یک مطالعه جدید نشان داده است که دستگاه تنفسی انسان حتی در محیطهای شهری نسبتا پاک هم به تغییرات کوتاهمدت ذرات معلق ریز بسیار حساس است.
یک مطالعه جدید نشان میدهد حتی در شهرهایی که سطح محلی آلودگی هوا زیر حد مجاز روزانه توصیهشده از سوی سازمان جهانی بهداشت است، کیفیت نامطلوب هوا میتواند در سطوحی از مواجهه که قبلا تصور میشد بیخطر است، به بروز علائم تنفسی منجر شود. این مساله ناشی از آن است که دستگاه تنفسی انسان حتی در محیطهای شهری نسبتا پاک، به نوسانهای کوتاهمدت ذرات معلق ریز در هوا بسیار حساس است.
آگهی
آگهی
پژوهشگران دانشگاه کمبریج در بریتانیا، دانشگاه تسینگهوا در چین و شرکت فناوری خواب «اسلیپ سایکل» دریافتند با هر ۱۰ میکروگرم افزایش در غلظت ذرات معلق در هر متر مکعب هوا (μg/m³)، میزان سرفه در پنج روز بعدی ۲.۴ درصد بالا میرود.
آنها صداهای سرفه حدود ۱۰۰ هزار کاربر اپلیکیشن اسلیپ سایکل را در ۳۲ شهر از ۱۲ کشور، در بازهای ۵۰۰ روزه تحلیل کردند.
سیسیلیا ماسکولو، که در دانشگاه کمبریج سرپرستی این تحقیق را بر عهده داشت، گفت: «این یافتهها نشان میدهد شاید اساسا آستانه ایمنی برای مواجهه با آلودگی هوا وجود نداشتهباشد، هرچند پژوهش ما صرفا از نوع مشاهدهای است.»
او افزود: «با این حال، مردم ممکن است بخواهند به این فکر کنند که چگونه میتوانند مواجهه خود با آلودگی هوا را کاهش دهند، مثلا با استفاده از ماسک یا فیلترهای هوا.»
علاوه بر تحریک فوری دستگاه تنفسی، سرفههای شبانه خواب را هم مختل میکند و این میتواند قرارگرفتن کوتاهمدت در معرض آلودگی هوا را به پیامدهای وسیعتری در کل بدن پیوند دهد، از جمله اختلالات قلبی و متابولیک، کاهش عملکرد شناختی و افزایش خطر بیماریهای تخریبکننده عصبی که با استراحت بیکیفیت مرتبط است.
پژوهشگران همچنین مورد لسآنجلس در سال ۲۰۲۵ را بررسی کردند که این شهر بدترین فصل آتشسوزی جنگلها در سالهای اخیر را پشت سر گذاشت. آنها دریافتند افزایش ۱۰ میکروگرمی در هر متر مکعب ذرات معلق باعث جهش ۱۰ درصدی در سرفههای شبانه شده است، که نشان میدهد دورههای اوج آلودگی شدید هوا به طور فوری جهشهای بسیار بزرگتری در علائم حاد تنفسی ایجاد میکند.
پژوهشگران در تحلیل خود عوامل بیرونی دیگری را هم که میتوانست به افزایش سطح سرفه منجر شود، مانند شرایط آبوهوایی یا شیوع آنفلوانزا، در نظر گرفتند اما الگوی ناشی از آلودگی هوا همچنان پابرجا ماند.
سطح کیفیت هوا در اروپا چقدر است؟
در ۱۳ شهر اروپایی که در این مطالعه بررسی شدهاند، غلظت میانگین روزانه ذرات معلق ریز از حداقل ۵.۴۷ میکروگرم در متر مکعب در شهر اوپسالا سوئد تا حداکثر ۱۴.۷۰ میکروگرم در متر مکعب در برگاموی ایتالیا متغیر بود. میانگین این شاخص در هر ۱۳ شهر اروپایی حدود ۱۰.۵۸ میکروگرم در متر مکعب بود. سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند مواجهه روزانه در یک بازه ۲۴ ساعته، بیش از ۱۵ میکروگرم در متر مکعب در سال بیشتر از ۳ تا ۴ روز نباشد.
در مجموع، شهرهای اروپایی مورد مطالعه در مقایسه با آلودهترین شهرهای موجود در مجموعه داده جهانی گستردهتر، مانند پکن با ۴۰.۹۷ میکروگرم در متر مکعب یا شانگهای با ۳۳.۴۸ میکروگرم در متر مکعب، سطح پایه آلودگی کم تا متوسطی داشتند.
پیامدهای گستردهتر برای سلامت
به گفته نویسندگان، فراتر از سرفه و گلودرد آزاردهنده، چنین علائمی میتواند نشانه وجود بیماریهای نهفته باشد.
تونگ شیا، نویسنده اصلی از دانشگاه تسینگهوا، گفت: «همه گاهی سرفه میکنند اما سرفه، چه یکباره باشد و چه مداومتر، نشانه تحریک یا التهاب در ریهها است.» او ادامه داد: «سرفه میتواند علامت مسالهای باشد که هنوز مزمن نشده اما ممکن است در آینده مزمن شود.»