رأیدهندگان اسرائیلی روز سهشنبه ۲۷ اکتبر برای انتخاب ۱۲۰ نماینده کنست، پارلمان این کشور، پای صندوقهای رأی میروند. با وجود آنکه نخستین برآوردها از نتایج انتخابات بلافاصله پس از پایان رأیگیری منتشر میشود، مشخص شدن ترکیب نهایی پارلمان و بهویژه تعیین نخستوزیر آینده ممکن است چند هفته طول بکشد.
مراکز رأیگیری در اسرائیل ساعت ۷ صبح به وقت محلی باز میشوند و رأیگیری ساعت ۲۲ پایان مییابد. بلافاصله پس از بسته شدن صندوقها، شبکههای تلویزیونی اسرائیل نتایج نظرسنجیهای خروج از صندوق را منتشر میکنند.
این نظرسنجیها نخستین تصویری از آرایش سیاسی کنست آینده ارائه میدهند و نشان میدهند هر حزب احتمالا چند کرسی به دست آورده است. با این حال، نتایج آنها قطعی نیست و ممکن است با شمارش واقعی آرا تغییر کند؛ بهویژه اگر رقابت میان ائتلافهای سیاسی نزدیک باشد.
شمارش آرا از شامگاه سهشنبه آغاز میشود و انتظار میرود تا جمعه ۳۰ اکتبر تکمیل شود. کمیسیون مرکزی انتخابات موظف است نتایج رسمی را حداکثر تا چهارشنبه چهارم نوامبر اعلام کند.
یکی از عوامل مهم در تعیین ترکیب نهایی کنست، حدنصاب انتخاباتی ۳.۲۵ درصدی است. احزابی که نتوانند این میزان از آرای معتبر را به دست آورند، هیچ کرسیای دریافت نمیکنند. در نتیجه، عبور یا عبور نکردن یک حزب کوچک از این حدنصاب میتواند بر تعداد کرسیهای ائتلافهای رقیب تأثیر قابلتوجهی بگذارد.
نخستوزیر چگونه انتخاب میشود؟
در نظام پارلمانی اسرائیل، شهروندان مستقیما به نخستوزیر رأی نمیدهند، بلکه به فهرستهای حزبی رأی میدهند. کرسیهای کنست بر اساس سهم هر فهرست از آرای معتبر، پس از اعمال حدنصاب انتخاباتی، توزیع میشود.
برای تشکیل دولت، یک ائتلاف باید بتواند حمایت اکثریت ۱۲۰ نماینده کنست، یعنی دستکم ۶۱ نماینده، را به دست آورد.
پس از مشخص شدن نتایج، رئیسجمهوری اسرائیل با نمایندگان احزاب راهیافته به کنست مشورت میکند. هر حزب میتواند یکی از نمایندگان را برای تشکیل دولت پیشنهاد کند.
رئیسجمهوری سپس مسئولیت تشکیل کابینه را به نمایندهای واگذار میکند که از نظر او بیشترین امکان جلب حمایت پارلمان و تشکیل دولت را دارد. این فرد لزوما رهبر حزبی نیست که بیشترین تعداد کرسی را کسب کرده است.
به همین دلیل، پیروزی یک حزب در کسب بیشترین کرسیها الزاما به معنای دستیابی رهبر آن به مقام نخستوزیری نیست. توانایی مذاکره با دیگر احزاب و تشکیل ائتلافی برخوردار از حمایت اکثریت نمایندگان، نقش تعیینکنندهای دارد.
تشکیل دولت چقدر زمان میبرد؟
نمایندهای که مأمور تشکیل دولت میشود، در مرحله نخست ۲۸ روز فرصت دارد تا با احزاب دیگر مذاکره کند و بر سر ترکیب کابینه، تقسیم وزارتخانهها و برنامههای دولت به توافق برسد.
رئیسجمهوری میتواند در صورت لزوم این مهلت را حداکثر ۱۴ روز تمدید کند. بنابراین، نخستین نامزد ممکن است در مجموع تا ۴۲ روز برای تشکیل دولت فرصت داشته باشد.
اگر این تلاش شکست بخورد، رئیسجمهوری میتواند مأموریت تشکیل دولت را به نماینده دیگری واگذار کند که ۲۸ روز فرصت خواهد داشت. در صورت شکست این مرحله نیز سازوکار دیگری برای معرفی نامزد از سوی نمایندگان کنست پیشبینی شده است.
چنانچه هیچ نامزدی موفق به تشکیل دولت نشود، امکان برگزاری انتخابات مجدد وجود دارد.
پس از توافق احزاب بر سر تشکیل ائتلاف، دولت پیشنهادی باید برای کسب رأی اعتماد به کنست معرفی شود. نخستوزیر و وزیران پس از طی این مرحله رسماً کار خود را آغاز میکنند.
در این فاصله، دولت مستقر بهعنوان دولت موقت به فعالیت ادامه میدهد.
بنابراین، اگرچه نخستین برآوردها از نتیجه انتخابات اسرائیل سهشنبهشب مشخص خواهد شد و نتایج رسمی حداکثر تا چهارم نوامبر منتشر میشود، پاسخ به این پرسش که چه کسی نخستوزیر آینده خواهد بود، به مذاکرات ائتلافی پس از انتخابات بستگی دارد و ممکن است تا چند هفته بعد روشن نشود.