بر اساس مدلسازی ترنسپورت اند انوایرومنت، مالیات ۱۵ یورویی بهازای هر مسافر و هر بار پهلوگیری میتواند در مجموع ایتالیا، فرانسه و اسپانیا سالانه ۳۳۵ میلیون یورو درآمد ایجاد کند.
بر اساس یک مطالعه تازه، مالیات یک شب سفر با کشتی تفریحی اروپایی تقریبا نصف مالیاتی است که برای یک شب اقامت در هتل پرداخت میشود، با وجود آنکه هزینههای زیستمحیطی آن و سهمش در گردشگری افراطی بسیار بالاست.
سازمان غیردولتی حملونقل و محیط زیست (T&E) دریافته است که یک خلأ قانونی به شرکتهای کشتیهای تفریحی امکان میدهد خود را از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، مالیات سوخت و برخی عوارض دیگر معاف کنند.
این سازمان خواستار اصلاحات مالیاتی شده تا اطمینان حاصل شود کشتیها «سهم عادلانه خود را میپردازند».
کشتیهای تفریحی «همان مزایایی را دارند که حملونقل باری دارد»
مطالعه T&E نشان میدهد مالیات یک شب اقامت در کشتی تفریحی ۴۰ درصد کمتر از هتل است. این در حالی است که این کشتیها هزینههای زیستمحیطی و اقلیمی بالایی دارند و فشار زیادی بر زیرساختهای محلی وارد میکنند.
در این تحلیل، مالیاتهای مربوط به هتلهای شبی ۱۰۰ یورو در فرانسه، ایتالیا و اسپانیا بررسی و با کشتیهای تفریحی با قیمتهای مشابه مقایسه شد. به طور میانگین، افرادی که در هتل اقامت میکنند ۲۳ درصد قیمت را به عنوان مالیات میپردازند، در حالی که مسافران کشتیهای تفریحی تنها ۱۲ درصد پرداخت میکنند.
به گفته این سازمان، کشتیهای تفریحی از نظر قانونی نوعی حملونقل دریایی طبقهبندی میشوند، در حالی که در عمل نقش اقامتگاه تعطیلاتی را دارند. همین خلأ قانونی باعث میشود از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده و مالیات سوخت و برخی عوارض دیگر معاف شوند.
فانی پوینته، مدیر بخش کشتیرانی در T&E، گفت: «ما با این هتلهای شناور طوری برخورد میکنیم که انگار زیرساخت حیاتی دریایی هستند».
او افزود: «کشتیهای تفریحی وسیله حملونقل نیستند، بلکه خود مقصد به شمار میآیند، اما ما همان مزایایی را به آنها میدهیم که برای حملونقل باری در نظر گرفته شده است. اعمال مالیات مناسب بر کشتیهای تفریحی میتواند به شهرها کمک کند با آلودگی مقابله کنند و نگرانیها درباره گردشگری افراطی را کاهش دهند.»
این مطالعه نشان میدهد بخش بزرگی از انتشارهای منفی – از جمله گازهای گلخانهای و آلایندههای هوا – که توسط کشتیهای تفریحی تولید میشود، تحت پوشش سیاستهای مالیاتی فعلی نیست.
به گفته پژوهش، در فرانسه، اسپانیا و ایتالیا این هزینههای خارجی (یعنی خسارت واقعی واردشده) در سال ۲۰۲۵ بین ۷۹۰ میلیون تا ۱٫۳ میلیارد یورو بوده است.
به طور متوسط، هزینههای خارجی مرتبط با اقلیم در این بخش تقریبا دو تا سه برابر مبلغی است که تحت نظام تجارت کربن اتحادیه اروپا (ETS) پرداخت میشود. برای هزینههای مرتبط با آلودگی هوا نیز هیچ مالیات مشابهی در سطح اتحادیه اروپا وجود ندارد.
نیاز به مالیاتهای بیشتر، محدودیت تردد و مالیات بر ارزش افزوده
بر اساس محاسبات T&E، مالیات ۱۵ یورویی به ازای هر مسافر در هر بار پهلوگیری کشتی میتواند در مجموع برای ایتالیا، فرانسه و اسپانیا سالانه ۳۳۵ میلیون یورو درآمد ایجاد کند.
این درآمدها میتواند به بودجههای ملی بازگردد، برای حفاظت از زیستبومهای مناطق ساحلی اختصاص یابد یا صرف تامین مالی زیرساختهای سبز مانند سامانههای تامین برق ساحلی برای کشتیها شود.
با این حال، به گفته این سازمان، این مالیاتها به تنهایی برای پر کردن شکاف بین هزینههای زیستمحیطی کشتیهای تفریحی و مبالغی که برای جبران آنها میپردازند کافی نخواهد بود.
پوینته گفت: «باید به عوارض کشتیهای تفریحی به عنوان بخشی از مجموعه گستردهتر مقررات نگاه کرد. برای کاهش کامل اثرات زیستمحیطی این بخش، سیاستهای مکمل در سمت عرضه ضروری است.»
T&E پیشنهاد میکند مقررات اتحادیه اروپا درباره سوختهای دریایی پایدار (FuelEU Maritime) تقویت و معیارهای کارایی انرژی سختگیرانهتر شوند.
به گفته T&E، در صورت نیاز میتوان رفتوآمد کشتیهای تفریحی را نیز محدود کرد؛ برای مثال با تعیین سقف برای تعداد پهلوگیری روزانه یا سالانه در بنادر. در نهایت، مالیات بر ارزش افزوده کشتیهای تفریحی باید با گردشگری زمینی همراستا شود.