کارشناسان میگویند کشورهای بالتیک مانند دیگر نقاط اروپا با کمبود تجهیزات برای فناوریهای کلیدی مقابله آسانتر با نفوذ پهپادها روبهرو هستند.
حملات اخیر پهپادها در امتداد جناح شرقی ناتو، عزم کشورهای بالتیک برای تقویت پدافند هوایی را تقویت کرده است.
آگهی
آگهی
اما کارشناسان دفاعی میگویند کمبود تجهیزات و نیروی انسانی متخصص در سراسر اروپا میتواند روند پر کردن شکافهای مهم در کشف و مقابله با پهپادها را کند کند.
توماس جرمالاویچوس، رئیس بخش مطالعات مرکز بینالمللی دفاع و امنیت استونی، به یورونیوز نکست میگوید: «ظرفیت صنعتی مهمترین عامل محدودکننده است.»
به گفته کارشناسان، همزمان با سرمایهگذاری گسترده کشورهای اروپایی در حوزه پدافند هوایی و موشکی، همه آنها برای خرید سامانههای راداری، توانمندیهای جنگ الکترونیک و فناوریهای ضدپهپاد تقریبا از همان شمار محدود تامینکننده با یکدیگر رقابت میکنند.
جرمالاویچوس میگوید نتیجه این وضع، انباشت سفارشها، افزایش هزینهها و زمان تحویل سامانههاست که گاه تا چند سال طول میکشد.
«هیچ کشوری نمیتواند همیشه پوشش صددرصدی فراهم کند»
برای مقابله با یک پهپاد، نیروهای مسلح به حسگرهای ردگیری، سامانههای درگیرشونده برای سرنگون کردن پهپاد و یک «معماری فراگیر» نیاز دارند که به اپراتورها امکان دهد با ترکیب تصاویر دوربینها با دادههای راداری و صوتی روی چند صفحه نمایش، بهطور کامل بدانند در آسمان چه میگذرد.
فدریکو بورساری، تحلیلگر دفاعی در مرکز تحلیل سیاستهای اروپایی (سیپا)، به یورونیوز نکست میگوید: «اگر در هر کدام از این اجزا کمبود یا شکافی وجود داشته باشد، مقابله بسیار دشوارتر میشود.»
او میگوید نخستین گلوگاه برای کشورهای بالتیک همچنان خودِ کشف پهپادهاست.
جرمالاویچوس توضیح میدهد که پهپادها روی سامانههای راداری فعلی اروپایی با برد بلند و میانبرد، به دلیل جنس مواد سازندهشان، متفاوت از دیگر اهدافی مانند هواپیماها یا موشکهای کروز دیده میشوند و ردیابی آنها دشوارتر است.
جرمالاویچوس میگوید: «آنها پایین و آهسته پرواز میکنند. پهپادها را میتوان بهراحتی با پرندگان بزرگتر یا دستههای پرندگان اشتباه گرفت.»
بورساری میگوید گاهی ارتشها برای بهدست آوردن نمایی هوایی از تهدید و کسب اطلاعات بیشتر برای تصمیمگیری درباره شلیک یا عدم شلیک، ناچار جنگندهها را به پرواز درمیآورند، اما این کار بسیار پرهزینه است.
به گفته جرمالاویچوس، اولویت کشورهای بالتیک این است که برای ردیابی موثرتر پهپادها، سرمایهگذاری بیشتری روی رادارهای برد کوتاه و بسیار کوتاه انجام دهند.
او میگوید: «هرچه برد رادار کوتاهتر باشد، تصویر دقیقتر است و شناسایی هدفی که با آن روبهرو هستیم سادهتر میشود»، و یادآور میشود که گاهی رادارهای برد بلند ردِ پهپادهایی را که در ارتفاع پایین وارد حریم هوایی میشوند گم میکنند.
او میافزاید که میتوان طیفی تازه از رادارهای برد کوتاه را در سامانه موجود پلیس هوایی بالتیک هم ادغام کرد؛ سامانهای که شامل رادارهای هشدار زودهنگام و مراقبت زمینی برای کشف هواپیماها، پهپادها و موشکها در هر سه کشور است.
با این حال جرمالاویچوس تاکید میکند که تعداد رادارهایی که میتوان در آن واحد بهکار گرفت محدود است، بنابراین «باید با قاطعیت مشخص کنیم که دقیقا در کجا مستقر شوند.»
او میگوید با وجود این، موشکهای برد کوتاه هم راهحلی کامل برای متوقف کردن همه موارد نفوذ پهپادها نیستند. اگر دولتها فقط روی رادارهای برد کوتاه سرمایهگذاری کنند، ممکن است از دیگر حوزهها، مانند موشکهای مقرونبهصرفهتر برای انهدام پهپادها، غفلت شود.
جرمالاویچوس میگوید: «هیچ کشوری نمیتواند در همه زمانها، در همه نقاط و در برابر همه انواع تهدید، روی همه اهداف احتمالی پوشش صددرصدی ایجاد کند. همیشه پهپادی خواهد بود که بههرحال از سد دفاعی عبور میکند.»
بورساری توضیح میدهد کشورهای بالتیک و لهستان در جناح شرقی ناتو میدانند که باید این سرمایهگذاریها را انجام دهند، اما «چنین ظرفیتی یک شبه ساخته نمیشود.»
بورساری میافزاید کشورهای بالتیک باید در کنار سرمایهگذاریهای کوتاهمدت برای خرید رادار، به سراغ فناوریهای تازه، از جمله لیزرهای پرانرژیِ نسبتا ارزان و بسیار موثر علیه پهپادها هم بروند.
«همه برای خرید همان تجهیزات رقابت میکنند»
با این حال هر دو کارشناس میگویند موانع بسیاری بر سر راه استقرار این رادارهای کوتاهمدت در سراسر خط دفاعی بالتیک وجود دارد.
جرمالاویچوس میگوید تولید و تحویل هر سامانه راداری میتواند تا ۲۴ ماه طول بکشد و همین مساله باعث میشود ظرفیت خالی شرکتها تعیینکننده زمان و حتی امکان دسترسی کشورهای بالتیک و دیگر کشورهای اروپایی به رادارهای برد کوتاه باشد.
جرمالاویچوس میگوید: «اروپا بهطور کلی با شکافهای بزرگی در پدافند هوایی روبهرو است که کاملا مزمن شدهاند. همه برای خرید همان تجهیزات رقابت میکنند، همه سراغ همان فروشندگان و همان تولیدکنندگان میروند و رقابتی بسیار فشرده شکل میگیرد.»
به گفته جرمالاویچوس، کشف پهپادها به انواع دیگری از تجهیزات از جمله حسگرهای صوتی، سامانههای الکترواپتیکی و حسگرهای فروسرخ نیز نیاز دارد که در سراسر اروپا کمبود آنها احساس میشود.
جرمالاویچوس و بورساری هر دو میگویند دشواری دیگر برای توسعه فناوریهای کشف پهپاد، کمبود تخصص و نیروی انسانی است.
جرمالاویچوس توضیح میدهد: «ما کشورهایی کوچک با بازار کار بسیار رقابتی هستیم و این مشاغل هم به مهارتهای فنی بالایی نیاز دارند، بنابراین دسترسی به نیروی انسانی متخصصی که بتوان آنها را آموزش داد و وارد چرخه عملیاتی کرد یکی دیگر از عوامل مهم محدودکننده است.»
جرمالاویچوس میگوید پاسخ موثر به تهدید پهپادها مستلزم وجود سامانههای بههمپیوسته نیز هست؛ به گونهای که تهدید در یک کشور بالتیک بتواند در کشور دیگر شناسایی شود. به گفته او، کشورهای بالتیک دارای یک سامانه «بسیار یکپارچه» نظارت هوایی به نام بالتنت هستند که اطلاعات مربوط به کشف تهدیدها را میان خود به اشتراک میگذارند.
اگر یک رادار استونی در چارچوب بالتنت تهدیدی را کشف و آن را ردیابی کند، این اطلاعات با اپراتورهای نظارت هوایی در لتونی و لیتوانی و همچنین با سامانه یکپارچه پدافند هوایی و موشکی ناتو به اشتراک گذاشته میشود تا پاسخ مناسب هماهنگ شود.
با این حال جرمالاویچوس تاکید میکند بالتنت برای واکنش بهتر به کشف پهپادها باید «بازیگران دیگر» در زمین، از جمله ماموریت پلیس هوایی بالتیک و نیروهای دفاع سرزمینی را نیز در خود ادغام کند.