هفت کشور عضو همپیمانی اوپکپلاس توافق کردند تولید مشترک نفت خود را در ماه اوت ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش دهند در حالی که قیمت نفت خام به سطحهایی نزدیک به پیش از جنگ ایران سقوط کرده است.
گروهی متشکل از هفت تولیدکننده عضو ائتلاف اوپکپلاس روز یکشنبه اعلام کردند که ماه آینده در مجموع ۱۸۸ هزار بشکه در روز به تولید خود اضافه میکنند؛ افزایشی محدود که در شرایطی صورت میگیرد که قیمت نفت برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران به سطحهای نزدیک به دوران پیش از جنگ رسیده است.
این پنجمین ماه پیاپی است که اعضای این ائتلاف با باز کردن اندک بیشتر شیرهای نفت موافقت میکنند.
این تصمیم که در یک نشست مجازی اتخاذ شد، عربستان سعودی، روسیه، عراق, کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان را دربر میگیرد و ادامه روند لغو تدریجی کاهشهای داوطلبانه تولیدی است که همین کشورها در سال ۲۰۲۳ اعلام کرده بودند.
عربستان سعودی و روسیه بیشترین سهم را بر عهده خواهند داشت و هر کدام ۶۲ هزار بشکه در روز به تولید خود میافزایند.
این گروه در بیانیهای اعلام کرد: «کشورها به رصد و ارزیابی شرایط بازار ادامه میدهند و در چارچوب تلاشهای مستمر برای حمایت از ثبات بازار، بار دیگر بر اهمیت اتخاذ رویکردی محتاطانه تاکید کردند.»
قیمت نفت؛ رفتوبرگشت در دوران جنگ
پسزمینه این تحولات، چرخشی چشمگیر در بازار نفت است.
نفت خام برنت، شاخص بینالمللی بازار، شامگاه یکشنبه و همزمان با آغاز معاملات کالاها زیر هر بشکه ۷۲ دلار معامله میشد؛ سطحی تقریبا برابر با قیمتهای پیش از آنکه آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه حملات خود به ایران را آغاز کنند و بسیار پایینتر از اوجهای نزدیک به ۱۲۰ دلار در ماه مارس، در اوج بحران.
شاخص نفت آمریکا، یعنی وست تگزاس اینترمدیت (دبلیو.تی.آی)، در سطحی حتی پایینتر و حدود ۶۸ دلار برای هر بشکه دادوستد میشد.
این افت قیمت عمدتا ناشی از خوشبینی نسبت به صلح است؛ چرا که ایران براساس یک تفاهمنامه موقت پذیرفته است کشتیها بدون مانع از تنگه هرمز عبور کنند و همزمان واشنگتن محاصره بندرهای ایران را لغو کرده است. با این حال مذاکرهکنندگان هنوز برای دستیابی به توافق نهایی تلاش میکنند.
رفتوآمد تجاری از این تنگه که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت جهان را جابهجا میکرد، در حال بازیابی است، هرچند هنوز فاصله زیادی با سطحهای پیش از درگیری دارد و تهران تنها هفته گذشته هشدار داد نفتکشهایی که از مسیرهای مورد تایید آن منحرف شوند با «واکنش قاطع» روبهرو خواهند شد.
بشکههای روی کاغذ و مسیر طولانی احیای بازار
در بخش زیادی از دوران جنگ، افزایشهای ماهانه این ائتلاف عمدتا فقط روی کاغذ وجود داشت.
با بسته شدن عملی تنگه، تولیدکنندگان خاورمیانه ناچار شدند تولید واقعی خود را به شدت کاهش دهند؛ زیرا بشکههای فروشنرفته روی هم انباشته میشد و ظرفیت ذخیرهسازی در سطح منطقه رو به پایان بود و در نتیجه تولید واقعی بسیار پایینتر از سهمیههای اعلامشده گروه قرار گرفت.
اکنون بازگشایی تدریجی تنگه این عقبماندگی را روانه بازار میکند و فشار کاهشی بر قیمتها را بسیار فراتر از افزایشهای رسمی و محدود تشدید کرده است.
با این حال بازسازی تولید زمانبر خواهد بود.
شرکت اساندپی گلوبال انرژی انتظار ندارد تولید نفت در خلیج فارس حداقل تا پیش از سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ به طور کامل احیا شود و تحلیلگران انرژی هشدار میدهند اثرات جنگ بر هزینه سوخت و مخارج خانوار ممکن است مدتها پس از حصول یک توافق صلح رسمی باقی بماند.
این هفت تولیدکننده که تاکید کردند در صورت تغییر شرایط میتوانند روند افزایشها را متوقف یا معکوس کنند، قرار است دوم اوت بار دیگر تشکیل جلسه دهند.