حمامهای ترایانوس در کول اوپیو میزبان موزه ای تازه میشود. بازدیدکنندگان میتوانند دو شاهکار بزرگ دوران روم، موزاییک بزرگ و شهر نقاشیشده را ببینند. برای حفظ اثر ورودها محدود است.
از آخر هفته ۱۲ و ۱۳ سپتامبر در رم، امکان تماشای بزرگترین دیوارنگاره و بزرگترین موزاییکِ دوران روم باستان که به شکل نسبتا سالم باقیماندهاند، در قلب حمامهای تراژان که موزه تازهای در آن افتتاح میشود، فراهم خواهد شد؛ آثاری که تاکنون مشابهی با این اندازه و این میزان حفظشدگی کشف نشدهاست.
آگهی
آگهی
شهردار رم، روبرتو گوالتیری، این خبر را در کوله اوپیو و پس از پایان کار مرمت تالار بزرگ نیمدایره و گذرگاه زیرزمینیای که دو اثر تاکنون ناشناخته را در خود جای دادهاست، اعلام کرد.
این طرح در چارچوب برنامه «PNRR – Caput Mundi» اجرا شدهاست.
این مجموعه شامل موزاییک بزرگ «موزا و فیلسوف» و دیوارنگاره «شهر نقاشیشده» است؛ گوالتیری این دو را یک کل یگانه، لایهلایهای توصیف کرد که بیش از یک قرن تاریخ باستانشناسی را از دوران نرونی-فلاوی تا روزگار تراژان روایت میکند.
«شهر نقاشیشده» و «موزاییک بزرگ»
حمامهای تراژان به درخواست امپراتور تراژان و به طراحی آپولودوروس دمشقی ساخته شد. این مجموعه که در ۲۲ ژوئن سال ۱۰۹ میلادی افتتاح شد، حدود ۶۰ هزار متر مربع را در بر میگرفت و شامل فضاهای گرمابه، رواقها و بخشهایی برای فعالیتهای ورزشی و فرهنگی و گذران اوقات فراغت بود. این بنا همچنین سازههای قدیمیتری را در خود جای داد، از جمله بخشهایی از «دوموس اورئا»، که امکان ردیابی لایهلایه بودن پیچیده محوطه باستانی را فراهم میکند.
«شهر نقاشیشده» دیوارنگارهای ده متر مربعی متعلق به ساختمانی پیش از حمامهای تراژان، از قرن اول میلادی است که نمای یک شهر را از بالا نشان میدهد. این اثر در سال ۱۹۹۸ شناسایی شد. شهردار رم توضیح داد: «این دیوارنگاره شاید بزرگترین نمای موجود از یک شهر بر دیوار باشد؛ با محلهها و بلوکها و مجموعهای از جزئیات، با زیبایی کمنظیر و در عین حال اهمیت بسیار زیاد تاریخی و مستند.»
در موزاییک دیواری عظیم «موزا و فیلسوف» که در تالار بزرگی قرار دارد و مشرف به یک آبنمای نیایشگاهی (نیمفیوم) است، بندری رومی با جزئیات فراوان به تصویر کشیده شدهاست؛ مشخص نیست این بندر واقعی است یا خیالی و برخی پژوهشگران احتمال میدهند که بندر کلادیوس باشد.
این موزاییک پیش از این تا حدی قابل مشاهده بود، اما شهردار رم توضیح داد: «پس از مرمت، بخش آشکارشده که امکان تماشای فیلسوف و دیگر پیکرههایی با کیفیت هنری خارقالعاده را میدهد، به ارتفاع پنج متر میرسد.» با این حال، یافتههای بهدستآمده زیر لایه تزئینی نشان دادهاست که فضای اولیه بسیار بلندتر بوده و دیوارها احتمالا حدود دوازده متر ارتفاع داشتهاند.
شهردار رم افزود: «این دو، آثار شاخص و واقعا یگانهای هستند که همزمان با نمایش آنها، پیرامونشان نیز کاوش خواهد شد، زیرا اداره کل میراث فرهنگی رم کار پژوهش را ادامه میدهد.»
بازدیدهای محدود برای حفاظت از میراث هنری
برای ارزیابی تاثیر حضور بازدیدکنندگان بر وضعیت حفاظتی آثار، نخستین بازدیدها به صورت آزمایشی و در قالب گروههای کوچک تنها در آخر هفتهها برگزار میشود؛ این بازدیدها به شکل تورهای رایگانِ دارای راهنما و با رزرو قبلی است و از ۱۲ و ۱۳ سپتامبر آغاز خواهد شد. از ۲ اکتبر این سایت از جمعه تا یکشنبه قابل بازدید خواهد بود و روزانه شش نوبت بازدید پیشبینی شدهاست، در هر نوبت حداکثر ۱۵ نفر میتوانند حضور داشته باشند.
در جریان مرمت این مجموعه، فضاهای توقف با چشمانداز گسترده و مسیرهای تازه پیادهروی نیز ایجاد شدهاست و علاوه بر آن، سامانه جدیدی از جایگاههای پلهکانی برای نشستن طراحی شده تا امکان برگزاری کنسرتها، کنفرانسها و رویدادها را فراهم کند.