زندگی راحت برای هر فرد معنای متفاوتی دارد. یورونیوز بیزنس محاسبه کرده برای رسیدن به ۱۵۰ درصد میانه ملی و آغاز طبقه متوسط رو‌به‌بالا، چه درآمد خالص ماهانه‌ای لازم است.
برای این که در سراسر اروپا بتوانید راحت زندگی کنید، باید چقدر درآمد داشته باشید؟ پاسخ به این پرسش بسیار دشوار است.
آگهی
آگهی
نخست این که «زندگی راحت» مفهومی کاملا ذهنی است. دوم این که سطح قیمت ها هم بین کشورها و هم درون هر کشور بسیار متفاوت است. سوم این که اندازه خانوارها فرق می‌کند. درآمد همچنین ثروت یا مالکیت مسکن را در نظر نمی‌گیرد.
با این حال، برخی شاخص های درآمد می‌توانند تصویری کلی از این که مردم برای زندگی راحت تقریبی به چقدر درآمد نیاز دارند، ارائه کنند.
یکی از این شاخص ها «درآمد قابل تصرف معادل شده» است.
در این شاخص، همه درآمدهای پولی اعضای خانوار با هم جمع می‌شوند؛ از جمله درآمدهای ناشی از کار، سرمایه گذاری ها، مزایای اجتماعی و سایر درآمدهای خانوار. سپس مالیات و حق بیمه های اجتماعی از مجموع درآمد کسر می‌شود.
در نهایت این رقم بر تعداد اعضای خانوار، که به «بزرگسالان معادل شده» تبدیل شده اند، تقسیم می‌شود؛ بنابراین این شاخص مستقیما درآمد فردی نیست.
سطوح درآمدی طبقه متوسط
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) طبقه متوسط را خانوارهایی تعریف می‌کند که درآمد قابل تصرف معادل شده آن ها بین ۷۵ تا ۲۰۰ درصد میانه ملی باشد.
این سازمان طبقه متوسط را به سه گروه تقسیم می‌کند: ۷۵ تا ۱۰۰ درصد میانه «پایین‌متوسط»، ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصد «درآمد متوسط» و ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصد «بالا‌متوسط» به شمار می‌آیند.
هیچ معیار پذیرفته شده ای وجود ندارد که نشان دهد یک خانوار باید چه سهمی از میانه ملی درآمد را داشته باشد.
سباستین کنیکس، اقتصاددان ارشد در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، به یورونیوز بیزنس گفت: «اگر تنها اطلاعاتی که داریم مربوط به درآمدها باشد، احتمالا می‌توان فرض کرد که بیشتر خانوارهای بالاتر از ۱۵۰ درصد میانه باید درآمد کافی برای زندگی نسبتا راحت داشته باشند.»
با این حال، پژوهشگران دیگر یادآور می‌شوند که درآمدی بالاتر از ۱۵۰ درصد میانه لزوما به معنای امنیت مالی نیست.
یورونیوز بیزنس رقم ۱۵۰ درصد میانه درآمد را برای سه نوع خانوار محاسبه کرده تا نشان دهد یک خانوار برای آن که به ابتدای گروه «بالا‌متوسط» برسد به چه میزان درآمد خالص نیاز دارد.
در سال ۲۰۲۵، میانه درآمد قابل تصرف معادل شده در اتحادیه اروپا ۲۲۹۳۹ یورو در سال، یا ۱۹۱۲ یورو در ماه است. یک بزرگسال تنها که به تنهایی زندگی می‌کند برای رسیدن به سطح ۱۵۰ درصد میانه به ۲۸۶۷ یورو در ماه نیاز دارد.
در ۳۴ کشور اروپایی، این رقم از ۶۰۳ یورو در ماه در مقدونیه شمالی تا ۶۴۹۱ یورو در سوئیس متغیر است. درون اتحادیه اروپا، این رقم از ۱۰۲۳ یورو در رومانی تا ۶۲۵۶ یورو در لوکزامبورگ متغیر است.
این رقم همچنین در نروژ (۵۲۴۰ یورو)، اتریش (۴۵۶۸)، دانمارک (۴۵۲۴)، ایرلند (۴۳۹۲) و هلند (۴۳۰۸) بالاتر از ۴۰۰۰ یورو در ماه است.
در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، آلمان بالاترین معیار را با ۳۶۱۱ یورو دارد. فرانسه با ۳۳۰۷ یورو در رتبه بعدی قرار می‌گیرد که حدود ۱۵ درصد بالاتر از رقم اتحادیه اروپاست، در حالی که ایتالیا با ۲۷۵۸ یورو اندکی پایین تر از آن است. اسپانیا با ۲۵۴۶ یورو پایین ترین رقم را در میان این چهار کشور دارد.
این شکاف چشمگیر است: یک بزرگسال تنها در آلمان به ۱۰۶۵ یورو در ماه بیشتر از فردی در اسپانیا نیاز دارد.
این معیار همچنین در آلبانی (۷۲۳ یورو)، ترکیه (۷۵۵)، مونته‌نگرو (۸۲۵) و صربستان (۹۷۵) کمتر از ۱۰۰۰ یورو در ماه است. به همراه مقدونیه شمالی، هر پنج کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا هستند.
این رقم در ۱۱ کشور اتحادیه اروپا بین ۱۰۰۰ تا ۱۹۰۰ یورو در ماه است؛ از جمله در پرتغال (۱۸۰۸ یورو)، لهستان (۱۷۹۹)، یونان (۱۴۶۳)، بلغارستان (۱۱۰۸) و مجارستان (۱۰۹۹).
آیا یک زوج به دو برابر این درآمد نیاز دارد؟
یک زوج بدون فرزند لزوما به دو برابر درآمد یک بزرگسال تنها نیاز ندارد. چون هزینه هایی مانند اجاره و انرژی را با هم تقسیم می‌کنند، یورواستات فرض می‌کند که آن ها به ۱.۵ برابر درآمد یک فرد تنها نیاز دارند.
بنابراین در اتحادیه اروپا، یک زوج برای رسیدن به معیار ۱۵۰ درصد میانه باید ۴۳۰۱ یورو در ماه درآمد خالص داشته باشد. این رقم برای زوجی با دو فرزند زیر ۱۴ سال به ۶۰۲۱ یورو در ماه افزایش می‌یابد.
رتبه بندی کشورها برای زوج ها و خانواده ها تغییر نمی‌کند، چون رقم هر کشور در همان ضریب ضرب می‌شود: ۱.۵ برای یک زوج و ۲.۱ برای خانواده ای با دو فرزند.
دکمه های روی نمودار، ارقام مربوط به هر سه نوع خانوار را در هر کشور نشان می‌دهند.
قدرت خرید، مقایسه را دقیق تر می‌کند
ارقام بر حسب یورو تفاوت قیمت ها بین کشورها را نشان نمی‌دهند. «استانداردهای قدرت خرید» (PPS)، واحد پولی مصنوعی که این تفاوت ها را حذف می‌کند، مبنای بهتری برای مقایسه ارائه می‌دهد.
شکاف کاهش می‌یابد، اما همچنان بزرگ است. بر حسب PPS، معیار ۱۵۰ درصد میانه برای یک بزرگسال تنها در اتحادیه اروپا ۲۸۳۰ واحد PPS در ماه است. این رقم از ۱۰۳۱ واحد PPS در آلبانی تا ۴۷۰۹ واحد PPS در لوکزامبورگ متغیر است؛ شکافی حدود ۴.۶ برابر، در مقایسه با ۱۰.۸ برابر بر حسب یورو.
درون اتحادیه اروپا، مجارستان پایین ترین معیار را با ۱۴۹۵ واحد PPS دارد. در نتیجه، معیار لوکزامبورگ اندکی بیش از سه برابر مجارستان است، در حالی که این نسبت بر حسب یورو حدود شش برابر است.
درآمد نسبتا راحت در هر کشور چه چیزهایی را پوشش می‌دهد؟
این شکاف ها نشان می‌دهد که «زندگی راحت» می‌تواند در عمل معنای بسیار متفاوتی داشته باشد. ارقام بر حسب PPS نشان می‌دهند که این سطح نسبتا راحت از درآمد در هر کشور چه چیزهایی را می‌تواند تامین کند.
پروفسور کوئن کامینادا از دانشگاه لیدن به یورونیوز بیزنس گفت: «همان جایگاه نسبی درآمدی در کشورهای مختلف می‌تواند به استانداردهای زندگی بسیار متفاوتی منجر شود. بودن در سطح ۱۵۰ درصد میانه در یک کشور به معنای همان قدرت خریدی نیست که ۱۵۰ درصد میانه در کشور دیگر ایجاد می‌کند.»
تفاوت های منطقه ای در داخل کشورها
او افزود: «اعداد تعدیل شده بر اساس قدرت خرید مقایسه را بهتر می‌کنند، اما میانگین های ملی همچنان تفاوت های منطقه ای را، به ویژه در هزینه های مسکن، پنهان می‌کنند.»
کنیکس همچنین یادآور شد که بسیاری از کشورهای عضو OECD در سطح درآمدها و هزینه های زندگی، تفاوت های منطقه ای بزرگی دارند.
درآمد تنها بخشی از ماجراست، ثروت هم اهمیت دارد
کنیکس گفت درآمد تنها بخشی از واقعیت را نشان می‌دهد. نابرابری در ثروت، به ویژه دسترسی به مالکیت مسکن، در بسیاری از کشورهای OECD به مسئله ای جدی تبدیل شده است.
او گفت: «برخی افراد ممکن است با درآمدهای پایین هم به خوبی سر کنند، چون صاحب خانه خود هستند و شاید در جایی زندگی می‌کنند که قیمت ها پایین تر است.»
کامینادا همچنین بر نقش ثروت و پس اندازها تاکید کرد. او گفت خانواری با درآمدی متوسط و پس اندازهایی که به آسانی قابل استفاده اند، ممکن است در مواجهه با یک قبض پیش بینی نشده یا از دست دادن شغل بهتر از خانواری با درآمد بالاتر اما بدون پس انداز و دارای بدهی های سنگین، تاب بیاورد.
تعریف «زندگی راحت» چیست؟
کامینادا تاکید کرد که «زندگی راحت» باید معنایی فراتر از توانایی پرداخت قبوض داشته باشد و گفت: «یک خانوار باید بتواند مسکن، غذا، انرژی و حمل و نقل مناسب را تامین کند، در زندگی اجتماعی مشارکت داشته باشد، از کمی اوقات فراغت لذت ببرد و پولی کنار بگذارد. مهم تر از همه، باید بتواند یک هزینه پیش بینی نشده یا کاهش موقت درآمد را جذب کند، بدون آن که بلافاصله دچار دشواری مالی شود.»
او هشدار داد که نه ۱۵۰ درصد و نه ۲۰۰ درصد میانه ملی درآمد را نمی‌توان آستانه ای رسمی برای «زندگی راحت» دانست. او تاکید کرد که طبقه بندی درآمد متوسط در OECD صرفا جایگاه نسبی یک خانوار را در توزیع درآمد نشان می‌دهد، نه کفایت بودجه آن را.
دکتر مارکوس ام. گربکا از موسسه پژوهش های اقتصادی آلمان (DIW برلین) نیز بر این نظر است که درآمدی بالاتر از ۱۵۰ درصد میانه به خودی خود تضمینی برای امنیت مالی نیست.
او به یورونیوز بیزنس گفت: «درآمدی که بیش از ۱۵۰ درصد میانه باشد تنها وقتی امنیت مالی ایجاد می‌کند که با سطحی معین از ثروت خصوصی همراه شود.»