ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین گفت پس از حملات کییف به مراکز داده غول فناوری روسیه یاندکس، شبکههای اجتماعی کمتر خصمانه شدهاند و کاربران اینترنت از کاهش شدید فعالیت باتها خبر میدهند.
حملات اوکراین به مراکز داده غول فناوری روسیه، یاندکس، با کاهش چشمگیر فعالیت خودکار آنلاین همراه شده و این پرسش را مطرح کرده که آیا این حملات ممکن است عملیات نفوذ مسکو در خارج از کشور را هم مختل کرده باشد یا نه.
این افت ناگهانی موجی از گمانهزنی را در اروپا و آمریکا به راه انداخته است که تا چه حد بحثهای سیاسی در شبکههای اجتماعی توسط رباتهای روسی هدایت میشدهاند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز دوشنبه وارد این بحث شد و گفت فضای شبکههای اجتماعی به شکل محسوسی کمتر خصمانه شده است.
زلنسکی در سخنرانی در مجمع امنیتی ورشو گفت: «وقتی شروع کردیم به پاسخ دادن به عملیات روسیه علیه مراکز داده خودمان و وقتی حملات ما به مراکز داده یاندکس رسید، ناگهان نفس کشیدن در بسیاری از پلتفرمهای شبکههای اجتماعی کمی راحتتر شد.»
او افزود: «خیلیها، خیلیها متوجه این موضوع شدند و نفرت کمتر شد، شکافها کمتر شد و تحریکات کاهش پیدا کرد چون رباتها کمتر شدند.»
او گفت: «و کاملا مشخص است این رباتها از کجا میآمدند.»
زلنسکی اضافه کرد: «اگر با از کار افتادن یاندکس ناپدید شدهاند، این بار دیگر ثابت میکند که اروپا منبع مشکلات نیست.»
او گفت: «اروپا کسی نیست که همه چیز را پیچیدهتر میکند.»
سه مرکز داده هدف قرار گرفتند
سه مرکز داده تحتمدیریت یاندکس، که اغلب از آن به عنوان معادل روسی گوگل یاد میشود، در روزهای اخیر هدف حملات پهپادی اوکراین قرار گرفتهاند.
این تاسیسات در شهر ساسوو در منطقه ریازان، در منطقه کالوگا در جنوبغربی مسکو و در منطقه ولادیمیر در شرق پایتخت روسیه قرار داشتند و آخرین حمله روز یکشنبه گزارش شد.
این حملات به زیرساختهای شرکت آسیب زد و خدمات را مختل کرد. یاندکس تایید کرد که فعالیتها در تاسیسات ولادیمیر پس از حمله پهپادی متوقف شده است.
این شرکت در بیانیهای که در تلگرام منتشر شد اعلام کرد: «در پی حمله پهپادی، زیرساخت مرکز داده ولادیمیر آسیب دیده است.»
در این بیانیه آمده است: «فعالیت در این مرکز داده کاملا متوقف شده است. منابع باقیمانده زیرساخت ناپایدار هستند و پلتفرم از دسترس خارج است.»
بر اساس تحلیل دادههای کلادفلر رادار، ترافیک خودکار منشعب از شبکه یاندکس روز یکشنبه نسبت به میانگین نیمه دوم سپتامبر حدود ۹۴ درصد کاهش یافته است.
با این حال این ارقام شامل ترافیک خودکار مشروع مانند خزندههای موتور جستوجو هم میشود و مشخص نمیکند که آیا رباتهای شبکههای اجتماعی مرتبط با کرملین تحت تاثیر قرار گرفتهاند یا نه.
پیامدهای سیاسی در اروپا و آمریکا
در آلمان، پس از این حملات ادعاهایی درباره کاهش شدید فعالیت آنلاین پیرامون حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) به طور گسترده دست به دست شد، هرچند هنوز آمار مستقلی برای تایید این ادعا منتشر نشده است.
توماش زدهخوفسکی، نماینده چک در پارلمان اروپا، درباره همزمانی ظاهری این اختلال و گزارشها از کاهش فعالیت پیرامون این حزب ابراز تردید کرد.
زدهخوفسکی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر تایید شود، پیام روشنی دارد: مراکز داده روسیه هدف قرار میگیرند و فعالیت آنلاین پیرامون AfD ناگهان سقوط میکند.»
ادعاهای مشابهی در بریتانیا مطرح شد که بر اساس آنها فعالیت آنلاین مرتبط با حزب رفورم یوکی نیز پس از حملات کاهش یافته است.
در ایالات متحده، کاربران شبکههای اجتماعی از کاهش پاسخهای ظاهرا خودکار و حامی محافظهکاران در ایکس، پلتفرم متعلق به ایلان ماسک، خبر دادند.
این موج گمانهزنی توجه چهرههای مطرح سیاسی و تحلیلگران را جلب کرده است؛ از جمله لورا لومر، فعال راستگرا و حامی دونالد ترامپ، گری کاسپاروف، چهره اپوزیسیون روسیه و قهرمان پیشین شطرنج جهان، و مایکل مکفال، سفیر سابق آمریکا در روسیه.
این بحث در حالی بالا گرفته که چند هفته بیشتر تا انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در اوایل نوامبر باقی نمانده است؛ انتخاباتی که در سایه نگرانیهای دیرینه درباره مداخله خارجی و تاثیر حسابهای خودکار بر گفتمان سیاسی برگزار میشود.