ستارهشناسان روز پنجشنبه اعلام کردند که ستارهای با مجموعهای از سیاراتش را کشف کردهاند که نظمی عجیب دارد و یافتههای علمی را به چالش میکشد و نشان میدهد که جهانهای دوردست، به شیوهای متفاوت شکل گرفتهاند.
در منظومه شمسی ما، چهار سیاره نزدیک به خورشید کوچک و سنگی هستند، در حالی که چهار سیاره دورتر غولهای گازی هستند؛ و دانشمندان تصور میکردند که این نظم سیارهای (ابتدا سنگی، سپس گازی) در سراسر جهان ثابت است.
آگهی
آگهی
با این حال، ستارهای به نام LHS 1903 که در دیسک ضخیم کهکشان راه شیری کشف شد، خلاف این را نشان داد.
یک تیم بینالمللی از اخترشناسان که دادههای چندین تلسکوپ مختلف را تجزیه و تحلیل میکردند، پیش از این سه سیاره را در حال چرخش به دور ستاره کوتوله قرمز، که سردتر و کمنورتر از خورشید ماست، مشاهده کرده بودند.
نزدیکترین سیاره به این ستاره، سنگی بود و پس از آن دو غول گازی قرار داشتند. این نظمی است که دانشمندان انتظار دارند.
اما بررسی دقیق مشاهدات تلسکوپ فضایی کاوشگر سیارات فراخورشیدی اروپا، سیاره چهارمی در این منظومه آشکار شد که بر خلاف انتظارها سنگی بود.
گزارش این کشف در مجله «ساینس» نوشته شده و توماس ویلسون، نویسنده اصلی گزارش مینویسد: «گویی این منظومه "از درون به بیرون" چیده شده است؛ با یک ترتیب سیارهای از سنگی-گازی-گازی-و سپس دوباره سنگی.»
او که اخترفیزیکدان سیارهای از دانشگاه وارویک در بریتانیا است، در ادامه نوشت: «سیارات سنگی معمولا اینقدر دور از ستاره میزبان خود تشکیل نمیشوند.»
انتظار میرود سیارات داخلی کوچک و سنگی باشند زیرا تابش شدید ستاره نزدیک، بیشتر گاز را از هسته سنگی آنها دور میکند. اما در مناطق سردتر منظومه، جو ضخیمی میتواند در اطراف هستهها تشکیل شود و غولهای گازی را ایجاد کند.
تیم اخترشناسان که از منظومه سیارهای عجیب LHS 1903 متحیر شده بودند، سعی کردند بفهمند چه اتفاقی ممکن است افتاده باشد.
پس از رد چندین احتمال، آنها به یک سناریو رسیدند: اگر سیارات یکی یکی تشکیل شوند چه؟
طبق پذیرفتهشدهترین نظریه، سیارات به طور همزمان در حلقهای عظیم از گاز و غبار به نام دیسک پیشسیارهای تشکیل میشوند. این دسیک شامل دانههای غبار ریز است که به هم میچسبند و سپس به صورت گلوله برفی به هستههایی تبدیل میشوند و سپس سیارات را میسازند.
با این حال، ویلسون گفت معتقد است زمانی که چهارمین سیاره در حال چرخش به دور LHS 1903 شکل گرفته احتمالا «گاز این سیستم تمام شده است. به عبارت دیگر، ما اولین شواهد را درباره وجود سیارهای را یافتهایم که در محیطی "تهی از گاز" تشکیل شده است.»
از دهه ۱۹۹۰ میلادی ستارهشناسان بیش از ۶۰۰۰ سیاره در خارج از منظومه شمسی (که سیارات فراخورشیدی نامیده میشوند) کشف کردهاند که عمدتا نیز این سیارات را با مشاهده تغییرات جزئی در روشنایی هنگام عبور از مقابل ستاره خود یافتهاند.
ایزابل ربولیدو، محقق دیسک سیارهای در آژانس فضایی اروپا نیز میگوید: «نظریههای چگونگی تشکیل سیاره زمین، بطور تاریخی بر اساس آنچه در مورد منظومه شمسی میبینیم و میدانیم، بنا شدند. اکنون با مشاهده سیستمهای سیارهای فراخورشیدی متفاوت و بیشتر، شروع به بازنگری در این نظریهها کردهایم.»