خبرگزاری رویترز در گزارشی میگوید حزبالله لبنان پس از افزایش تعداد موارد کشته شدن فرماندهان ارشد این گروه از سوی اسرائيل تلاش کرده از فنآوریهای نه چندان پیشرفته پیامهای کدگذاری شده برای جلوگیری از این موارد استفاده کند.
از زمان آغاز جنگ میان حماس و اسرائیل، گروه لبنانی حزبالله هم به شکلهای مختلف تلاش کرده از فلسطینیها حمایت کند و این مسئله به تبادل آتش میان حزبالله و اسرائيل نیز منجر شده است. همچنین ارتش اسرائيل در این مدت به شیوههای مختلفی از جمله حملات موشکی و پهپادی تلاش کرده فرماندهان ارشد این گروه لبنانی را از بین ببرد که در بسیاری از موارد هم موفق بوده و آمار تلفات در میان افسران حزبالله در این مدت به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
یوآو گالانت وزیر دفاع اسرائيلی اخیرا در سفری که مقر فرماندهی شمال اسرائيل داشته به تصاویری که از کشته شدن فرماندهان حزبالله منتشر شده اشاره و تاکید کرد که از روز ۲۹ مه به بعد ۳۲۰ نفر از اعضای ارشد این گروه کشته شدهاند.
جاسوسی الکترونیک
در این حملات اما فناوری نظارت الکترونیکی نقشی حیاتی را ایفا کردهاست. ارتش اسرائیل گفته است که به دوربینهای امنیتی و سیستمهای سنجش از راه دور مجهز است که به طور منظم با کمک پهپادهای نظارتی که برای جاسوسی از دشمن خود به مرز میفرستد اطلاعات دقیق و به روزی را در اختیار نیروهای این کشور قرار میدهد.
همچنین استراق سمع الکترونیکی از جمله هک کردن تلفنهای همراه و رایانه نیز به طور گسترده به عنوان یکی از پیچیدهترین شنودهای جهان از سوی اسرائيل برای این امر صورت میگیرد.
رویترز حالا به نقل از چندین منبع آگاه نزدیک به حزبالله گزارش داده که این گروه از تلفات خود درس گرفته و تاکتیکهای خود را در پاسخ به آن تطبیق داده است. از جمله این اقدامات میتوان به ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در میدان جنگ بوده است. دو منبع به رویترز گفتهاند که تلفنهای همراه که میتوانند برای ردیابی موقعیت مکانی کاربر استفاده شوند کنار گذاشته شده و حزبالله تصمیم گرفته نیروهایش از فنآوریهای قدیمیتر مانند پیجرها و پیکهایی که شخصا پیامها را به صورت شفاهی به افراد میرسانند استفاده شوند.
سه منبع گفتند که حزب الله همچنین از یک شبکه مخابراتی خصوصی و ثابت استفاده می کند که قدمت آن به اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی باز میگردد.
به گفته منبع دیگری که با تدارکات گروه آشنا است در طول مکالمات هم از کلمات رمز برای سلاحها و مکانهای ملاقات استفاده میشود. به گفته این منبع این موارد تقریبا به صورت روزانه به روز میشوند و از طریق پیکها به واحدها تحویل داده میشوند.
قاسم قصیر، تحلیلگر لبنانی نزدیک به حزبالله در این رابطه به رویترز میگوید: «ما با نبردی روبرو هستیم که اطلاعات و فناوری بخشهای اساسی آن هستند. اما زمانی که با پیشرفتهای فنی خاصی روبرو میشوید، باید به روشهای قدیمی بازگردید. هر روشی که به شما امکان میدهد فناوری را دور بزنید.»
اقدامات متقابل با فناوری پایین
کارشناسان امنیتی میگویند برخی از اقدامات متقابل با فناوری پایین میتواند در برابر جاسوسی با فناوری پیشرفته کاملاً مؤثر باشد. یکی از راههایی که اسامه بن لادن، رهبر فقید القاعده، با کمک آن توانست برای نزدیک به یک دهه از دستگیر شدن خود جلوگیری کند، قطع ارتباط با اینترنت و خدمات تلفنی و استفاده از پیکها بود.
امیلی هاردینگ، تحلیلگر سابق سیا و عضو کنونی در اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشینگتن در این خصوص میگوید: «عمل ساده استفاده از VPN (شبکه خصوصی مجازی)، یا بهتر است بگوییم، استفاده نکردن از تلفن همراه، میتواند یافتن و تعمیر هدف را بسیار دشوارتر کند.»
اما این اقدامات تبعاتی هم دارد و توان رهبری حزبالله در برقراری ارتباط سریع با نیروهای خود را به شدت کاهش میدهد.
حزبالله و مقامات امنیتی لبنان معتقدند که اسرائیل به هنگام حمله به اهداف، از مخبران محلی نیز شنود کرده است. سه منبع گفتند که بحران اقتصادی لبنان و رقابت بین جناحهای سیاسی فرصتهایی را برای استخدامکنندگان اسرائیلی ایجاد کرده است، اما همه خبرچینها متوجه نیستند که با چه کسی صحبت میکنند.
به عنوان نمونه روز ۲۲ نوامبر ۲۰۲۳ یک زن از جنوب لبنان با تماسی روی تلفن همراه خود مواجه میشوند که فرد تماس گیرنده خود را یک مقام محلی معرفی میکند. این فرد که کاملا به عربی مسلط بوده از زن میپرسد آیا اعضای خانواده در خانه هستند یا خیر که زن پاسخ میدهد آنها به شرق لبنان سفر کردهاند.
به گفته دو منبع دقایقی پس از این تماس یک موشک به خانه این زن در بیت یاهون اصابت میکند و پنج مبارز حزبالله از جمله عباس رعد، پسر یکی از نمایندگان ارشد حزبالله کشته میشوند.
این منابع گفتهاند که حزبالله معتقد است اسرائيل جنگندهها را در محل ردیابی کرده و برای تایید حضور غیرنظامیان قبل از انجام حمله شروع به تماس کرده است.
ارتش اسرائیل در آن زمان اعلام کرد که در آن روز به تعدادی از اهداف حزب الله حمله کرده است.
طی چند هفته، حزبالله علناً از طریق ایستگاه رادیویی النور وابسته به حامیان خود هشدار داد که به تماسگیرندگانی که ادعا میکنند مقامات محلی یا امدادگران هستند اعتماد نکنند و گفت که اسرائیلیها برای شناسایی خانههایی که حزبالله از آنها استفاده میکند تلاش میکنند با بیان هویتهای جعلی به اطلاعات بیشتر دست یابد.
این اولین حمله از مجموعه حملاتی بود که عوامل کلیدی حزب الله لبنان را هدف قرار داد. سایر کشته شدگان شامل وسام الطویل، طالب عبدالله و محمد ناصر، فرماندهانی که نقش های اصلی را در هدایت عملیات حزب الله در جنوب داشتند بودند. صالح العاروری، معاون رئیس حماس نیز هنگام شرکت در نشستی در بیروت، پایتخت این کشور کشته شد.
دو منبع آگاه با تفکرات این گروه و یک مقام اطلاعاتی لبنان به رویترز گفتند که حزبالله گمان میکند که اسرائیل با ردیابی تلفنهای همراه و نظارت بر ویدئوهای دوربین های امنیتی نصب شده بر روی ساختمانها در مناطق مرزی، حملات خود را انجام میدهد.
در روز ۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، حزبالله در بیانیهای که از طریق کانال تلگرامی این گروه منتشر شد، از ساکنان جنوب خواست که دوربینهای امنیتی خود را از اینترنت جدا کنند.
در اوایل فوریه، دستور دیگری به مبارزان حزب الله صادر شد: هیچ تلفن همراه در نزدیکی میدان جنگ نباشد. یک منبع بلندپایه لبنانی که با عملیات این گروه آشناست، در این خصوص میگوید: «امروز اگر در جبهه تلفن همراه کسی پیدا شود، آن فرد از حزبالله بیرون انداخته میشود.»
سه منبع دیگر نیز این دستور را تایید کردند. یکی از آنها به رویترز گفت که نیروهای این گروه هنگام انجام بیش از قبل تلفنهای همراه خود را کنار میگذارند. یکی دیگر، یکی از مقامهای اطلاعاتی لبنان نیز میگوید که حزب الله گاهی اوقات کنترلهای غافلگیرانه ای را در واحدهای میدانی انجام میدهد تا ببیند آیا اعضای این گروه موبایل با خود همراه دارند یا خیر.
دو منبع دیگر نیز گفتند، حتی در بیروت، سیاستمداران ارشد حزب الله از آوردن تلفن همراه خود در جلسات اجتناب میکنند.
حسن نصرالله در یک سخنرانی تلویزیونی در روز ۱۳ فوریه به حامیان خود هشدار داد که تلفنهای همراه آنها از جاسوسان اسرائیلی خطرناک تر هستند از آنها خواست فورا آنها را بشکنند، دفن کنند یا در یک جعبه آهنی محبوس سازند.
به گفته یک مقام امنیتی سابق لبنان و دو منبع دیگر آشنا با عملیات حزب الله، این گروه همچنین اقداماتی را برای ایمن سازی شبکه تلفن خصوصی خود پس از افزایش مورد کشته شدن فرماندهان این گروه انجام داده است.
به گفته مقامات دولتی، شبکه وسیعی که گفته میشود توسط ایران تامین مالی میشود، حدود دو دهه پیش با کابلهای فیبر نوری از پایگاههای حزبالله در حومه جنوبی بیروت تا شهرهای جنوب لبنان و شرق تا دره بقاع راهاندازی شد.
این منابع از بیان زمان و چگونگی نفوذ این شبکه خودداری کردند. اما آنها گفتند که متخصصان مخابرات حزبالله آن را به شبکههای کوچکتر تقسیم میکنند تا در صورت نقض مجدد، آسیب را محدود کنند.
این منبع ارشد به رویترز گفت: «ما اغلب شبکه های تلفن ثابت خود را تغییر میدهیم تا بتوانیم از هک و نفوذ جلوگیری کنیم.»
نظارت پهپادی
این گروه لبنانی همچنین توانایی خود را در جمع آوری اطلاعات در مورد اهداف دشمن و حمله به تاسیسات تجسسی اسرائیل با استفاده از پهپادها گسترش داده است.
در روز ۱۸ ژوئن، حزبالله گزیدهای ۹ دقیقهای از ویدئویی را که توسط هواپیماهای تجسسی خود بر فراز شهر حیفا اسرائیل جمعآوری شده بود، منتشر کرد که شامل تأسیسات نظامی و تأسیسات بندری میشد. نیروی هوایی اسرائیل اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این پهپاد را شناسایی کردهاند، اما تصمیم گرفته شد که آن را رهگیری نکنیم زیرا این پهپاد قابلیت تهاجمی ندارد و انجام این کار میتواند ساکنان را به خطر بیندازد.
ویدئوی دیگری که حزبالله منتشر کرد شامل تصاویر هوایی بود که میگوید یک بالن عظیم به نام شبنم آسمان با ورود به خاک اسرائيل توانسته عملیات رصد و تجسس را انجام دهد.
حزبالله همچنین میگوید که نیم دوجین پهپاد جاسوسی اسرائیل از جمله پهپادهای هرمس ۴۵۰، هرمس ۹۰۰ و اسکای لارک را سرنگون یا کنترل کرده است. عوامل حزب الله قطعات این پهپادها را از یکدیگر جدا میکنند تا بتوانند مطالعه دقیقی در مورد اجزا، ساختار و نحوه عملکرد آنها داشته باشند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
نیکلاس بلانفورد، مشاور امنیتی مستقر در بیروت که کتابی درباره تاریخ حزبالله نوشته میگوید که این گروه بالاترین حد از آگاهی و احتیاط را به کار گرفته تا از تکرار نقضهای امنیتی پیشین جلوگیری نماید. او به رویترز میگوید: «حزبالله مجبور شده امنیت خود را به سطحی بسیار فراتر از زمانی که در درگیریهای قبلی در نظر میگرفت تشدید کند.»