فدرال رزرو نرخ بهره پایه را یکچهارم واحد بالا برد و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند؛ نخستین افزایش از ژوئیه ۲۰۲۳ که با رای ۱۲ بر صفر تصویب شد و رئیس آن کوین وارش را در تقابل با رئیسجمهور منصوبکنندهاش قرار میدهد.
کوین وارش در نخستین تصمیم خود در فدرال رزرو از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، فاصله گرفته و این کار را با پشتوانه تمام اعضای کمیته انجام داده است.
آگهی
آگهی
کمیته بازار آزاد فدرال روز چهارشنبه پس از آن که از دسامبر نرخها را در محدوده ۳٫۵ تا ۳٫۷۵ درصد ثابت نگه داشته بود، نرخ بهره را افزایش داد و به توقفی پایان داد که با جهش هزینه انرژی و فشار تورمی، توجیه آن هر روز دشوارتر شده بود.
این تصمیم با رای قاطع ۱۲ به صفر و بدون مخالفت حتی یک عضو تصویب شد.
این نکته مهم است، چون فشارها از هر دو سو وارد میشد: سه رئیس بانک منطقهای در ماه ژوئیه به افزایش نرخ رای داده بودند، در حالی که کاخ سفید ماهها بود خواستار کاهش نرخها بود.
هیچکس به هیچیک از این دو گزینه افراطی رای نداد.
در زمان نگارش این گزارش، واکنش بازارها به این تصمیم نسبتا محدود بوده که احتمالا به این دلیل است که افزایش نرخ بهره تا حد زیادی پیشبینی شده بود.
بیانیهای کاملا مختصر
نحوه اطلاعرسانی فدرال رزرو به اندازه خودِ تصمیم جلب توجه میکرد.
بیانیه تنها در سه بند کوتاه تنظیم شده بود؛ کسری از حجمی که بازارها به آن عادت دارند، بدون هیچ گونه راهنمایی آیندهنگر و بدون ابهامگویی.
در این بیانیه فدرال رزرو اعلام کرد: «تورم همچنان بالا است» و افزود: «اقدام سیاستی امروز از بازگشت به موقعتر به هدف ۲ درصدی کمیته حمایت خواهد کرد».
استفاده از واژه «به موقعتر» عملا اعترافی ضمنی است به این که روند بازگشت تورم به هدف تا کنون بیش از حد کند بوده است.
بیانیه جملهای را در بر داشت که فدرال رزرو به ندرت به کار میبرد: «کمیته ثبات قیمتها را برقرار خواهد کرد.» نه این که «در پی آن باشد» و نه این که فقط «خود را متعهد بداند»؛ بلکه انجام خواهد داد.
ارزیابی اقتصادی در سراسر بیانیه نیز لحنی مطمئن داشت.
در این ارزیابی آمده است که فعالیت اقتصادی «با آهنگی قابل توجه در حال گسترش است»، هزینههای داخلی «مقاوم مانده است»، رشد بهرهوری «قوی» و سرمایهگذاری «محکم» توصیف شده و گفته شده است که افزایش اشتغال «همگام با رشد نیروی کار» پیش میرود.
فدرال رزرو گفت: «عدم قطعیت همچنان بالا است» و بخشی از آن را ناشی از «تحولات ژئوپولیتیک» دانست؛ عبارتی که در ادبیات این نهاد اشارهای تلویحی به جنگ ایران است.
کمیته با ترسیم تصویری از اقتصادی سالم، عملا استدلالی را کنار گذاشت که میگفت افزایش نرخها به رشد لطمه میزند؛ همان استدلالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دقیقا بر آن تاکید میکرد.
در تنگنای دادهها
این تصمیم ماهها بود که در حال شکلگیری بود.
در ماه ژوئیه سه رئیس بانک فدرال منطقهای در جهت افزایش نرخ مخالفت خود را با تصمیم اکثریت اعلام کردند؛ بیشترین تعداد مخالفت در یک جهت از سال ۲۰۱۶ تاکنون. چند مقام دیگر نیز پس از آن گفتند که اگر تورم کاهش پیدا نکند، آمادهاند دست به اقدام بزنند؛ اتفاقی که رخ نداد.
شاخص هزینههای مصرف شخصی، که سنجه ترجیحی فدرال رزرو برای تورم است، در ماههای ژوئن و ژوئیه روی ۳٫۷ درصد بود و تورم هستهای به ۳٫۳ درصد میرسید. پیش از آن که جنگ ایران موجب جهش قیمت سوخت شود، تورم هستهای ۳ درصد بود.
در ماه اوت، نرخ تورم مصرفکننده روی ۳٫۴ درصد ثابت ماند، اما افزایش ماهانه ۰٫۴ درصدی، تندترین رشد از ماه مه تاکنون بود؛ نشانهای از این که شوک انرژی در حال سرایت است. نرخ تورم اکنون بیش از پنج سال است که بالاتر از هدف ۲ درصدی قرار دارد.
وارش در ماه اوت عملا در گردهمایی جکسون هول تعهد خود را اعلام کرد و گفت: «برای من دشوار است که شرایط کلی مالی را محدودکننده توصیف کنم» و هشدار داد که اگر تورم پایه «به شکلی روشن و با سرعت کافی» به هدف نرسد، «فدرال رزرو هنوز کارهایی برای انجام دادن خواهد داشت».
بازارها سخنان او را جدی گرفتند، به طوری که ابزار فدواچ شرکت CME احتمال افزایش نرخ بهره را پیش از تصمیم امروز به بیش از ۹۰ درصد رسانده بود.
سرپیچی از رئیسجمهوری که او را برگزید
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ماهها بر خلاف این جهت فشار آورده و اصرار کرده بود که ایالات متحده باید پایینترین نرخ بهره جهان را داشته باشد و تا حدی نیز وارش را با این امید برگزیده بود که چنین نرخهایی را فراهم کند.
وارش خود نیز در جریان تلاش برای کسب این سمت گفته بود که نرخها میتواند کاهش پیدا کند.
نحوه برخورد با رئیس پیشین فدرال رزرو نیز بر حساسیت موضوع افزود؛ چرا که جروم پاول به دلیل «کندی در اقدام» هدف حملات علنی قرار گرفت و وزارت دادگستری آمریکا تحقیق کیفری درباره اظهارات او در کنگره گشود.
تصمیم امروز میتواند تا حدی استقلال نهادی فدرال رزرو را در نگاه افکار عمومی ترمیم کند.
جزئیات فنی نشان میدهد فدرال رزرو در حال تثبیت خود در سطح جدید نرخها است.
از روز پنجشنبه، نرخ بهره ذخایر بانکی به ۳٫۹۰ درصد افزایش مییابد، نرخ اعتبار اولیه به ۴ درصد میرسد و عملیات بازخرید دائمی نیز با نرخ ۴ درصد انجام خواهد شد. هفت بانک ذخیره فدرال منطقهای خواستار افزایش نرخ تنزیل شدهاند.
نمودار نقطهای جدید فدرال رزرو نشان میدهد ۱۲ نفر از ۱۸ مقام این نهاد انتظار دارند تا پایان سال یک افزایش دیگر ۰٫۲۵ درصدی صورت گیرد و نرخها به ۴٫۱۲۵ درصد برسد، در حالی که چهار نفر رسیدن نرخها به ۴٫۳۷۵ درصد را محتمل میدانند.
این سیگنال انقباضی فراتر از سال ۲۰۲۶ میرود؛ چرا که ۱۴ مقام انتظار دارند نرخها در پایان ۲۰۲۷ بالاتر از سطح فعلی باشد و میانه پیشبینیها برای سال ۲۰۲۸ روی ۳٫۹ درصد قرار دارد، در برابر ۳٫۴ درصدی که پیشتر انتظار میرفت.
نرخ بلندمدت نیز به ۳٫۲ درصد افزایش یافته است؛ نشانهای از این که مقامها بیش از گذشته معتقدند نرخهای بیطرف بالاتر رفته و اقتصاددانان هم انتظار دارند این روند ادامه پیدا کند.