خدمات تغییرات اقلیم کوپرنیکوس اتحادیه اروپا (C3S) میگوید دمای سطح دریاهای جهان نیز نشاندهنده یک "گذار محتمل" به سوی شرایط النینیو است.
پس از فوریه «به طور استثنایی پرباران» که باعث بروز سیل در سراسر منطقه مدیترانه شد، اروپا دومین ماه مارس گرم ثبتشده خود را تجربه کرد.
براساس دادههای جدید سرویس تغییر اقلیم کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S) که توسط مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت جوی (ECMWF) اجرا میشود، ماه مارس ۲۰۲۶ در مقیاس جهانی چهارمین ماه مارس گرم ثبتشده بوده و دمای هوای سطحی ۱٫۴۸ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی ثبت شد.
C3S همچنین تایید کرد که ماه مارس دومین دمای متوسط ثبتشده سطح دریا در مقیاس جهانی را داشت؛ وضعیتی که از «گذار محتمل» به شرایط النینو خبر میدهد.
کدام بخشهای اروپا بیشتر گرم شدند؟
میانگین دمای خشکیهای اروپا در ماه مارس ۲۰۲۶ برابر با ۵٫۸۸ درجه سانتیگراد و گرمترین مقدار ثبتشده بود. این رقم ۲٫۲۷ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین دمای ماه مارس در دوره ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ است، اما به رکورد کمسابقه سال گذشته نمیرسد.
تقریبا سراسر اروپا دماهایی بالاتر از حد متوسط را تجربه کرد و این شرایط در شمال غرب روسیه، شمال فنوسکانیا و کشورهای بالتیک چشمگیرتر بود.
C3S گزارش میدهد: «در ترکیه، جنوب اروپا و بخش عمده ایسلند شرایطی اندکی خنکتر از میانگین مشاهده شد.»
بخش زیادی از اروپای قارهای نیز شرایطی خشکتر از حد معمول را پشت سر گذاشت. در مقابل، ایسلند، شمال بریتانیا، بخشهای زیادی از اسکاندیناوی، بسیاری از مناطق مدیترانه و قفقاز بارشهایی بیش از حد متوسط داشتند. بارندگیهای شدید، که اغلب با عبور طوفانها همراه بود، به سیلاب در چند کشور منجر شد.
فراتر از اروپا، در سراسر ایالات متحده نیز دماهایی بالاتر از میانگین ثبت شد و موج گرمای طولانیمدت، غرب این کشور را دربر گرفت. بخش زیادی از قطب شمال، شمال شرق روسیه و بخشهایی از جنوبگان هم دماهایی بالاتر از حد متوسط را تجربه کردند.
در مقابل، سرماهای غیرمعمول بخشهای گستردهای از آلاسکا، بیشتر مناطق کانادا، و همچنین جنوب گرینلند و شمال غرب سیبری را فرا گرفت.
به گفته C3S، میانگین دمای سطح دریا (SST) در ماه مارس ۲۰۲۶ معادل ۲۰٫۹۷ درجه سانتیگراد بود که دومین مقدار بالای ثبتشده برای این ماه به شمار میآید. گرمترین ماه مارس ثبتشده به سال ۲۰۲۴ و همزمان با آخرین رویداد النینو برمیگردد.
با این حال، کارشناسان پیشبینی میکنند گذار از شرایط خنثی به النینو در نیمه دوم امسال در حال شکلگیری است. برخی هواشناسان برآورد میکنند یک رویداد معمولی النینو به طور موقت میانگین دمای جهانی را حدود ۰٫۱ تا ۰٫۲ درجه سانتیگراد افزایش میدهد.
C3S اعلام میکند: «دمای روزانه سطح دریا در طول ماه مارس به طور پیوسته افزایش یافته و به مقادیر رکوردی ثبتشده در سال ۲۰۲۴ نزدیک میشود.»
«سامانه اقلیمی زیر فشار»
کارلو بئونتمپو، مدیر C3S در ECMWF، میگوید: «هر یک از این ارقام به خودی خود چشمگیر است و در کنار هم تصویری از سامانه اقلیمی را نشان میدهند که زیر فشاری مداوم و رو به افزایش قرار دارد.»
او میافزاید: «دادههای قابلاعتماد، که به طور عملیاتی از میلیاردها اندازهگیری در ماهوارهها، کشتیها، هواپیماها و ایستگاههای هواشناسی به دست میآید، دیگر یک تجمل علمی نیست، بلکه سنگبنای هرگونه اقدام جدی برای سازگاری با اقلیم و پاسخهای سیاسی به شمار میرود.»
چرخش از سوختهای فسیلی آلاینده
دادههای C3S بار دیگر درخواستها برای فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی را، که عامل اصلی گرمایش جهانی به شمار میروند، زنده کرده است.
به گفته سازمان ملل، زغالسنگ، نفت و گاز حدود ۶۸ درصد از انتشار جهانی گازهای گلخانهای و نزدیک به ۹۰ درصد از کل انتشار دیاکسید کربن را به خود اختصاص میدهند. این گازها همچون پوششی اطراف زمین را فرا میگیرند و گرمای خورشید را در جو حبس میکنند که نتیجه آن افزایش دمای هوای سطحی است.
گرت ردمن-کینگ از واحد اطلاعات انرژی و اقلیم (ECIU) میگوید: «در میانه بحران سوختهای فسیلی، این واقعیت نیز یادآور میشود که راهحلهای بحران اقلیمی با اقدامهایی که برای رهایی از وابستگی به سوختهای فسیلی ناپایدار لازم است، همسو هستند.»
او تاکید میکند: «یگانه راه مقابله با تغییر اقلیم، کاهش انتشارها تا سطح خالص صفر است و ابزار رسیدن به آن همان فناوریهای تجدیدپذیری است که نظام انرژی ما را از اتکا به نفت و گاز وارداتی گران از خاورمیانه دور کرده و به سوی تکیه بر باد و خورشید رایگان و فراوان سوق میدهد.»