انتخابات پارلمانی اسرائیل روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر با مشارکتی کم‌سابقه در جریان است؛ انتخاباتی که می‌تواند به ادامه نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو یا پایان دوران زمامداری او منجر شود.
در حالی که تا ساعت ۱۶ به وقت محلی بیش از ۴ میلیون نفر رای داده‌اند، آخرین نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی از دستیابی به اکثریت لازم برای تشکیل دولت اطمینان ندارند.
آگهی
آگهی
کمیته مرکزی انتخابات اعلام کرد که تا ساعت ۱۶، معادل ۵۵.۷ درصد واجدان شرایط، رای خود را به صندوق انداخته‌اند. این رقم در انتخابات سال ۲۰۲۲ در همین ساعت، ۱۷.۲ درصد کمتر بود.
رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که اگر روند کنونی رای‌گیری ادامه پیدا کند، ممکن است میزان مشارکت سراسری برای نخستین بار از سال ۱۹۶۹ از مرز ۸۰ درصد عبور کند.
در انتخابات سال ۱۹۷۳، میزان نهایی مشارکت ۷۸.۶ درصد بود و تا ساعت ۱۶ همان روز، ۵۴.۱ درصد واجدان شرایط رای داده بودند. بنابراین، میزان مشارکت در انتخابات امروز تقریبا سه درصد بیشتر از میزان ثبت‌شده در ساعت مشابه در سال ۱۹۷۳ است.
در برخی مناطق اسرائیل از جمله تیموریم تا ساعت ۱۶ میزان مشارکت به ۹۱.۶ درصد رسید.
در مجموع، بیش از ۷.۳ میلیون نفر واجد شرایط رای دادن هستند و حدود ۱۲ هزار شعبه اخذ رای در سراسر اسرائیل فعالیت می‌کنند.
این نخستین انتخابات پارلمانی اسرائیل پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس و جنگ‌های متعاقب آن در غزه، لبنان و ایران است. سرنوشت سیاسی نتانیاهو، عملکرد دولت او در جنگ‌ها و مسئولیت مقام‌های امنیتی در قبال حمله هفتم اکتبر از محورهای اصلی رقابت انتخاباتی بوده‌اند.
البته تحلیلگران تاکید دارند که نتایج احتمالی انتخابات را نباید به‌سادگی به تغییر رویکرد نظامی اسرائیل در قبال ایران تعبیر کرد. چرا که آیزنکوت نیز مواضع سخت‌گیرانه‌ای دارد. اختلاف بر سر اداره کشور، تحقیق درباره شکست امنیتی هفتم اکتبر، سیاست‌های داخلی و ترکیب دولت آینده نیز در رقابت این دو ائتلاف نقش دارند.
آخرین نظرسنجی‌ها چه می‌گویند؟
بر اساس آخرین نظرسنجی‌های منتشرشده پیش از آغاز انتخابات، رقابت اصلی میان اردوگاه حامی نتانیاهو و مجموعه‌ای از احزاب مخالف او به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، جریان دارد.
طبق نظرسنجی شبکه ۱۲ اسرائیل که روز جمعه منتشر شد، احزاب مخالف نتانیاهو ۵۶ کرسی، اردوگاه حامی نخست‌وزیر ۵۰ کرسی و دو فهرست عمدتا عرب ۱۴ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست خواهند آورد.
نظرسنجی شبکه ۱۳ نیز ۵۴ کرسی برای اردوگاه مخالف، ۵۰ کرسی برای حامیان نتانیاهو و ۱۶ کرسی برای احزاب عرب پیش‌بینی کرده بود.
در مقابل، نظرسنجی شبکه آی۲۴نیوز تصویری متفاوت ارائه می‌دهد و تعداد کرسی‌های اردوگاه نتانیاهو را ۵۹ کرسی، تنها دو کرسی کمتر از اکثریت مورد نیاز، برآورد کرده است.
با وجود اختلاف این برآوردها، وجه مشترک آن‌ها این است که هیچ اردوگاهی به‌تنهایی به ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت نمی‌رسد.
نظرسنجی روزنامه معاریو نیز که نتایج آن را جروزالم پست منتشر کرده، حاکی از حمایت ۴۹ درصد پاسخ‌دهندگان از آیزنکوت و ۴۱ درصد از نتانیاهو در پرسش مربوط به مناسب‌ترین فرد برای نخست‌وزیری است.
مشارکت بالای رای‌دهندگان عرب؛ عامل تعیین‌کننده؟
یکی از مهم‌ترین متغیرهای انتخابات، میزان مشارکت شهروندان عرب اسرائیل است که حدود یک‌پنجم جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند.
رویترز پیش از انتخابات گزارش داده بود که موسسه نظرسنجی استات‌نت مشارکت رای‌دهندگان عرب را حدود ۶۳ درصد برآورد کرده؛ در حالی که این رقم در انتخابات سال ۲۰۲۲ حدود ۵۶ درصد بود.
نتانیاهو روز سه‌شنبه در پیام‌هایی به هوادارانش نسبت به مشارکت بالای رای‌دهندگان عرب و مخالفان خود هشدار داد و خواستار حضور گسترده حامیان راست‌گرای دولت در پای صندوق‌ها شد.
با این حال، افزایش مشارکت در سطح ملی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد کدام اردوگاه از آن سود خواهد برد. ترکیب رای‌دهندگان و نتایج احزابی که نزدیک حد نصاب ورود به پارلمان هستند نیز اهمیت زیادی دارد.
گادی آیزنکوت تاکنون تشکیل ائتلاف رسمی با احزاب عرب را رد کرده است، اما شماری از رهبران این احزاب گفته‌اند ممکن است از بیرون دولت به روی کار آمدن دولتی بدون نتانیاهو کمک کنند.
سه سناریو پس از انتخابات
نخستین سناریو این است که اردوگاه نتانیاهو با عبور احزاب کوچک همسو از حد نصاب انتخاباتی، بتواند اکثریت ۶۱ کرسی را به دست آورد و دولت جدیدی تشکیل دهد.
سناریوی دوم، دستیابی مخالفان نتانیاهو به توافقی برای تشکیل دولت ائتلافی یا دولت اقلیت با حمایت بیرونی برخی احزاب عرب است؛ گزینه‌ای که تحقق آن به تغییر یا تعدیل مواضع کنونی بعضی رهبران مخالف بستگی دارد.
سناریوی سوم، تداوم بن‌بست سیاسی و ناکامی هر دو اردوگاه در تشکیل دولت است. چنین وضعیتی می‌تواند به مذاکرات طولانی، تلاش برای تشکیل دولت وحدت یا برگزاری انتخاباتی دیگر در سال ۲۰۲۷ منجر شود.
رای‌گیری قرار است ساعت ۲۲ به وقت اسرائیل، پایان یابد و شبکه‌های تلویزیونی بلافاصله نتایج نظرسنجی‌های پای صندوق را منتشر کنند.
انتظار می‌رود شمارش نهایی آرا تا ۳۰ اکتبر تکمیل شود و نتایج رسمی در چهارم نوامبر منتشر شود.
با این حال، روشن شدن ترکیب کرسی‌های پارلمان لزوما به معنای مشخص شدن نخست‌وزیر آینده نخواهد بود؛ زیرا سرنوشت دولت بعدی به توانایی رهبران احزاب برای تشکیل ائتلاف پارلمانی بستگی دارد.