دانشمندان سه شنبه اعلام کردند که یک دانه انگور ۶۰۰ ساله که در توالت یک بیمارستان فرانسوی قرون وسطایی کشف شده، از نظر ژنتیکی با انگورهای امروزی مورد استفاده برای تولید پینو نوار است.
او در شرابهای مشهور شامپاین و همچنین در شرابهای منطقه کوت دور حضور دارد؛ پینونوآر یک رقم انگور نمادین در تاکستانهای فرانسه است و به احتمال زیاد از مدت بسیار طولانیتری از آنچه پیشتر گمان میرفت چنین جایگاهی داشته است.
آگهی
آگهی
یک پژوهش که ژنوم هستههای انگور پیدا شده در محوطههای مختلف باستانی را ردیابی میکند، رد این میوه را، با همان ساختار ژنتیکی، در یک «سطل زباله» مربوط به قرون وسطی در شهر والنسین در شمال فرانسه پیدا کرده است.
اگرچه مشخص است که این انگور مصرف شده، اما دانشمندان نمیدانند ساکنان والنسین در قرن پانزدهم آن را به صورت آب انگور، شراب یا انگور تازه مصرف میکردهاند. با این حال، نتایج توالییابی، حتی پیش از هر گونه بررسی اسناد تاریخی درباره چگونگی گسترش انواع مختلف رقمهای انگور، پژوهشگران را هیجانزده کرده است.
لودویک اورلاندو، دیرینهژنتیکدان و همنویسنده این پژوهش که در نشریه نیچر کامیونیکیشنز منتشر شده، به خبرگزاری فرانسه میگوید: «قرن پانزدهم پایان جنگ صد ساله است، دوران ژاندارک است. به یک معنا این یعنی او میتوانست همان انگوری را گاز بزند که ما امروز میخوریم».
فارغ از جنبه داستانی ماجرا، دانشمندان نشان دادهاند که پینونوآر در ۶۰۰ سال گذشته بسیار کم دستخوش تغییر شده و تاکداران با استفاده از روشهای «تکثیر کلونی» مانند قلمه زدن این رقم را حفظ کردهاند. هدف از این کار حفظ ویژگیهای شاخص این رقم انگور بوده است.
لوران اودو، تاکدار، معتقد است این ویژگیها همچنان و حتی بیش از هر زمان دیگری خواهان دارد. او توضیح میدهد: «امروز، بهویژه در مناطق جنوبی، دوباره به این ارقام انگور کهن برمیگردیم.» او میافزاید: «برخی ارقام تا حدی به فراموشی سپرده شده بود و ما اکنون مطالعهای گسترده برای یافتن این ارقام قدیمی انجام میدهیم، چون به ما، میتوان گفت، آموختههای فراوانی درباره تغییرات اقلیمی میدهد، بهویژه در مورد ارقامی که در برابر این تغییرات مقاومتر خواهند بود.»
تاریخ شراب فرانسه از خلال دیانای آن
این پژوهش که بر پایه بررسی ۵۴ هسته انگور متعلق به دورهای از عصر برنز تا قرون وسطی انجام شده نه تنها امکان ترسیم آغازین یک شجرهنامه برای گونههای مختلف انگور در تاکستانهای فرانسه را فراهم کرده بلکه نقشهای از مبادله قلمهها در سراسر حوزه مدیترانه نیز به دست داده است.
دیگر نیازی به اثبات این نیست که فرانسه از دیرباز با سواحل مدیترانه در تجارت شراب بوده است. شمار زیادی از خمرههای سفالی کشف شده گویای پیوندها با یونانیان باستان و اتروسکهاست. اما تحلیل دیانای هستههای انگور نشان داده که ارقام اهلیشده انگور از فواصل دور و بهویژه از اسپانیا، بالکان، قفقاز و خاورمیانه مبادله میشده است.
به گفته این پژوهش، گسترش کشت انگور اهلی حتی به دورههای بسیار دورتر برمیگردد. در مقاله توضیح داده میشود: «تکثیر رویشی، که وجود کلونهای ژنتیکی یکسان در محوطههای مختلف و در طول قرنها گواه آن است، حدود میانه عصر آهن پدیدار شد و به یکی از ارکان اصلی تاکداری تبدیل شد.»