وزارت امور خارجه ایالات متحده با صدور مجوزی تاریخی، راه را برای فروش ۴۸ فروند جنگنده پنهانکار اف-۳۵ به عربستان سعودی هموار کرد. معاملهای تسلیحاتی به ارزش ۲۴.۳ میلیارد دلار که بزرگترین خرید نظامی ریاض از زمان شعلهور شدن آتش جنگ منطقهای به شمار میرود.
بر اساس بیانیه رسمی وزارت خارجه آمریکا، این واگذاری تسلیحاتی با هدف ارتقای توان بازدارندگی ریاض در برابر تهدیدات پیشرو، تقویت پدافند هوایی و ارتقای هماهنگی عملیاتی میان ارتشهای دو کشور در نبردهای هوا به هوا و هوا به زمین برنامهریزی شده است.
سفارت عربستان در واشنگتن نیز با استقبال از این توافق، آن را گواهی بر «استحکام و پیوند پایدار» مناسبات دوجانبه خواند و تاکید کرد که «تقویت همپیمانی امنیتی میان طرفین، ضامن ثبات خاورمیانه و پاسدار منافع راهبردی مشترک است.»
آتش جنگ در منطقه و بنبست پدافندی ریاض
این تصمیم بزرگ واشنگتن در شرایطی اتخاذ میشود که در پی آغاز درگیریهای گسترده میان آمریکا، اسرائیل و ایران در ماه فوریه، تأسیسات استراتژیک و شهرهای عربستان بارها هدف پرتابههای دوربرد و پهپادهای تهاجمی ایران قرار گرفتهاند.
علاوه بر آن، با از سرگیری دوباره درگیریها در یمن و اعلام محاصره دریایی ریاض از سوی حوثیها در دریای سرخ، حریم هوایی و مسیرهای تجاری عربستان بیش از پیش زیر فشار آتش قرار دارند.
اگرچه نیروهای نظامی ایالات متحده به طور مستقیم وارد نبرد با حوثیها در خاک یمن نشدهاند، اما یک مقام ارشد آمریکایی به تازگی تایید کرده است که یک نیروی ضربت مشترک وظیفه پشتیبانی راهبردی، اشتراکگذاری سریع دادههای اطلاعاتی و هماهنگی عملیاتی با ارتش سعودی را بر عهده دارد.
نگرانیهای تلآویو و مانع تصویب در کنگره
موافقت اولیه کاخ سفید اکنون نیازمند تایید رسمی کنگره ایالات متحده است؛ جایی که مخالفتها و حساسیتهای پیچیدهای انتظار آن را میکشد.
تاکنون اسرائیل تنها بازیگر در حوزه خاورمیانه به شمار میرفت که به فناوری نسل پنجم اف-۳۵ مجهز بوده و همواره نسبت به برهم خوردن «برتری کیفی نظامی» خود بر همسایگانش ابراز نگرانی کرده است؛ اصلی که وزارت خارجه آمریکا مدعی است با اجرای این معامله نیز مخدوش نخواهد شد.
پیش از این، واشنگتن به دلیل ملاحظات امنیتی مشابه و نزدیکی تسلیحاتی آنکارا به مسکو پس از خرید سامانه اس-۴۰۰، ترکیه را از پروژه اف-۳۵ اخراج کرده بود. اکنون نیز دغدغه دسترسی رقبای جهانی به این فناوری حساس بار دیگر بر سر زبانها افتاده است.
در همین زمینه، گزارش اخیر نیویورک تایمز پیرامون احتمال درز اسرار این جنگنده به پکن از طریق مناسبات رو به رشد ریاض و چین، مخالفتهایی را در کنگره برانگیخته است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
راجا کریشنامورتی، عضو ارشد دموکرات در کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان، با مخالفت صریح با این معامله اعلام کرد تا زمانی که نهادهای اطلاعاتی آمریکا نسبت به احتمال دسترسی حزب کمونیست چین به «نگینهای فناوری نظامی ایالات متحده» هشدار میدهند، نباید اجازه انتقال این تسلیحات صادر شود.
تداوم سرازیر شدن سلاحهای پیشرفته به شبهجزیره
قرارداد اف-۳۵ جدیدترین حلقه از زنجیره خریدهای کلان نظامی عربستان طی ماههای گذشته است. وزارت خارجه آمریکا در اوایل سپتامبر نیز با فروش ۱۰ هزار بمب سنگین هدایتشونده، از جمله بمبهای ویرانگر ۲ هزار پوندی به ارزش ۵ میلیارد دلار، موافقت کرده بود.
علاوه بر این، ریاض اخیرا معاملاتی به ارزش ۷۵۰ میلیون دلار برای خرید موتور تانک و تجهیزات زرهی و قراردادی نزدیک به ۲ میلیارد دلار در ماه ژوئیه به منظور خرید کیتهای ارتقای موشکهای هدایتدقیق با شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی منعقد کرده است. معاملاتی که به وضوح از تسریع کمسابقه روند تسلیح خاورمیانه در سایه جنگی فرسایشی حکایت دارد.