ارمنیان یکشنبه در بحبوحه رویارویی روسیه و غرب درباره آینده خود تصمیم میگیرند؛ اتحادیه اروپا و آمریکا از رویکرد محتاطانه غربگرای پاشینیان حمایت میکنند و روسیه با فشارهای سیاسی و اقتصادی میکوشد ایروان را در مدار خود نگه دارد.
ارمنیها قرار است روز یکشنبه برای شرکت در انتخاباتی سرنوشتساز پای صندوقهای رای بروند؛ انتخاباتی که آینده این کشور واقع در قفقاز جنوبی و کل منطقه را رقم خواهد زد، در حالی که روسیه با هشدار درباره «سناریوی اوکراین» به ایروان اخطار داده و در عین حال اتحادیه اروپا و آمریکا پس از دستیابی به توافق صلح تاریخی با جمهوری آذربایجان، برای حمایت از چرخش محتاطانه نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، به سوی غرب متحد شدهاند.
آگهی
آگهی
رایدهندگان باید میان نیکول پاشینیان و حزب میانهرویش «قرارداد مدنی» از یک سو و اپوزیسیون پراکنده طرفدار روسیه که به طور علنی از سوی کرملین حمایت میشود از سوی دیگر یکی را برگزینند.
سامول کاراپتیان میلیاردر روسی-ارمنی که در حالی که در حبس خانگی به سر میبرد وارد رقابت شده، چهره اصلی حزب «ارمنستان نیرومند» است؛ در کنار روبرت کوچاریان رئیسجمهور پیشین که او نیز کارزاری طرفدار مسکو را هدایت میکند.
نظرسنجی موسسه بریویس که چند روز مانده به رایگیری منتشر شد، پیشبینی میکند پاشینیان با حمایت قاطع بیش از ۶۰ درصد از رایدهندگان تصمیمگرفته، اختیار لازم را برای تثبیت جهتگیری راهبردی این کشور قفقاز جنوبی به سوی مسیری غربگرا به دست آورد؛ مسیری که آن را در مسیر تقابل با کرملین قرار میدهد و توافق صلح تاریخی با جمهوری آذربایجان بر سر قرهباغ را تحکیم میکند.
در این نظرسنجی همچنین آمده است که انتظار نمیرود هیچ حزب مخالفی بیش از ۱۲ درصد آرا را به دست آورد.
در آستانه رایگیری، کمیته تحقیقاتی ارمنستان روز شنبه شش نامزد حزب اپوزیسیون «ارمنستان نیرومند» را بازداشت کرد، پس از آن که کمیسیون مرکزی انتخابات مجوز اقدام قضایی در ارتباط با اتهام پولشویی و تطمیع مالی را صادر کرد.
همچنین روز شنبه، گزارشهای رسانهای از افزایش چشمگیر ورود شهروندان ارمنی از روسیه به ایروان برای رای دادن خبر داد؛ در شرایطی که رسانهها و نهادهای مدنی ارمنستان از کارزارهای گسترده اطلاعات گمراهکننده روسیه و تلاش برای تاثیرگذاری بر رایگیری سخن میگویند؛ اتهامی که مسکو آن را رد کرده است.
در مراحل پایانی این کارزار انتخاباتی پرتنش، هم اتحادیه اروپا و هم ایالات متحده قاطعانه از پاشینیان حمایت کردهاند؛ در حالی که او پس از توافق صلح با جمهوری آذربایجان، آرام اما مطمئن در حال بازآرایی سیاست خارجی ارمنستان در جهت غرب است؛ تغییری که کشور حدود سه میلیون نفری ارمنستان را در مسیر تقابل با روسیه قرار میدهد.
کمیسیون اروپا اعلام کرد قاطعانه پشت پاشینیان ایستاده و از بستهای حمایتی برای کمک اقتصادی خبر داد تا فشار ناشی از تحریمهای فزاینده روسیه علیه ایروان به دلیل چرخش آن به سوی غرب و اتحادیه اروپا را کاهش دهد.
اورسولا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا روز پنجشنبه در بیانیهای گفت مسکو با تشدید محدودیتهای صادراتی بر محصولات ارمنستانی، «روابط اقتصادی را به سلاحی برای فشار سیاسی تبدیل کرده است».
او افزود: «ما این الگو را خوب میشناسیم؛ به همین دلیل اروپا محکم در کنار ارمنستان ایستاده است».
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا از ارمنیها خواست «ارمنستان را دوباره بزرگ کنید» و حمایت «کامل و تمامعیار» خود را از انتخاب مجدد پاشینیان اعلام کرد.
ترامپ گفت: «نیکول (پاشینیان) کاملا با دیدگاه من درباره صلح و رفاه برای ارمنستان و کل منطقه قفقاز جنوبی همنظر است»؛ اظهاری که نخستین نمونه از حمایت علنی یک رئیسجمهور آمریکا از نامزدی در کشوری به شمار میرود که در مدار نفوذ منطقهای روسیه قرار دارد.
او پاشینیان را «دوست و رهبر بزرگ» توصیف کرد و افزود که او «کشورش را قدرتمند، ثروتمند و بسیار امن میکند» و با اشاره به توافق صلح تاریخی که نخستوزیر ارمنستان سال گذشته در کاخ سفید با الهام علیاف رئیسجمهور آذربایجان امضا کرد، گفت این توافق راه را برای سرمایهگذاریهای قابل توجه آمریکا در این کشور هموار کرده است.
پاشینیان کارزار انتخاباتی پرشوری را پیش برده و به ارمنیها گفته است که آیندهشان در گرو این رایگیری است. او آشکارا با منتقدان و مخالفانی روبهرو شده که او را متهم میکنند با چشمپوشی از قرهباغ به کشور خیانت کرده است؛ در حالی که پیام کلیدی او این است که با بستن پرونده مناقشه با جمهوری آذربایجان، آیندهای صلحآمیز و مرفه برای منطقه قفقاز جنوبی رقم بزند.
پاشینیان تاکید کرده است: «کنار گذاشتن قرهباغ بزرگترین خدمت من به ارمنستان بود، چون ما را در تلهای انداخته بودند و اگر در همان مسیر ادامه میدادیم، ارمنستان و دولت ارمنستان را از دست میدادیم».
او گفته است زمان آن رسیده که ارمنستان به آینده نگاه کند و اعلام کرده: «ما حق نداریم این زخم خونین را از نسلی به نسل دیگر منتقل کنیم؛ باید صلح را به فرزندانمان بسپاریم» و افزوده است: «امروز از هر زمان مستقلتر، مرفهتر و دولتمندتر هستیم».
اما در حالی که مسکو مجموعهای از محدودیتهای اقتصادی بر واردات کلیدی ارمنستان اعمال کرده و ایروان را به کاهش عرضه حیاتی نفت و گاز تهدید کرده است، پاشینیان در هفته پایانی کارزار گامهایی محتاطانه برای کاهش تنش با روسیه برداشته و بر سیاست خارجی چندمسیره با محوریت منافع ارمنستان تاکید کرده است.
او روز پنجشنبه گفت با ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه توافق کرده برای «برگزاری دیدار و حل همه مسائل جاری» به مسکو سفر کند و تصریح کرد: «ما وارد جنگ لفظی با روسیه نخواهیم شد، بلکه با آرامش از مواضع ارمنستان دفاع میکنیم».
پاشینیان در یکی از گردهماییهای انتخاباتی گفت: «ما علیه منافع روسیه عمل نخواهیم کرد، اما علیه منافع خودمان هم عمل نخواهیم کرد».
او چند روز پیشتر گفته بود که چشمانداز عضویت ارمنستان در اتحادیه اروپا در حال حاضر «نظری» است و ایروان «به کار آرام و باثبات، بدون تنش، در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا ادامه خواهد داد و من مطمئنم که هنوز در این مسیر ظرفیتهایی داریم که در آینده نزدیک از آنها استفاده خواهیم کرد».
نخستوزیر ارمنستان همچنین گفت روابط با روسیه «در مرحله دگرگونی» است، اما این روند را «مثبت» توصیف کرد و افزود که مناسبات ارمنستان با روسیه همچنان «باز و صادقانه است و ما هیچ گوشه تاریکی در این رابطه پنهان نکردهایم».
حوزههای رایگیری برای دو میلیون و چهارصد هزار شهروند ارمنی واجد شرایط رای دادن از ساعت ۸ صبح به وقت محلی (۶ صبح به وقت اروپای مرکزی) باز میشود و انتظار میرود نخستین نتایج از شامگاه یکشنبه تا بامداد دوشنبه اعلام شود.