دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، و شی جینپینگ، رئیس جمهوری چین در آغاز نشست دو روزه خود، بیش از دو ساعت گفتوگو کردند. در بیانیه کاخ سفید آمده است که دو کشور بر عبور آزادانه و بدون عوارض کشتیها از تنگه هرمز و اینکه ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند توافق کردهاند.
کاخ سفید اعلام کرد دو کشور توافق کردهاند تنگه هرمز باید باز بماند؛ آبراهی حیاتی برای تأمین انرژی جهان که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه عملا مسدود شده است.
آگهی
آگهی
در بیانیه آمریکا همچنین آمده است: «هر دو کشور توافق دارند که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
با این حال، رسانههای دولتی چین در گزارش خود هیچ اشارهای به برنامه هستهای ایران یا تنگه هرمز نکردند و تنها اعلام کردند موضوع خاورمیانه در مذاکرات مطرح شده است.
«شریک، نه رقیب»
شی جینپینگ در این دیدار خواستار آن شد که چین و آمریکا «شریک باشند، نه رقیب» و ترامپ نیز گفت او و شی برای حل مشکلات با یکدیگر تلفنی گفتوگو میکنند و رئیس جمهوری چین را «رهبری بزرگ» توصیف کرد.
شی جینپینگ در این دیدار به ترامپ هشدار داد که سوءمدیریت مسئله تایوان میتواند به «درگیری و حتی تقابل» میان دو کشور منجر شود و روابط واشنگتن و پکن را «در معرض خطر جدی» قرار دهد. با این حال، دو رهبر ساعاتی بعد در ضیافت رسمی دولتی بر همکاری و روابط مثبت میان واشنگتن و پکن تاکید کردند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
شی در جریان ضیافت رسمی در تالار بزرگ خلق گفت: «احیای عظیم ملت چین و عظمت دوباره آمریکا میتواند همزمان پیش برود.»
ترامپ نیز از «استقبالی باشکوه و بینظیر» قدردانی کرد و بهطور رسمی از شی جینپینگ دعوت کرد تا ۲۴ سپتامبر به کاخ سفید سفر کند.
قرار است دو رهبر بار دیگر فردا نیز با یکدیگر دیدار کنند.انتظار میرود ترامپ ظهر جمعه و پس از آخرین جلسه خصوصی با شی، آنجا را ترک کند.
بر اساس اعلام کاخ سفید، گفتوگوها همچنین شامل موضوع فنتانیل، دسترسی بیشتر شرکتهای آمریکایی به بازار چین، افزایش سرمایهگذاری چین در صنایع آمریکا و خرید محصولات کشاورزی آمریکایی از سوی پکن بوده است.
در حاشیه این سفر، ترامپ قرار است از برخی مکانهای تاریخی و سیاسی مهم چین، از جمله معبد آسمان و تالار بزرگ خلق، بازدید کند.
همزمان، چین روز پنجشنبه مجوز ازسرگیری صادرات گوشت گاو صدها کشتارگاه آمریکایی به بازار چین را صادر کرد؛ اقدامی که پیش از آغاز مذاکرات ترامپ و شی انجام شد.
ترامپ همچنین گفته است قصد دارد پرونده جیمی لای، فعال رسانهای و حامی دموکراسی که در هنگکنگ زندانی است، را مطرح کند؛ هرچند به گفته ناظران، دیگر مسائل حقوق بشری از جمله سرکوب اویغورها احتمالا در دستور کار اصلی مذاکرات قرار نخواهد گرفت.
تایوان؛ یادآور تنشهای قدیمی دو کشور
با وجود فضای گرم و مثبت دیدار، هشدار شی درباره تایوان یادآور تنشهای عمیق و قدیمی میان دو کشور بود. خبرگزاری رسمی شینهوآ به نقل از رئیسجمهوری چین گزارش داد: «اگر مسئله تایوان بهدرستی مدیریت نشود، دو کشور ممکن است با یکدیگر برخورد کنند یا حتی درگیر شوند و کل روابط چین و آمریکا در وضعیتی بسیار خطرناک قرار گیرد.»
در بیانیه منتشرشده از سوی آمریکا اشارهای به موضوع تایوان نشده و کاخ سفید بیشتر بر مسائل تجاری و جنگ ایران تمرکز کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در گفتوگویی با انبیسی نیوز در پکن گفت: «چین ترجیح میدهد بدون اقدام نظامی، کنترل تایوان را به دست بگیرد؛ با وجود آنکه پکن بارها اعلام کرده در صورت لزوم برای الحاق این جزیره از زور استفاده خواهد کرد.
روبیو در همینباره اظهار داشت: «فکر میکنم ترجیح چین این است که تایوان بهصورت داوطلبانه به آنها بپیوندد. در حالت ایدهآل، آنها خواهان برگزاری رایگیری یا همهپرسی در تایوان هستند که به اتحاد با چین منجر شود.»
او ادامه داد: «ما فکر میکنیم که تحمیل این موضوع از طریق زور یا هر چیز دیگری از این نوع، یک اشتباه وحشتناک خواهد بود. این امر پیامدهایی در سطح جهانی، نه فقط در ایالات متحده، خواهد داشت و ما آن را به نوعی در همان حد رها میکنیم.»
تایوان یکی از حساسترین موضوعات در روابط چین و آمریکا به شمار میرود. واشنگتن، همانند بیشتر کشورها، روابط رسمی دیپلماتیک با تایوان ندارد، اما مهمترین حامی بینالمللی و تامینکننده تسلیحات این جزیره محسوب میشود.
ترامپ و شی آخرینبار در ماه اکتبر در کره جنوبی دیدار کرده بودند؛ نشستی که در آن دو طرف توافق کردند جنگ تجاری میان دو کشور را متوقف کنند. در آن زمان، پکن تهدید کرده بود در واکنش به تعرفههای سنگین آمریکا بر کالاهای چینی، محدودیتهای گستردهای بر صادرات عناصر کمیاب اعمال خواهد کرد.
شی جینپینگ در آن مقطع تصمیم گرفت اجرای این محدودیتها را برای یک سال به تعویق بیندازد و اکنون یکی از پرسشهای اصلی نشست پکن این است که آیا چین با تمدید این تعلیق موافقت خواهد کرد یا خیر.