در رم، نهاد ضدانحصار شرکتهای میکروموبیلیتی لایم، برد و دوت را به اتهام مانعتراشی در بستههای سفر رایگان ۲.۶ میلیون یورو جریمه کرد. در حالی که ایتالیا در پی حفظ این خدمات است، اروپا میخواهد آن را ممنوع کند.
در رم نخستین جریمه علیه شرکتهایی که اسکوترهای برقی و دوچرخههای برقی اجارهای ارائه میکنند، شرکتهای آمریکایی Lime و Bird و شرکت آلمانی Dott اعمال شده است.
آگهی
آگهی
این جریمه از سوی نهاد ضدانحصار ایتالیا صادر شده و مبلغ آن ۲٫۶۷۵ میلیون یورو است. سازمان نظارت بر رقابت و بازار پس از تحقیقی که از نوامبر ۲۰۲۵ آغاز شده بود نتیجه گرفته است که این شرکتها «بهرهمندی مشترکان حملونقل عمومی محلی رم از سفرهای رایگان» را مختل کردهاند.
شهروندانی که دارای اشتراک متروباس بودند باید به بستههای رایگان دسترسی پیدا میکردند اما به دلیل ساختارهای سازمانی ناکافی که از سوی شرکتها فراهم شده بود این حق محقق نشده است؛ ساختارهایی که انتظار برای دریافت پسها را بسیار طولانی و راهاندازی خدمت را دشوار کرده است.
به گفته نهاد ضدانحصار یکی دیگر از رفتارهای ناعادلانه غیرفعال کردن خودسرانه حسابهای کاربری است که از سوی شرکت Bird انجام شده است.
در حالی که از یک سو نهادهای مسئول ایتالیایی تلاش میکنند خدماتی کارآمد برای مصرفکنندگان تضمین کنند، از سوی دیگر دولت میکوشد تردد اسکوترهای برقی در خیابانها را با مقررات تازهای که از ماه مه لازمالاجرا شده تنظیم کند.
در اروپا بسیاری از کشورها متوجه شمار بسیار بالای تصادفاتی شدهاند که این وسایل در آنها دخیل هستند و تصمیم گرفتهاند استفاده از آنها را محدود یا کاملا ممنوع کنند.
مقررات جدید در ایتالیا
در آوریل ۲۰۲۶ وزارت زیرساختها و حملونقل مقررات تازهای برای تردد اسکوترهای برقی اعلام کرد که از ۱۶ مه لازمالاجرا شد.
به گفته ACI، باشگاه خودرو ایتالیا، این مقررات قرار است شناسایی بهتر وسایل برقی در حال تردد در خیابان را ممکن کند با توجه به گسترش چشمگیر آنها و همچنین شمار بالای تصادفاتی که این وسایل در آنها دخیل هستند، ۳۸۹۵ تصادف در سال گذشته که ۲۳ مورد مرگ و ۳۷۵۱ زخمی بر جای گذاشتهاند.
مهمترین تغییرها مربوط به الزام داشتن پلاک و بیمه وسیله نقلیه است. پلاک شناسایی برچسبی است که برای مالکان وسیله در نظر گرفته شده، هزینه ثابت آن ۸٫۶۶ یورو است و در صورت تعویض وسیله میتوان آن را منتقل کرد.
جریمه کسانی که بدون پلاک تردد میکنند بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ یورو است.
سایر مقررات بدون تغییر مانده است: راننده باید دستکم ۱۴ سال داشته باشد، استفاده از کلاه ایمنی اجباری است، همان طور که استفاده از راهنما، چراغ ترمز و چراغهای جلو و عقب ضروری است. حداکثر سرعت مجاز ۲۰ کیلومتر در ساعت است و حمل سرنشین و بار، یدککش کردن وسیله دیگر و تردد در جادههای برونشهری ممنوع است.
مقررات جدید درباره تردد وسایل شخصی است اما شامل اسکوترهای اشتراکی شرکتهایی مانند Lime، Bird و Dott نیز میشود؛ شرکتهایی که مجوز ارائه خدمات جابهجایی را دارند. در رم این مجوز برای دوره ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ معتبر است و میتوان آن را از طریق فراخوان عمومی تمدید کرد.
سختگیری در اروپا؛ از آلمان و اسپانیا تا بروکسل
سایر کشورهای اروپایی نیز قوانین خود را تغییر دادهاند تا با شمار بالای تصادفاتی که در آنها اسکوترهای برقی دخیل هستند مقابله کنند.
به گفته انجمن آلمانی شرکتهای بیمه، تعداد اسکوترهای بیمهشده از سال ۲۰۲۳ بیش از ۵ برابر شده و این وسایل مسئول ۴۰ درصد درخواستهای غرامت بابت خسارت به اشخاص ثالث هستند.
همین نگرانی را مجارستان نیز دارد؛ کشوری که در سال ۲۰۲۵ شاهد افزایش ۷۰ درصدی تصادفهای منجر به جراحت با اسکوترهای برقی نسبت به سال پیش بود و اکنون در حال آماده شدن برای اصلاح قانون راهنمایی و رانندگی خود است.
آلمان در ماه ژوئیه طرح قانونیای پیشنهاد کرده است تا شرکتهای اجارهدهنده، از جمله Lime و Bolt، به طور مستقیم مسئول تصادفهایی شوند که وسایل آنها در آنها دخیل است.
اسپانیا نیز مقررات مربوط به اسکوترهای برقی را سختگیرانهتر کرده است و استفاده از کلاه ایمنی را در سراسر کشور الزامی و حداقل سن را به ۱۵ سال افزایش داده است.
برخی اقدامات دیگر رادیکالتر است. در فرانسه اسکوترهای برقی اجارهای از سال ۲۰۲۳ و در پی یک همهپرسی مردمی ممنوع شدهاند. بلژیک نیز با پیروی از فرانسه اعلام کرده است که از ژانویه ۲۰۷ این وسایل را جمعآوری خواهد کرد و در مقابل تعداد دوچرخهها و دوچرخههای برقی را افزایش میدهد.
پیامدهای حقوقی احتمالی
فعلا در ایتالیا سختگیری در مورد اسکوترها فقط به قانون جدید راهنمایی و رانندگی مربوط شده و هنوز اقدامی علیه اسکوترهای اجارهای انجام نشده است.
جریمههای پیشبینیشده برای شرکتهای میکروموبیلیتی مالی است اما از آنجا که این نوع اقدامات تاثیر منفی قابل توجهی بر مشتریان گذاشته است، بعید نیست که مسیرهای حقوقی برای اعتراض به آنها طی شود.
کوداکونس، نهاد هماهنگی برای حمایت از مصرفکنندگان، در بیانیهای اعلام کرده است: «ما معتقدیم کاربران درگیر باید برای خسارتهای وارد شده غرامت دریافت کنند».
کوداکونس در ادامه گفته است: «به همین دلیل، این نهاد پس از تصمیم سازمان رقابت در حال بررسی اقدامهای حقوقی احتمالی علیه Bird، Dott و Lime است تا از منافع همه مشترکان متروباس رم، کاربرانی که از رفتارهای غیرقانونی احرازشده توسط نهاد ضدانحصار آسیب دیدهاند، حمایت کند».