پل ۲۵ آوریل که در ۱۹۶۶ افتتاح شد امسال ۶۰ ساله میشود. این گذرگاه میان لیسبون و آلمادا پررفتوآمدترین پل روی رود تژو است، با حدود ۱۵۰ هزار خودرو در روز و طرح اتصال جادهایریلی تازه میان شلاس و بارِیرو.
اوت ۱۹۶۶ بود که زیر نگاه دقیق هزاران نفر افتتاح شد. پل ۲۵ آوریل روز پنجشنبه ۶ اوت ۲۰۲۶ شصتمین سالگرد خود را گرامی میدارد.
آگهی
آگهی
این پل که زمانی «پل سالازار» نامیده میشد، نخستین گذرگاه روی رود تاژو بود و در دوره حکومت استادو نوو در کمتر از چهار سال ساخته شد؛ با هزینه نهایی ۴٫۴۹ میلیون کنتو، معادل حدود ۲۲٫۳۹ میلیون یورو.
این سازه که در آن زمان «بزرگترین پروژه عمومی» اجراشده در پرتغال به شمار میرفت، هر روز حدود سه هزار کارگر، ۱۴ شرکت ساختمانی که ۱۱ تای آنها پرتغالی بودند، و دهها هزار تن فولاد را درگیر میکرد و این زیرساخت را به نمونهای بینالمللی در مهندسی تبدیل کرد.
این پل که با کابلهای فولادی معلق و برجهای فلزی نارنجیرنگ، الهامگرفته از پل گلدن گیت در سانفرانسیسکو، نگه داشته میشود، اکنون دو عرشه دارد. سازه از ابتدا طوری طراحی شده بود که ترافیک ریلی را نیز در خود جای دهد، اما عبور قطار حدود سی سال پس از افتتاح آغاز شد.
پل ۲۵ آوریل که لیسبون را به المادا متصل میکند، به خاطر دهانه اصلی ۱۰۱۳ متری خود شاخص است؛ بزرگترین دهانه در اروپا در میان گذرگاههایی که عبور جادهای و ریلی را ترکیب میکنند. فاصله بین نقاط مهار آن نیز بیش از دو کیلومتر است و برجهای اصلی ۱۹۶ متر از سطح آب ارتفاع دارند، در حالی که پایه جنوبی حدود ۸۰ متر در عمق زیر بستر رود فرو رفته است.
هزاران نفر جابهجا شدند
با وجود مزایای پل برای بهبود جابهجایی میان دو ساحل رود تاژو، ساخت آن با جابهجایی هزاران ساکن دره آلکانتارا همراه بود که برای ایجاد مسیرهای دسترسی و پایههای پل از خانههایشان بیرون رانده شدند.
در آن زمان، معمار نونو تئوتونیئو پریرا رژیم سالازار را به خاطر شرایطی که در آن تخلیه و اسکان دوباره این ساکنان انجام شد، نقد کرد و این فرایند را شتابزده و بد برنامهریزیشده دانست.
پرترددترین گذرگاه پرتغال
در طول شش دهه گذشته، ترافیک روی پل به طور پیوسته افزایش یافته است و در سال ۲۰۰۵ به رکورد بیش از ۵۷ میلیون خودرو و میانگین روزانه ۱۵۶ هزار خودرو رسید؛ افزایشی که گسترش جمعیتی شبهجزیره ستوبال آن را تقویت کرد.
در دوره همهگیری، در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، کمترین ارقام ثبت شد و میانگین روزانه به ترتیب ۱۱۵ هزار و ۱۲۴ هزار خودرو بود؛ بنا بر دادههای موسسه ملی آمار پرتغال (آیانای).
با وجود افتتاح پل واسکو دا گاما در سال ۱۹۹۸ که الکوشته را به لیسبون وصل میکند، پل ۲۵ آوریل همچنان پرترددترین گذرگاه روی رود تاژو است و بیش از دو برابر آن پل ترافیک دارد.
در پورتو، پل فریشو و پل آرابیدا ترافیک بسیار بالایی در منطقه کلانشهری دارند، اما از نظر تردد روزانه همچنان پایینتر از پل ۲۵ آوریل قرار میگیرند.
به گفته شرکت زیرساختهای پرتغال (آیپی)، پل ۲۵ آوریل هر روز میزبان حدود ۱۵۰ هزار خودرو و ۱۷۴ قطار است و سالانه بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر از آن استفاده میکنند.
عوارض عبور محل مناقشه است
از زمان افتتاح در سال ۱۹۶۶، عبور از این گذرگاه مشمول پرداخت عوارض بوده است. مبلغ عوارض برای خودروهای کلاس یک از ۱۰ اسکودو به ۲٫۲۵ یورو کنونی افزایش یافته، هرچند بین سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۰ دریافت آن در ماه اوت متوقف شده بود.
این تعلیق نتیجه کارزار اعتراضی «بوزینائو» در سال ۱۹۹۴ علیه افزایش ۵۰ درصدی عوارض و نیز حاصل قرارداد واگذاری با شرکت لوزوپونته بود که از ۱۹۹۶ بهرهبردار این زیرساخت است.
امسال نیز کارزار اعتراضی تازهای با عنوان «بوزینائو» به ابتکار انجمن کاربران پل برگزار شد که بار دیگر به افزایش ۲٫۲۹ درصدی عوارض اعتراض و خواستار پایان گرفتن دریافت این هزینه شد.
هزینه نگهداری سالانه حدود ۱٫۶ میلیون یورو
نگهداری و بازرسی پل ۲۵ آوریل به طور میانگین هر سال حدود ۱٫۶ میلیون یورو برای شرکت زیرساختهای پرتغال (آیپی) هزینه دارد. این شرکت تاکید میکند که پل به طور مستمر زیر نظر تیم داخلی اختصاصی بازرسی و نگهداری میشود.
به گفته آیپی، این سرمایهگذاری شامل بازرسی، نگهداری، مواد، تجهیزات، مطالعات، طرحها و خدمات مشاوره است. شرکت همچنین در پایش ساختاری پل از حمایت موسسه جوش و کیفیت (آیاسکیو) و آزمایشگاه ملی مهندسی عمران (الانایسی) بهره میبرد، و شرکت آمریکایی پارسنز، طراح اصلی این زیرساخت، همچنان رفتار سازه و مهمترین مداخلات انجامشده را دنبال میکند.
جدیدترین پروژه بازسازی و تقویت سازهای در مارس ۲۰۲۴ به پایان رسید. شرکت زیرساختهای پرتغال اکنون در حال آمادهسازی طرح رنگآمیزی کلی پل است تا «حفظ و دوام این زیرساخت» را تضمین کند.
برونو ماسکارنیش، عضو شورای شهر لیسبون از حزب چگا، در سپتامبر ۲۰۲۵ در جلسه شورای شهر لیسبون اعلام کرد که پل «از نظر پایداری سازه در وضعیت نگرانکنندهای قرار دارد».
شرکت زیرساختهای پرتغال در پاسخ به پرسش خبرگزاری لوسا تاکید کرد که فعالیتهای بازرسی، پایش و نگهداری «تضمین میکند پل ۲۵ آوریل همچنان مطابق بالاترین استانداردهای ایمنی، قابلیت اعتماد و کارایی عمل کند».
شصتمین سالگرد پل ۲۵ آوریل با نمایش ۵۰۰ پهپاد بر فراز رود تاژو گرامی داشته شد:
گذرگاههای جدید
در حال حاضر ساخت یک گذرگاه جدید جادهای و ریلی میان شلاش و بارریرو و همچنین ایجاد اتصال جادهای بین آلژش و ترافاریا پیشبینی شده است.
درباره سومین گذرگاه رود تاژو، شرکت زیرساختهای پرتغال (آیپی) در پاسخ کتبی به خبرگزاری لوسا اعلام کرد که «به دستور دولت، در حال تدوین مطالعات فنی، اقتصادی و زیستمحیطی لازم برای اجرای طرح گذرگاه جدید جادهای و ریلی است». قرار است مطالعه ارزیابی اثرات زیستمحیطی در سهماهه سوم امسال، یعنی تا سپتامبر، به آژانس محیط زیست پرتغال (آپا) ارائه شود.
آیپی افزوده است که اتصال جادهای بین آلژش و ترافاریا از سوی دولت به عنوان «پروژه اولویتدار» شناخته شده و قرار است مناقصه انجام مطالعات مقدماتی و ارزیابی اثرات زیستمحیطی آن تا پایان سال برگزار شود.