یک تحقیق در اسپانیا نشان میدهد نبود ثبات شغلی، فشار کاری و تصور کیفیت پایین مراقبت، مهمترین دلایل تمایل پرستاران به ترک حرفه است. این پدیده بازتابدهنده یک روند ساختاری در اروپا هم هست.
تمایل به ترک حرفه پرستاری در اسپانیا به یک عامل واحد برنمیگردد بلکه نتیجه مجموعهای از شرایط ساختاری است که کار روزانه پرستاران را فرسوده میکند؛ از جمله نبود ثبات شغلی و کیفیت پایین مراقبت. این نتیجه یک مطالعه (منبع به زبان اسپانیایی) جدید است که حاکی است نزدیک به ۴ نفر از هر ۱۰ پرستار در اسپانیا در فکر ترک این حرفه در دهه پیش رو هستند.
این یافته حاصل بزرگترین مطالعهای است که تاکنون در کشور انجام شده؛ مطالعهای که به سرپرستی (منبع به زبان اسپانیایی) وزارت بهداشت و موسسه سلامت کارلوس سوم (ISCIII) انجام شده، در آن بیش از ۲۰ هزار پاسخ مورد تحلیل قرار گرفته و نتایج آن در نشریه علمی «Journal of Nursing Management» منتشر شده است.
این گزارش نشان میدهد ۳۹.۶ درصد از پرستاران شرکتکننده قصد دارند ظرف ده سال آینده این حرفه را ترک کنند و ۱۷ درصد نیز میگویند در کمتر از دو سال چنین کاری خواهند کرد. در میان عواملی که این روند را توضیح میدهد، نبود ثبات شغلی، فشار کاری بالا و برداشتهای منفی درباره کیفیت مراقبت و ایمنی بیمار برجسته است.
بر اساس این مطالعه، قراردادهای موقت احتمال ترک حرفه را ۳۳ درصد افزایش میدهد، در حالی که برداشت از پایین بودن ایمنی بیمار این خطر را ۸۱ درصد بالا میبرد. علاوه بر این، ۵۶.۵ درصد از کسانی که میخواهند حرفه را ترک کنند، نبود ثبات را مهمترین دلیل عنوان کردهاند و پس از آن به کمبود قدردانی و شرایط کاریای اشاره میکنند که بسیاری آنها را ناکافی میدانند.
این تحلیل همچنین نابرابریهای قابل توجه منطقهای را نشان میدهد: در جوامعی مانند مادرید، جزایر قناری، گالیسیا و بالئارس، احتمال تمایل به ترک حرفه بیش از دو برابر ناوارا است؛ موضوعی که نویسندگان آن را با تفاوت در شرایط کاری و شیوه سازماندهی نظامهای سلامت مرتبط میدانند.
یکی دیگر از نکات برجسته، عدم تناسب میان آموزش و عمل حرفهای است: تنها ۳۴.۵ درصد پرستاران متخصص در حوزه تخصصی خود کار میکنند و این موضوع به نارضایتی حرفهای دامن میزند. در کنار این، کمبود زمان برای ارائه مراقبت باعث شده ۶۰ درصد شرکتکنندگان در نظرسنجی اذعان کنند که برخی مراقبتها را حذف میکنند.
روندی که در اروپا در حال گسترش است
این پدیده منحصر به اسپانیا نیست. در کشورهای مختلف اروپایی، نظامهای سلامت با کمبود فزاینده نیروی پرستاری روبهرو هستند؛ کمبودی که به دلیل پیر شدن جمعیت، فشار کاری بالا و دشواری در حفظ نیروهای متخصص تشدید شده است.
گزارشهای نهادهای بینالمللی هشدار داده است که اتحادیه اروپا برای حفظ کیفیت خدمات مراقبتی در سالهای آینده ممکن است به صدها هزار پرستار اضافی نیاز داشته باشد. در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه و بریتانیا، اتحادیههای بخش سلامت از افزایش نرخ ترک زودهنگام حرفه و دشواری در پوشش دادن شیفتها در بیمارستانها و بخش مراقبتهای اولیه خبر دادهاند.
مطالعه اسپانیایی که در چارچوب «چارچوب راهبردی مراقبتهای پرستاری ۲۰۲۵-۲۰۲۷» انجام شده، بر ضرورت بهبود ثبات شغلی، جایگاه حرفهای و شرایط کار تاکید میکند؛ عواملی کلیدی برای جلوگیری از خروج نیروهای متخصص که در صورت بیتوجهی میتواند پایداری نظامهای سلامت اروپا را به خطر بیندازد.