بانکهای بزرگ و صندوقهای پوشش ریسک برای مدیریت ریسک در خارج از ساعات مرسوم معاملات و افزایش کارایی سرمایه به زیرساخت دیجیتال «همیشه فعال» روی می آورند.
جهان مالی در حال دگرگونی بنیادین است، زیرا نهادهای وال استریت هرچه بیشتر به قراردادهای آتی همیشگی و داراییهای دنیای واقعیِ توکنشده روی میآورند تا در اقتصاد جهانی ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته راه خود را پیدا کنند.
آگهی
آگهی
به گفته کارشناسان این صنعت، حذف سررسید قراردادها و ظهور تسویه فوری «اتمی» در حال بازتعریف معنای حضور در بازار است، به ویژه از آن رو که پلتفرمهای بومی رمزارز در دوره بحرانهای ژئوپلیتیک که هرچه بیشتر در تعطیلات آخر هفته رخ میدهد، همچنان پیشتاز کشف قیمت هستند.
همگرایی این فناوریها نشان میدهد که مرز میان مالی سنتی و زیرساخت مبتنی بر بلاکچین در حال کمرنگ شدن است.
میزهای معاملاتی وال استریت، مدیران تخصیص چنداستراتژی و صندوقهای ماکرو اکنون به طور فعال در حال بررسی این ساختارهای ذاتا دیجیتال هستند، زیرا مشکلات عمیق عملیاتی نهفته در قراردادهای استاندارد دارای سررسید را حل میکنند.
این گذار فقط یک ارتقای فناورانه نیست بلکه پاسخی است به این که بازارهای جهانی امروز چگونه در زمان واقعی کار میکنند.
ایگی یوپه، مدیر سرمایهگذاری شرکت تئو، در گفتوگو با یورونیوز توضیح داد که حرکت به سوی فعالیت ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته دیگر اختیاری نیست.
تئو برای پاسخ به این تقاضای تازه محصولات مالی طراحی میکند و با نهادهای بزرگ مالی مانند بانک چندملیتی بریتانیایی استاندارد چارترد شریک است.
یوپه گفت: «این دیگر مساله ترجیح نیست، در حال تبدیل شدن به ضرورتی ساختاری است. این را در زمان بسته شدن تنگه هرمز به روشنی دیدیم. بازارهای سنتی در آخر هفته تعطیل بودند و تنها محلهای شفاف و پیوسته برای معاملات که تقاضای لحظهای برای داراییهای امن را بازتاب میدادند، طلا و نفت توکنشده بود.»
آندری گراچف، شریک مدیریتی شرکت دیدبلیواف لبز (DWF Labs) به عنوان یکی از سازندگان اصلی بازار رمزارز، در گفتوگو با یورونیوز نیز بر اهمیت این تحولات برای بازار وسیعتر تاکید کرد.
گراچف توضیح داد: «واضحترین نمونه، ۲۸ فوریه امسال بود. حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران صبح شنبه اعلام شد و همه بورسهای بزرگ کالا از جمله CME، نایمکس و آیس تعطیل بودند. معاملهگران بلافاصله به پلتفرمهای غیرمتمرکز قراردادهای آتی همیشگی روی نفت، طلا و نقره نقل مکان کردند.»
وقتی بازارهای سنتی سرانجام بازگشایی شدند ناچار بودند خود را با سطوح قیمتی هماهنگ کنند که پیشتر روی زنجیره شکل گرفته بود و این تغییر، جابهجایی محل اصلی شکلگیری قیمت را برجسته کرد.
گزارش صندوق بینالمللی پول درباره مالیِ توکنشده که این ماه منتشر شده نیز تاکید دارد که گذار به داراییهای ذاتا دیجیتال به معنای «بازپیکربندی ساختاری» زیرساخت مالی جهانی است.
این مطالعه که به قلم توبیاس آدریان نوشته شده هشدار میدهد که هرچند تسویه اتمی و قابلیت برنامهریزی به شکل قابل توجهی کارایی سرمایه را افزایش میدهد اما در عین حال حاشیههای زمانیای را از میان میبرد که بانکها و نهادهای ناظر در دورههای تنش بازار به آنها متکی هستند.
در این گزارش استدلال میشود که برای این که این بازارها بتوانند به شکلی ایمن گسترش یابند و از تکهتکه شدن خطرناک جلوگیری شود باید بر یک «لنگر عمومی» اعتماد استوار شوند؛ به طور مشخص از طریق اجرای ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC).
صندوق هشدار میدهد که بدون چنین داراییهای تسویه حاکمیتی، سرعت بسیار بالای سیستمهای توکنشده میتواند باعث شود بحرانهای نقدینگی به شکل آنی بروز کند و به آبشاری از تسویههای اجباری بینجامد که از توان مداخله بهموقع مقامهای مسئول پیشی میگیرد.
گراچف به یورونیوز گفت: «زیرساخت بازاری که از معاملات توکنشده همیشهفعال پشتیبانی میکند هنوز در تلاش است خود را با تقاضایی که ایجاد میکند وفق دهد و این شکاف میان توان محصول و آمادگی عملیاتی، یکی از ریسکهای کمتر مورد توجه در این فضا است.»
داراییهای دنیای واقعی توکنشده چیست؟
داراییهای دنیای واقعی که در دنیای مالی معمولا به اختصار RWA نامیده میشوند، در اصل هر نوع دارایی فیزیکی یا سنتی خارج از فضای دیجیتال بلاکچین را دربر میگیرند.
این شامل طلا و سایر فلزات، املاک، نفت و دیگر کالاها و همچنین ابزارهای مالی مانند اوراق قرضه دولتی و سهام شرکتها میشود.
در چارچوب بازارهای مدرن، این داراییها در حال «توکنسازی» هستند؛ به این معنا که ارزش و حقوق مالکیت آنها در قالب یک توکن مجازی روی بلاکچین دیجیتال میشود. شاید بتوان آن را به رسید دیجیتالی تشبیه کرد که روی یک دفترکل امن و جهانی قرار دارد و نماینده بخشی مشخص یا کل یک دارایی است.
لری فینک، مدیرعامل بلکراک، از پرصداترین حامیان این تغییر فناورانه بوده و در نامه سالانه ۲۰۲۶ خود به سرمایهگذاران نوشته است که «توکنسازی میتواند با بهروزرسانی لولهکشی نظام مالی، آینده را تسریع کند و انتشار، معامله و دسترسی به سرمایهگذاریها را آسانتر سازد».
برای تحقق این چشمانداز، بلکراک با راهاندازی صندوق BUIDL که اوراق خزانه آمریکا را روی یک بلاکچین عمومی توکنسازی میکند، بهطور تهاجمی وارد این حوزه شده و ارزش داراییهای تحت مدیریت آن هماکنون به حدود ۳ میلیارد دلار (۲٫۵۴ میلیارد یورو) رسیده است.
قراردادهای آتی همیشگی چیست؟
قرارداد آتی همیشگی روشی برای شرطبندی روی قیمت آینده یک دارایی است، بدون آن که هرگز مالک آن شوید و مهمتر از آن، بدون این که مجبور باشید در مهلت مشخصی آن را تسویه کنید.
در یک قرارداد آتی استاندارد، شما در عمل توافقی میبندید که باید در تاریخ معینی در تقویم بسته یا تمدید شود، مشابه پایان یک قرارداد اجاره. قرارداد «همیشگی» این سررسید را کاملا حذف میکند و اجازه میدهد موقعیت خود را بدون محدودیت زمانی باز نگه دارید.
در دوره نگهداری این قرارداد، «نرخ تامین مالی» اعمال میشود که معمولا باید به صورت ساعتی پرداخت شود. این نرخ بسته به این که تعداد موقعیتهای خرید بیشتر باشد یا فروش، مثبت یا منفی است. اگر مثبت باشد، خریداران به فروشندگان پرداخت میکنند و اگر منفی باشد، فروشندگان به خریداران پول میدهند و به این ترتیب این نرخ نقشی متعادلکننده دارد.
در اساس، نگه داشتن یک قرارداد آتی همیشگی نوعی نگه داشتن مصنوعی دارایی پایه است.
حجم این بازار هماکنون قابل توجه است و حجم اسمی جهانی معاملات آتی همیشگی از ۶۰ میلیارد دلار (۵۰٫۹ میلیارد یورو) در روز فراتر میرود. با همگام شدن چارچوبهای نظارتی، به ویژه در آمریکا، انتظار میرود ورود سرمایه نهادی به این بازار شتاب بگیرد.
فابین دوری، مدیر سرمایهگذاری گروه بانکی داراییهای دیجیتال سایگنوم مستقر در سوئیس، در گفتوگو با یورونیوز توضیح داد: «پذیرش نهادیِ قراردادهای همیشگی در نهایت به زیرساختهای نظارتی و امانی پیرامون آنها و همچنین شرایط نقدشوندگی و قیمتگذاری بستگی خواهد داشت.»
این ابزار جدید امکان میدهد بازارها همیشه باز باشند، چون حتی وقتی بازار نقدی تعطیل است معامله پیوسته را ممکن میکند، اما در عین حال مستلزم «تسویه اتمی» است؛ یعنی لزوم تامین مالی و تسویه معاملات در زمان واقعی.
در نظام مالی سنتی، چرخه تسویه T+1 یا T+2 حاشیه زمانی تعیین میکند؛ به این معنا که انتقال اوراق بهادار و پرداخت متناظر باید حداکثر تا یک یا دو روز کاری بعد انجام شود و عملا به سازندگان بازار فرصت میدهد موجودی تامین کنند و ریسک طرف مقابل را مدیریت کنند.
تسویه اتمی این بازه را به صفر کاهش میدهد و میطلبد که داراییها پیش از معامله یا دقیقا در لحظه انجام آن در محل حاضر باشد. این روند اگرچه ریسک مدتدار طرف مقابل را کم میکند اما در مقابل تقاضاهای عظیم و ناگهانی برای نقدینگی در اوج بازار ایجاد میکند که باید از طریق اتوماسیون و مدلهای پیشرفته مدیریت خزانهداری مهار شود.
در حال حاضر تسویه قراردادهای آتی همیشگی روی بلاکچین به طور کامل با استیبلکوینهای خصوصی انجام میشود؛ موضوعی که صندوق بینالمللی پول در گزارش تازه خود آن را یک ریسک میداند.
برای مقابله با این مساله، صندوق بینالمللی پول بر ضرورت داشتن یک «لنگر عمومی» مانند ارزهای دیجیتال بانک مرکزی تاکید کرده تا دارایی تسویهای امن و قابل برنامهریزی فراهم شود که توسط بانک مرکزی منتشر میشود.
فراتر از تسویه، زیرساخت دادههای قیمتی همچنان یک نگرانی اساسی است. تامین نقدینگی در تمام ساعات شبانهروز مستلزم وجود اوراکلها و خوراکهای داده باکیفیتی است که هنگام تعطیلی بازارهای سنتی دچار تاخیر یا کهنگی نشوند.
یوپه به یورونیوز گفت: «زیرساخت دادههای قیمتی شاید مهمترین چالش حلنشده در بازارهای توکنشده ۲۴ ساعته باشد. وقتی به طور پیوسته در پلتفرمهای غیرمتمرکز و تحت نظارت نقدینگی فراهم میکنید، کیفیت، تاخیر و قابلیت اتکای خوراکهای قیمتی مستقیما سود و زیان و ریسک شما را تعیین میکند.»
با ورود رقبای تحت نظارت به فضای «همیشهفعال»، پلتفرمهای بومی رمزارز ناچار شدهاند استانداردهای خود را ارتقا دهند. اجرای قانون GENIUS در آمریکا پیشاپیش روند انتقال سرمایه نهادی به سمت پلتفرمهایی را که هم نوآوری و هم حاکمیت شرکتی ارائه میدهند، تسریع کرده است.
گراچف معتقد است برندگان بلندمدت، آنهایی خواهند بود که این استانداردها را بپذیرند.
او نتیجه گرفت: «پلتفرمهایی در بازی میمانند که از این سرعت برای بهبود استانداردهای خود استفاده کنند نه فقط برای سبقت گرفتن از مقررات. هرچه تخصیص سرمایه نهادی بیشتر شود، زیرساختهای انطباق روزبهروز بیشتر تعیین میکند کدام پلتفرمها سرمایه معنادار جذب میکنند و کدام نه.»