گوگل در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار از یک اتصال جدید کابلهای زیردریایی اقیانوس اطلس خبر داد که پرتغال، برمودا و آمریکا را وصل میکند. یورونیوز شرح میدهد این پروژه چیست و چه هدف و بازیگرانی دارد.
صبح سهشنبه، مراسم رسمی رونمایی از سامانه کابلهای زیردریایی ترانساطلس «Nuvem» متعلق به گوگل در اوشناریوی لیسبون برگزار شد. این سرمایهگذاری تازه، به گفته گونزالو ماتیاش، وزیر مشاور و اصلاحات اداری که در این رویداد سخنرانی کرد، هدف دارد «آمریکای شمالی و اروپا را در امتداد یک کریدور دیجیتال تازه که از اقیانوس اطلس میگذرد» به هم متصل کند.
آگهی
آگهی
این وزیر توضیح داد که «در زمانی که حدود ۹۵ درصد کل دادههای جهان از طریق کابلهای زیردریایی منتقل میشود»، پرتغال گامی به جلو برمیدارد تا یکی از بازیگران اصلی طرحی شود که نخستین پروژه از این نوع خواهد بود و کشور را به طور مستقیم به ایالات متحده متصل میکند. اما دقیقا «Nuvem» چیست، قرار است چه اهدافی را محقق کند و نقش پرتغال در توسعه آن چه خواهد بود؟
یک سامانه تازه کابلهای زیردریایی
گوگل در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار این پروژه را اعلام کرد (منبع به زبان پرتغالی) و بلافاصله آن را «یک سامانه تازه کابلهای زیردریایی ترانساطلس برای اتصال پرتغال، برمودا و ایالات متحده» توصیف کرد.
به گفته این شرکت، در سوی آمریکای شمالی، «Nuvem نقطه الحاق خود را در کارولینای جنوبی خواهد داشت»؛ به طور مشخص در شهر مرتل بیچ. در پرتغال، شهر سینیش پایانه کابل خواهد بود و نقاط میانی در برمودا و آزور در نظر گرفته شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این سامانه کابل با طولی نزدیک به ۷ هزار کیلومتر از ۱۶ جفت فیبر نوری تشکیل شده و ظرفیت کلی آن حدود ۳۸۴ ترابیت در ثانیه است، به نقل از این خبرگزاری (منبع به زبان پرتغالی).
با این حال، به نوشته روزنامه «ECO» (منبع به زبان پرتغالی) این سامانه جدید کابلهای زیردریایی احتمالا تنها از سال آینده وارد مرحله بهرهبرداری خواهد شد.
اهمیت این کابلها چیست؟
کابلهای زیردریایی فیبر نوری ستون فقرات اینترنت جهانی هستند. (منبع به زبان پرتغالی) آنها مسئول انتقال حدود ۹۹ درصد کل ترافیک بینالمللی دادهها، مانند تماسها، پیامها و ویدئوها و همچنین پرداختها هستند. بدون این کابلها، ارتباطات جهانی، تراکنشهای مالی و خدمات رایانش ابری امکانپذیر نخواهد بود، زیرا ماهوارهها پهنایباند کافی در اختیار ندارند.
بر خلاف ماهوارهها که ممکن است تحت تاثیر شرایط جوی قرار بگیرند، کابلها بر بستر عمیق اقیانوس قرار میگیرند و لایههای متعدد فولاد، مس و پلیمر آنها را در برابر فشار، جریانها و حتی حملات کوسهها محافظت میکند.
البته این کابلها کاملا در برابر خرابی مصون نیستند اما بیشتر آسیبها به طور تصادفی و در نتیجه فعالیتهای انسانی مانند ماهیگیری یا لنگراندازی رخ میدهد و پس از آن خطرهای طبیعی مانند زمینلرزه، لغزشهای زیرآبی و سونامیها قرار دارد. افزون بر این، چالشهایی چون زیرساختهای فرسوده و محیطهای مقرراتی پیچیده میتواند تلاشها برای حفظ تابآوری این کابلها را دشوار کند.
اهداف «Nuvem»
گوگل هنگام اعلام این پروژه اعلام کرد (منبع به زبان پرتغالی): «هدف از Nuvem، بهبود تابآوری شبکه در اقیانوس اطلس و کمک به پاسخگویی به تقاضای روبهافزایش برای خدمات دیجیتال است».
همان منبع توضیح داد که «مسیر کابل جدید» قرار است «تنوعی به مسیرهای بینالمللی اضافه کند و از توسعه زیرساخت فناوریهای اطلاعات و ارتباطات (TIC) برای قارهها و کشورهای درگیر در پروژه حمایت کند».
گونزالو ماتیاش، وزیر پرتغال، روز سهشنبه در سخنرانی خود در مراسم رسمی این پروژه گفت که ایجاد این سامانه جدید «کاری فراتر از افزودن یک خط دیگر» به اقیانوس اطلس انجام میدهد؛ زیرا «مسیرهای جایگزین برای انتقال دادهها ایجاد میکند» و «وابستگی اروپا به شمار اندکی از کریدورهای بیش از حد پرتقاضا را کاهش میدهد».
چه کسانی در این پروژه مشارکت دارند؟
گونزالو ماتیاش در ادامه توضیح داد که سامانه «Nuvem» پروژهای است که «بر مشارکت استوار است ــ میان گوگل و MEO، میان بلندپروازی عمومی و سرمایهگذاری خصوصی، میان دو کشور پرتغال و ایالات متحده که مدتهاست با همان اقیانوسی پیوند خوردهاند که اکنون دادههای ما را حمل میکند».
به این ترتیب، شرکت MEO نیز یکی از طرفهای اصلی پروژه خواهد بود. در بیانیهای که خبرگزاری لوسا آن را نقل کرده است (منبع به زبان پرتغالی)، این شرکت پرتغالی تایید کرد که خود «در سامانه کابل زیردریایی Nuvem ادغام خواهد شد» و به «سرمایهگذار و شریک ملی یکی از مهمترین زیرساختهای دیجیتال اقیانوس اطلس» تبدیل میشود.
با این حال، MEO جزئیات میزان سرمایهگذاری خود در این پروژه را اعلام نکرد و تنها یادآور شد که «با ایجاد یک اتصال مستقیم میان پرتغال و ایالات متحده، این سامانه جذابیت کشور را برای سرمایهگذاری در مراکز داده، پلتفرمهای رایانش ابری و خدمات فناوری جهانی نیز افزایش میدهد».
«Nuvem» پس از «Firmina» و «Equiano» در اقیانوس اطلس
اما این نخستین سرمایهگذاری از این نوع نیست که گوگل در میانه اقیانوس اطلس انجام میدهد. گونزالو ماتیاش، وزیر پرتغال، سهشنبه یادآوری کرد: «در سال ۲۰۲۲، کابل Equiano به نزدیکتر شدن اروپا و آفریقا کمک کرد».
این غول فناوری آمریکایی (منبع به زبان پرتغالی) توضیح داده است که این کابل زیردریایی «از اروپای غربی آغاز میشود، در امتداد ساحل غربی آفریقا ادامه مییابد و پرتغال را به آفریقای جنوبی متصل میکند و بدین ترتیب اتصال و فرصتهای تعامل میان کشورهای اروپایی و آفریقایی را افزایش میدهد».
پس از نصب این کابل، کابل «Firmina» نصب شد؛ یک کابل زیردریایی عظیم که گوگل برای اتصال ساحل شرقی ایالات متحده ــ بار دیگر از مسیر کارولینای جنوبی ــ به آمریکای جنوبی (آرژانتین، برزیل و اروگوئه) راهاندازی کرد؛ پروژهای که در آن پرتغال نقشی ندارد.
با این حال، تحت چتر همکاری با گوگل، پرتغال امیدوار است از سال آینده در پروژه دیگری نیز نقش محوری داشته باشد: کابل «Sol»، همانطور که وزیر گونزالو ماتیاش یادآوری کرد.
گوگل هنگام اعلام این پروژه (منبع به زبان پرتغالی) گفت که این کابل «یک سامانه تازه کابلهای زیردریایی ترانساطلس خواهد بود که ایالات متحده، برمودا، آزور و اسپانیا را به هم متصل میکند» و این سرمایهگذاری را یک «سرمایهگذاری منحصربهفرد» در زمینه «تابآوری ترانساطلس» توصیف کرد.
چرا پرتغال؟
گونزالو ماتیاش، وزیر اصلاحات اداری، در سخنرانی سهشنبه خود به این پرسش نیز پرداخت و گفت: «چرا اینجا؟ چرا پرتغال؟ بدیهیترین پاسخ، جغرافیاست. ما در دورترین نقطه غربی اروپا، در نزدیکترین نقطه به قارههای آمریکا و به عنوان پل طبیعی به سوی آفریقا قرار داریم».
در واقع خود گوگل نیز پیشتر بر این نکته تاکید کرده و گفته بود که «موقعیت جغرافیایی راهبردی» پرتغال در «جنوبغربی اروپای قارهای»، این کشور را به «بندرگاه کابلهای زیردریایی» تبدیل کرده است.
با این حال، وزیر افزود که پرتغال همچنین «ثبات، در جهانی که ثبات در آن کمیاب است»، «استعداد ــ مهندسان، پژوهشگران و نسلی جوان آشنا به فناوری و زبانها» و نیز «انرژی پاک و رقابتی که مراکز داده به همان اندازه که به اتصال نیاز دارند، به آن نیازمندند» ارائه میکند.
در واقع پرتغال یکی از رهبران اروپا در گذار انرژی به شمار میآید. در گزارش «تصویر محیط زیستی پرتغال» (منبع به زبان پرتغالی) که پورداتا به مناسبت روز جهانی محیط زیست، ۵ ژوئن، منتشر کرده، تاکید شده است که این کشور در میان چهار عضو اتحادیه اروپا قرار دارد که بیش از ۹۵ درصد انرژی تولیدی آنها از منابع تجدیدپذیر (۹۷.۸ درصد)، بر اساس دادههای سال ۲۰۲۴، تامین میشود.
با این حال، به گفته گوگل (منبع به زبان پرتغالی) عامل مهم دیگری نیز مطرح است: «تمرکز کشور بر تقویت زیرساختهای اقتصاد دیجیتال».