احساسِ پوچی، مرده بودن از درون، از کار افتادن اندامها و این باور که با وجود همهی اینها، نمیتوان مُرد… اینها احساساتی هستند که افراد مبتلا به «سندرم مردهزنده» تجربه میکنند.
این نشانگان نخستینبار در سال ۱۸۸۰ توسط عصبروانپزشک فرانسوی، ژول کوتار توصیف شد و با نوعی هذیان انکار شناخته میشود.
بیماران اغلب یقین دارند که به پوستهای خالی تبدیل شدهاند، اندامهای حیاتی مانند قلب یا رودهها را از دست دادهاند، یا حتی از پیش مردهاند (و از همینجا لقب «سندرم مردهزنده» گرفته است). این حالت هذیانی معمولاً با بیحسی نسبت به درد، از دست دادن اشتها و مالیخولیایی عمیق همراه است.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
از جمله شدیدترین علائم آن میتوان به «هذیان خودسرزنشی» اشاره کرد؛ حالتی که در آن فرد خود را مقصر فجایع میداند و نیز احساس همیشگی نامیرایی که فرد آن را مثل باری سنگین بر دوش خود احساس میکند. این اختلال به دلیل همراهی با افسردگی بسیار شدید، در شمار وخیمترین اختلالات روانپزشکی قرار میگیرد.
چه چیزهایی احتمال ابتلا به این نشانگان را بیشتر میکنند و چه چیزهایی باعث آن میشوند؟
نشانگان کوتار یا مردهزنده در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (دیاسام-۵) بهعنوان یک اختلال مستقل فهرست نشده است و بیشتر بهعنوان نمود یک بیماری زمینهای در نظر گرفته میشود.
دیاسام-۵ کتاب مرجع روانپزشکی آمریکاست که معیارهای دقیق تشخیص اختلالات روانی را مشخص میکند.
نشانگان کوتار اغلب در شرایط افسردگی شدید بروز میکند، با این حال، میتواند با دیگر مشکلات سلامت روان نیز همراه باشد؛ از جمله اختلال دوقطبی (بهویژه در بزرگسالان جوان) یا اسکیزوفرنی. سکتههای مغزی، بیماری پارکینسون و برخی آسیبهای مغزی نیز میتوانند از عوامل خطر احتمالی باشند.
در هر صورت، اگر افکار تیره و منفی دارید، لازم است هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید تا به بهبود حال شما کمک کند.
تشخیص چگونه انجام میشود؟
تشخیص این نشانگان از طریق گفتوگو و مصاحبه با روانپزشک صورت میگیرد. با این حال، تشخیص این اختلال دشوار است، زیرا معیار استاندارد و یکپارچهای برای آن وجود ندارد. از اینرو، روانپزشک برای تشخیص این اختلال بر حضور همزمان چندین تظاهر هذیانی تمرکز میکند؛ مانند هذیان انکار، هذیان خودسرزنشی و هذیان نامیرایی.
بزرگترین خطر در صورت تشخیص ندادن یا تشخیص دیرهنگام، رفتار منجر به خودکشی و اقدام به آن است. بنابراین، بهمحض شک به نشانگان کوتار، پایش و مراقبت نزدیک از فرد ضروری است تا از تلاش برای خودکشی پیشگیری شود.
درمانهای ممکن کدامند؟
درمان نشانگان کوتار یا سندرم مردهزنده عمدتا بر درمان اختلالات روانی زمینهای استوار است. معمولا برای درمان وضعیت افسردگی، داروهای ضدافسردگی و برای کاهش هذیانها، داروهای ضدروانپریشی توصیه میشود.
درمان الکتروشوک ایسیتی نیز بهویژه در مواردی که افسردگی روانپریشانه در صدر علائم قرار دارد، به کار میرود.
از نظر بستری شدن، غالباً ضروری است تا روند بهبود فرد در طول درمان زیر نظر گرفته شود و از هرگونه اقدام خطرناک جلوگیری گردد. برای پیشگیری از عود پس از درمانها، رواندرمانی نیز بهطور جدی توصیه میشود.