد تیم ملی در این تورنمت با توجه به مشکلاتی که پشت سر گذاشته بود از نگاه برخی شجاعانه و غیرتمندانه بود اما از دید عدهای دیگر ناکافی، ناامیدانه و توام با مشکلات عدیده فنی و تاکتیکی بود.
تیم ملی ایران در شرایطی به میهن بازمیگردد که کشور همچنان درگیر کشمکشی حلنشده با اسرائیل و ایالات متحده است. با این حال، هواداران معتقدند که آنها باید به عملکرد خود افتخار کنند.
محمد مدرس، هوادار ۳۸ ساله تیم ایران که برای خداحافظی با ملیپوشان از سندیگو به مکزیک آمده بود به آسوشیتدپرس گفت: «به نظرم با وجود اینکه باختند، اما به مردم حس امیدواری تزریق کردند.»
حسرتِ فرصتهای از دسترفته
پس از تساوی در هر سه مسابقه مرحله گروهی، سرنوشت ایران در جام جهانی در نهایت به پیروزی یکی از دو تیم الجزایر یا اتریش در بازی روز شنبه گره خورد. اعضای تیم که از لابی هتل خود در شهر تیخوانا نظارهگر بازی بودند، با گل برتری الجزایر در وقتهای تلفشده، غرق در شادی شدند.
کیمیا رنجبر، ۲۵ ساله، از هواداران همیشگی تیم ملی که با ماشین از منطقه لسآنجلس به آنجا آمده بود، گفت: «تا به حال ندیده بودم یک سالن اینطور از شدت شادی منفجر شود.» اما دقایقی بعد، اتریش بازی را به تساوی کشاند و لابی هتل در سکوتی آمیخته با بهت و اندوه فرو رفت.
این تنها یکی از ناکامیهای متعدد تیم ملی در طول این مسابقات بود؛ مورد فراموشنشدنی دیگر زمانی بود که گل دیرهنگام شجاع خلیلزاده در آخرین بازی مقابل مصر، ایران را پیش انداخت، اما در نهایت کمکداور ویدئویی آن را آفساید و مردود اعلام کرد.
چالشهای خارج از زمین
حواشی خارج از زمین، چه پیش از شروع و چه در طول تورنمنت، بسیار پررنگ بود. ماجرا با این ابهام آغاز شد که آیا با توجه به جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، اصلا به تیم ملی اجازه بازی داده خواهد شد یا خیر.
در پی آن، درخواست ایران برای انتقال دیدارهایش به مکزیک رد شد، محل اردوی تیم از آریزونا تغییر کرد و ایالات متحده از صدور روادید برای اعضای کلیدی کادر فنی ایران امتناع ورزید. آمریکا همچنین با درخواست ایران برای سفر به این کشور، دو روز پیش از دیدارهایش در لسآنجلس مخالفت کرد؛ هرچند برای بازی آخر ایران، برخی محدودیتها را کاهش داد.
مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، روز دوشنبه در یک نشست امنیتی جام جهانی گفت که ایالات متحده «تسهیلاتی» برای سفر تیم ایران فراهم کرده و مدعی شد بسیاری از افرادی که ایران خواهان همراهی آنها بود، با سپاه پاسداران مرتبط بودند.
او افزود: «خوشحالم که کارشان تمام شد و دیگر برنمیگردند.» وی حتی گفت که شاید یکی دو ترانه هم خوانده یا حتی از خوشحالی رقصیده باشد.
واکنش ایران به اظهارات وزیر آمریکایی
تیم ایران روز دوشنبه در بیانیهای که خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز آن را انعکاس داد، اعلام کرد که اظهارات وزیر امنیت داخلی آمریکا نشاندهنده عدم پایبندی به حقوق بینالملل و استانداردهای اولیهای است که از میزبان یک تورنمنت جهانی انتظار میرود.
در این بیانیه آمده است: «اینکه او آشکارا حذف ایران را جشن میگیرد، بیش از آنکه گویای وضعیت تیم ما باشد، نشاندهنده شخصیت خود اوست. این مسئله بازتابی از حقارتی است که حتی تحمل حضور یک تیم فوتبال در بزرگترین صحنه رقابتهای جهانی را ندارد.»
تیم ملی پیش از ترک محل اقامت خود در روز سهشنبه، از مکزیک و شهر تیخوانا به خاطر «مهماننوازی و لطفشان» تشکر کرد، اما نحوه برخورد ایالات متحده در طول مسابقات را زیر سوال برد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «آنچه ما تجربه کردیم، مجموعهای از تصمیمات، تدابیر لجستیکی و شرایطی بود که حس عدالت را خدشهدار کرد؛ برداشتی که با اتفاقات روز پایانیِ مسابقاتِ گروهمان بیش از پیش تقویت شد.»
دو دستگی در حمایت از تیم ملی
اعضای جامعه ایرانیان خارج از کشور بر سر این موضوع که آیا حمایت از تیم ملی به معنای تایید ضمنی حکومت جمهوری اسلامی ایران است یا خیر، دچار دو دستگی شده بودند. برخی نیز خواهان جدایی ورزش از سیاست بودند.
محمد مدرس که از سندیگو به تیخوانا آمده بود در این باره گفت: «شما نمیبینید کسی بر سر کریستین پولیشیچ (ستاره فوتبال آمریکا) به خاطر کارهای ترامپ فریاد بکشد.»
اگرچه تیم ملی نسبت به محدودیتهای سفر خود اعتراض کرد، اما از اظهارنظر مستقیم درباره جنگ اجتناب ورزید. با این حال، از جلب توجه افکار عمومی به سمت قربانیان حمله موشکی مرگبار به یک مدرسه ابتدایی در آغاز درگیریها نیز ابایی نداشت.
بازیکنان در بدو ورود به مکزیک، نشانهای سینه با شماره «۱۶۸» بر سینه داشتند که اشاره به تعداد کشتهشدگان این حمله داشت. آنها یادداشتی در رختکن ورزشگاه لسآنجلس به جا گذاشتند که در آن با استفاده از هشتگهای ۱۶۸# و میناب# خواستار برقراری صلح «در میان تمام ملتها» شدند.
شری قائمی، ایرانیِ ساکن لسآنجلس، موضعگیری آنها در قبال این قربانیان خردسال را «شرافتمندانه» توصیف کرد.
شکلگیریِ پیوندهای دوستیِ جدید
در میان همه مشکلات، بازیکنان تلاش کردند تمرکز خود را روی ورزش معطوف کنند. مسابقات نقاط درخشانی هم داشت؛ مانند زمانی که علیرضا بیرانوند با هفت مهارِ عالی، بلژیک را ناکام گذاشت و بازی را برای تیم ایران درآورد، و یا زمانی که رامین رضاییان با ضربه بیرون پا، گل تساویبخش را وارد دروازه نیوزیلند کرد.
شری قائمی به آسوشیتدپرس گفت: «آنها نه به عنوان بازنده، بلکه به عنوان برنده به خانه میروند. ما به آنها افتخار میکنیم.»
دیدار با برخی از بازیکنان، تجربهای هیجانانگیز برای سیاوش خسروشاهی بود؛ جوان ۳۲ ساله ایرانی-آمریکایی که روز یکشنبه، دقیقا یک روز پس از حذف تیم، مسیر لسآنجلس تا تیخوانا را رانندگی کرده بود.
خسروشاهی در خصوص ماههای پس از آغاز جنگ توسط آمریکا و اسرائیل گفت: «دوران بسیار سخت و پرالتهابی بود.» در طول این درگیریها، مواقعی بود که او نمیتوانست با پدر و مادرش در تهران تماس بگیرد؛ اما روز یکشنبه اینگونه نبود؛ او از هتل با مادرش تماس گرفت و با دادن تلفن به بیرانوند، او را غافلگیر کرد.
پیوند میان ایرانیان و مکزیکیها نیز عمیقتر شد، چرا که شهر تیخوانا در تمام طول اقامت تیم، با آغوش باز از آنها استقبال کرد. هواداران مکزیکی هرگاه اعضای تیم ملی را میدیدند، به زبان اسپانیایی شعار میدادند: «Irán, hermano, ya eres Mexicano!» یعنی : «ایران، برادر، تو حالا دیگر یک مکزیکی هستی!»
آرلی رامیرز، از ساکنان تیخوانا که روز یکشنبه به امید دیدار با برخی از بازیکنان به هتل تیم آمده بود، گفت: «ایران بهترین سوغات کشور و شهر ما را با خود به خانه میبرد، و آن چیزی نیست جز رسم مهماننوازی و استقبال ما از غریبهها.»
این احساس کاملا دوطرفه بود. امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی روز سهشنبه پیش از عزیمت تیم به سمت فرودگاه، از طریق مترجم خود گفت: «ما امروز تیخوانا را ترک میکنیم، اما قلب و روحمان همینجا میماند.»
بسیاری از بازیکنان روز دوشنبه در حالی که آخرین ساعات حضور خود در مکزیک را سپری میکردند، همچنان چهرهای مغموم و جدی داشتند. چند نفری آخرین امضاها را دادند و برای گرفتن عکس با هواداران ایستادند، در حالی که لبخندهایشان بسیار کمرنگتر از هفته قبل بود.
علیرغم این ناکامی، برخی از هواداران از همین حالا به آینده چشم دوختهاند. رنجبر گفت: «تمام امسال برای ایرانیها پر از اتفاقات بد و بدبیاریِ پشتسرهم بود.» اما او افزود که جام ملتهای آسیا شش ماه دیگر آغاز میشود و این یک فرصت تازه برای تیم ملی است.