فراتر از جاده ابریشم: گردشگران در ازبکستان بیشتر می‌مانند و بیشتر خرج می‌کنند

از بناهای آبی‌فیروزه‌ای سمرقند تا محله‌های قدیمی بخارا و شهر دیوارکشی شده خیوه، میراث جاده ابریشم ازبکستان همچنان مهم‌ترین جاذبه این کشور است. اما شمار رو به افزایش مسافران بین‌المللی اکنون کشوری را کشف می‌کنند که فراتر از شهرهای تاریخی شناخته‌شده‌اش امتداد دارد.

آگهی

آگهی

کمیته گردشگری این کشور اعلام کرده است که ازبکستان در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ میزبان ۹.۱ میلیون سفر اتباع خارجی بوده؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۱.۱ درصد افزایش نشان می‌دهد.

در همین دوره صادرات خدمات گردشگری نیز ۵۳.۵ درصد رشد کرده و به ۴.۶ میلیارد دلار (۳.۹۸ میلیارد یورو) رسیده است.

با این حال رقم کلی ورودها طیف گسترده‌ای از سفرهای بین‌المللی را دربرمی‌گیرد و تنها به گردشگران محدود نمی‌شود. آمار ازبکستان شامل افرادی است که برای دیدار اقوام، سفرهای کاری و سایر اهداف وارد کشور می‌شوند. در همین بازه در سال ۲۰۲۵، ۵.۱۷ میلیون از مجموع ۷.۵ میلیون ورود ثبت‌شده مربوط به دیدار بستگان بود و ۱.۱۵ میلیون مورد در دسته «سفر» قرار می‌گرفت.

این آمار همچنین تصویر روشن‌تری از میزان هزینه‌کرد و مدت اقامت بازدیدکنندگان ارائه می‌کند.

اویبک حاکیموف، مشاور رئیس کمیته گردشگری ازبکستان، به یورونیوز گفت میانگین هزینه هر گردشگر به ۵۰۳ دلار (۴۳۶ یورو) رسیده است؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۷ برابر با ۱۹۷ دلار (۱۷۱ یورو) بود. او افزود که بر اساس نظرسنجی‌های انجام‌شده در ماه‌های مه و ژوئن، متوسط مدت اقامت گردشگران هشت روز است.

حاکیموف گفت: «ما همچنین شاهد آن هستیم که تعداد بیشتری از بازدیدکنندگان فراتر از مسیر کلاسیک تاشکند، سمرقند، بخارا و خیوه سفر می‌کنند» و به افزایش علاقه‌مندی به دره فرغانه، قشقدریا و سرخ‌دریا، همچنین مویناک و نوکوس در قره‌قالپاقستان اشاره کرد.

بازارهای دوردست در حال رشد است

بخشی از تندترین روندهای رشد از بازارهایی می‌آید که در فاصله‌های دورتر قرار دارند.

به گفته کمیته گردشگری، در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ تعداد ورودها از چین ۲.۳ برابر شده، از مالزی دو برابر و از ژاپن ۱.۵ برابر افزایش یافته است. شمار بازدیدکنندگان از آلمان ۲۵ درصد و از فرانسه و بریتانیا هر یک ۲۱ درصد رشد کرده است.

داده‌های کمیته ملی آمار ازبکستان نشان می‌دهد که دسته «سفر» بخش بزرگی از ورودها از برخی بازارهای اروپایی را تشکیل می‌دهد. از میان ۲۶۱۰۰ شهروند آلمانی که در هفت ماه نخست سال ثبت شده‌اند، بیش از ۲۳۱۰۰ نفر با این هدف سفر کرده‌اند؛ برای ایتالیا نیز این رقم ۲۰۱۰۰ نفر از مجموع ۲۱۰۰۰ بازدیدکننده بوده است.

حاکیموف یکی دیگر از عوامل این رشد را تسهیل شرایط ورود می‌داند. او گفت رژیم لغو روادید ازبکستان اکنون شهروندان ۹۴ کشور را دربرمی‌گیرد، هرچند مدت اقامت مجاز برای ملیت‌های مختلف متفاوت است.

او چین را به عنوان یک نمونه ذکر کرد و گفت پس از اجرای رژیم متقابل سفر بدون ویزا به مدت ۳۰ روز، تعداد گردشگران چینی ثبت‌شده در سال ۲۰۲۵ بیش از شش برابر سطح سال ۲۰۲۳ بوده است.

ازبکستان همچنین در بازار سفرهای ماجراجویانه مورد توجه قرار گرفته و در رده‌بندی سال ۲۰۲۶ وب‌سایت Much Better Adventures از مقاصد سفر ماجراجویانه انفرادی، در جایگاه پنجم قرار گرفته است. این رده‌بندی عواملی چون ایمنی، شرایط ورود، هزینه‌ها، فرصت‌های پیاده‌روی و بازخورد مسافران را در نظر می‌گیرد.

سزار مارکشتاینر-اونگورانو، مسافر اهل رومانی، پیش از تصمیم به سفر چیز زیادی درباره ازبکستان نمی‌دانست؛ حتی برخی از دوستانش تردید داشتند که در این کشور چه چیزی برای دیدن وجود دارد.

او به یورونیوز گفت: «می‌خواستم تجربه‌ای کاملا تازه برای خودم داشته باشم.» مارکشتاینر-اونگورانو شروع به مطالعه درباره جاده ابریشم کرد و سفری از تاشکند، سمرقند، بخارا و خیوه را برنامه‌ریزی کرد.

او پس از سفر به این کشور گفت این تجربه تصورات اولیه را به چالش کشید. مارکشتاینر-اونگورانو گفت: «در تمام مدت احساس امنیت کامل داشتم. مردم بسیار خوش‌رو هستند و در همه جا تلاش می‌کنند به ما کمک کنند.»

برای تسا بردفورد، یکی دیگر از مسافران ازبکستان، جاذبه این کشور از طریق تصاویر آغاز شد.

او به یورونیوز گفت: «من بسیار سفر کرده‌ام و شنیده بودم که ازبکستان واقعا زیبا و سفر به آن بسیار لذت‌بخش است. عکس‌ها فوق‌العاده بود، برای همین لازم بود خودم بیایم و آن را ببینم.»

فراتر از مسیر کلاسیک جاده ابریشم

این الگوی گسترده‌تر سفر با بهبود پیوندهای حمل‌ونقلی نیز تقویت می‌شود.

خدمت جدید قطار پرسرعت جلال‌الدین منگوبردی بین تاشکند و خیوه که از ماه مه آغاز به کار کرده، مدت سفر را از حدود ۱۴ ساعت به حدود هفت ساعت و نیم کاهش داده است. تا اواخر ژوئیه، نخستین قطار نزدیک به ۳۰ هزار مسافر را جابه‌جا کرده بود.

سابینا فلندریک، گردشگر، می‌گوید سفر با قطار در این کشور برایشان بسیار ساده بوده است.

فلندریک گفت: «ما با قطار جابه‌جا می‌شدیم که عالی بود» و هتل‌ها، رستوران‌ها و خدماتی را که دریافت کرده بود نیز ستود.

قدرت رجب‌اف، مدیر هتل خیوه سیلک رود، همچنین به بهبود ارتباطات هوایی از طریق شهر مجاور ارگنج اشاره می‌کند. او به یورونیوز گفت پروازهای مستقیم بین‌المللی به ارگنج، همراه با خدمت جدید ریلی، به افزایش شمار بازدیدکنندگان از این منطقه کمک کرده است.

هتل‌های بیشتر، رقابت شدیدتر

ظرفیت اقامت نیز در حال افزایش است.

بین ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶، ۷۰۵ مرکز اقامتی جدید در سراسر کشور افتتاح شده که ۲۲۲۹۶ تخت به ظرفیت موجود افزوده است. ازبکستان اکنون ۷۴۴۰ واحد اقامتی ثبت‌شده دارد که می‌تواند بیش از ۲۰۲ هزار مهمان را پذیرش کند.

ظرفیت هتل خیوه سیلک رود نیز افزایش یافته است. این هتل که در سال ۲۰۱۹ با ۳۸ اتاق آغاز به کار کرد، اکنون ظرفیت خود را به ۴۳ اتاق رسانده است. رجب‌اف می‌گوید این هتل سالانه حدود ۷ تا ۸ هزار مهمان می‌پذیرد که بخش بزرگ‌تری از آنها گردشگران بین‌المللی هستند.

رجب‌اف گفت: «اکنون خدمات در اولویت قرار گرفته است. رقابت بسیار شدید شده و هتل‌های زیادی وجود دارد.»

او افزود این هتل کارکنان پذیرش، سرآشپزها و پیشخدمت‌ها را به مراکز آموزش حرفه‌ای اعزام می‌کند، چرا که کسب‌وکارها بیش از گذشته بر استانداردهای خدمات تاکید دارند.