گوگل نخستین بار در ۲۰۲۳ از ایجاد یک اتصال جدید کابلهای زیردریایی فرااطلسی خبر داد که پرتغال، برمودا و آمریکا را وصل میکند. یورونیوز در این گزارش ماهیت پروژه، اهداف و بازیگران اصلی آن را بررسی میکند.
صبح سهشنبه در آکواریوم اقیانوسی لیسبون مراسم رسمی رونمایی از سامانه کابلهای زیردریایی فرااطلس Nuvem متعلق به گوگل برگزار شد. به گفته گونسالو ماتیاش، وزیر مشاور و اصلاحات ساختار دولت، این سرمایهگذاری تازه با هدف متصلکردن آمریکای شمالی و اروپا از طریق یک کریدور دیجیتال تازه که از اقیانوس اطلس میگذرد انجام میشود.
آگهی
آگهی
وزیر توضیح داد که «در حال حاضر حدود ۹۵ درصد از همه دادههای جهان از طریق کابلهای زیردریایی منتقل میشود» و پرتغال در تلاش است در صف نخست بازیگران اصلی طرحی قرار بگیرد که نخستین پروژهای خواهد بود که این کشور را به طور مستقیم به ایالات متحده متصل میکند. اما Nuvem دقیقا چیست، قرار است چه اهدافی را محقق کند و پرتغال چه نقشی در توسعه آن خواهد داشت؟
سامانه تازه کابلهای زیردریایی
این پروژه برای نخستین بار در سال ۲۰۲۳ از سوی گوگل اعلام شد (منبع به زبان پرتغالی) و بلافاصله به عنوان «سامانهای تازه از کابلهای زیردریایی فرااطلس برای اتصال پرتغال، برمودا و ایالات متحده» توصیف شد.
به گفته این شرکت، در سوی آمریکایی «Nuvem در ایالت کارولینای جنوبی» و مشخصا در شهر ساحلی مِرتل بیچ به خشکی میرسد. در پرتغال، شهر سینیش ترمینال این خط خواهد بود و نقاط میانی آن در برمودا و آزور قرار میگیرد.
این سامانه کابل با طولی در حدود ۷ هزار کیلومتر از ۱۶ جفت فیبر نوری تشکیل شده و در مجموع ظرفیتی نزدیک به ۳۸۴ ترابیت در ثانیه دارد، به گزارش خبرگزاری رویترز. (منبع به زبان پرتغالی)
با این حال، به نوشته روزنامه «ECO» (منبع به زبان پرتغالی) این سامانه تازه کابلهای زیردریایی احتمالا تنها از سال آینده وارد مدار بهرهبرداری خواهد شد.
اهمیت این کابلها چیست؟
کابلهای فیبر نوری زیردریایی ستون فقرات اینترنت جهانی هستند. (منبع به زبان پرتغالی) این کابلها مسئول انتقال حدود ۹۹ درصد از کل ترافیک بینالمللی داده، از تماسها، پیامها و ویدیوها گرفته تا پرداختها هستند. بدون آنها ارتباطات جهانی، تراکنشهای مالی و خدمات ابری عملا ناممکن میشود، زیرا ماهوارهها ظرفیت پهنای باند کافی ندارند.
برخلاف ماهوارهها که میتوانند تحت تاثیر شرایط جوی قرار بگیرند، کابلها بر بستر عمیق اقیانوس قرار میگیرند و لایههای متعددی از فولاد، مس و پلیمر آنها را در برابر فشار، جریانهای دریایی و حتی حملات کوسهها محافظت میکند.
البته کابلهای زیردریایی کاملا در برابر خرابی مصون نیستند، اما بیشتر آسیبها به طور تصادفی و در نتیجه فعالیتهای انسانی مانند ماهیگیری یا انداختن لنگر رخ میدهد و پس از آن خطرات طبیعی مانند زلزله، لغزشهای زیرآبی و سونامی قرار دارد. علاوه بر این، چالشهایی مانند زیرساختهای فرسوده و محیطهای مقرراتی پیچیده میتواند تلاشها برای حفظ تابآوری این شبکه را دشوار کند.
اهداف Nuvem
گوگل هنگام اعلام این پروژه اعلام کرد (منبع به زبان پرتغالی) که Nuvem با هدف «بهبود تابآوری شبکه در اقیانوس اطلس و کمک به پاسخگویی به تقاضای فزاینده برای خدمات دیجیتال» طراحی شده است.
همان منبع توضیح داد که «مسیر کابل جدید» قرار است «به تنوع مسیرهای بینالمللی بیفزاید و از توسعه زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات برای قارهها و کشورهای درگیر حمایت کند».
گونزالو ماتیاش، وزیر پرتغالی، روز سهشنبه در سخنرانی خود در مراسم رسمی این پروژه گفت راهاندازی این سامانه جدید «فقط اضافهکردن یک خط دیگر» در اقیانوس اطلس نیست، بلکه «مسیرهای جایگزین برای انتقال دادهها ایجاد میکند» و «وابستگی اروپا به تعداد اندکی کریدور شلوغ» را کاهش میدهد و در نتیجه «تابآوری» را افزایش میدهد.
چه کسانی در این پروژه دخیلاند؟
این مقام دولتی همچنین توضیح داد که سامانه Nuvem پروژهای است که بر «شراکت» استوار است؛ «بین گوگل و MEO، بین بلندپروازی بخش عمومی و سرمایهگذاری بخش خصوصی و بین دو کشور پرتغال و ایالات متحده که سالهاست همان اقیانوسی که اکنون دادههای ما را حمل میکند، آنها را به هم پیوند داده است».
به این ترتیب شرکت مخابراتی MEO نیز یکی از بازیگران این طرح خواهد بود. این شرکت پرتغالی در بیانیهای که خبرگزاری لوسا آن را نقل کرده است (منبع به زبان پرتغالی) تایید کرد که او نیز با «پیوستن به سامانه کابل زیردریایی Nuvem» به «سرمایهگذار و شریک ملی یکی از مهمترین زیرساختهای دیجیتال اقیانوس اطلس» تبدیل خواهد شد.
با این حال، MEO جزییات میزان سرمایهگذاری خود در این پروژه را اعلام نکرد و تنها تاکید کرد که «با ایجاد ارتباط مستقیم بین پرتغال و ایالات متحده، این سامانه جذابیت کشور را برای سرمایهگذاری در مراکز داده، پلتفرمهای ابری و خدمات جهانی فناوری تقویت میکند».
Nuvem پس از «Firmina» و «Equiano»
با این حال، این نخستین سرمایهگذاری از این دست نیست که گوگل در اقیانوس اطلس انجام میدهد. گونزالو ماتیاش، وزیر پرتغالی، نیز روز سهشنبه یادآور شد: «در سال ۲۰۲۲ کابل Equiano به نزدیکترشدن اروپا و آفریقا کمک کرد».
به گفته این غول فناوری آمریکایی (منبع به زبان پرتغالی) این یک کابل زیردریایی است که «از اروپای غربی آغاز میشود، در امتداد ساحل غربی آفریقا پیش میرود و پرتغال را به آفریقای جنوبی متصل میکند و اتصال و فرصتهای تعامل میان کشورهای اروپایی و آفریقایی را افزایش میدهد».
پس از نصب Equiano، کابل عظیم دیگری به نام Firmina از سوی گوگل نصب شد که ساحل شرقی ایالات متحده را، بار دیگر از طریق کارولینای جنوبی، به آمریکای جنوبی (آرژانتین، برزیل و اروگوئه) متصل میکند؛ کابلی که در این مورد پرتغال را در بر نمیگیرد.
با این حال، در چارچوب پروژههای گوگل، پرتغال امیدوار است سال آینده در طرح دیگری نیز نقشآفرینی کند؛ طرحی به نام «Sol»، همانطور که وزیر گونزالو ماتیاش یادآوری کرد.
به گفته این شرکت آمریکایی (منبع به زبان پرتغالی) این نیز «سامانه تازهای از کابلهای زیردریایی فرااطلس خواهد بود که ایالات متحده، برمودا، آزور و اسپانیا را به هم متصل میکند» و بدین ترتیب «سرمایهگذاری منحصربهفرد» این شرکت در «تابآوری فرااطلس» را کامل خواهد کرد.
چرا پرتغال؟
این پرسش نیز در سخنرانی روز سهشنبه گونزالو ماتیاش مطرح شد. او گفت: «چرا اینجا؟ چرا پرتغال؟ آشکارترین پاسخ، جغرافیاست. ما در انتهای غربی اروپا، در نزدیکترین نقطه به قاره آمریکا و پل طبیعی به سوی آفریقا قرار داریم.» این وزیر مسئول اصلاحات دولت تاکید کرد. خود گوگل نیز پیشتر بر این نکته تاکید کرده و گفته بود «موقعیت جغرافیایی راهبردی» پرتغال «در جنوبغربی اروپا» این کشور را به «بندرگاهی برای کابلهای زیردریایی» تبدیل کرده است.
با این حال، وزیر افزود که این کشور همچنین «ثبات در جهانی که از آن محروم است»، «استعداد ـ مهندسان، پژوهشگران و نسلی جوان که به فناوری و زبانها مسلط است» و نیز «انرژی پاک و رقابتی که مراکز داده به همان اندازه که به اتصال نیاز دارند، به آن نیازمندند» را عرضه میکند.
در واقع، پرتغال از رهبران اروپایی در گذار انرژی به شمار میرود. در «چهره محیط زیستی پرتغال» (منبع به زبان پرتغالی) که پایگاه آماری Pordata به مناسبت روز جهانی محیط زیست در ۵ ژوئن منتشر کرده بود، تاکید شده است که این کشور از جمله چهار عضو اتحادیه اروپا است که بیش از ۹۵ درصد از انرژی تولیدی آنها (۹۷٫۸ درصد) بر پایه منابع تجدیدپذیر است؛ دادههایی که به سال ۲۰۲۴ مربوط میشود.
با این حال، به گفته گوگل عامل مهم دیگری (منبع به زبان پرتغالی) نیز وجود دارد: «تمرکز این کشور بر تقویت زیرساختهای اقتصاد دیجیتال».