یک ربات تازهساخت سونی اکنون میتواند برابر برترین بازیکنان تنیس روی میز بازی کند و نشان میدهد هوش مصنوعی با سرعت به مهارتهای پیچیده انسانی نزدیک میشود.
اوایل این هفته یک ربات در یک نیمماراتن در پکن از دوندگان انسانی جلو زد. حالا ظاهرا ربات دیگری هم میتواند از حرفهایهای تنیس روی میز پیشی بگیرد. آیا داستان از این جا آغاز شده است؛ این که ماشینها بیسروصدا و قدمبهقدم در هر کار از ما جلو بزنند؟
آگهی
آگهی
در یک پژوهش تازه (منبع به زبان انگلیسی)، رباتی که شرکت بزرگ الکترونیک ژاپنی سونی ساخته است توانسته بازیکنان حرفهای را شکست دهد. اما ویژگیهایی که چنین قابلیتی به آن میدهد اصلا شبیه انسان نیست. این ربات که «ایس» (Ace) نام دارد یک بازو با هشت مفصل دارد و با استفاده از ۹ چشم دوربینی، لوگوی توپ را رصد میکند و نوع چرخش آن را تشخیص میدهد.
این ربات چگونه به چنین سطحی رسیده است؟
یک وجه اشتراک انسانها و بازوهای رباتیک این است که هر دو به تمرین نیاز دارند. پیتر دور، پژوهشگر شرکت Sony AI و یکی از نویسندگان این مطالعه که روز چهارشنبه در نشریه Nature (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده است، میگوید: «این که فقط یک ربات را برای بازی تنیس روی میز برنامهریزی کنیم کافی نیست. باید از راه تجربه یاد بگیرد که چگونه بازی کند.»
ایس با استفاده از روشی در هوش مصنوعی به نام یادگیری تقویتی آموزش دید. به گفته سونی، این پژوهش نشان میدهد که پیشرفتهای هوش مصنوعی نه فقط میتواند رباتها را تندتر کند بلکه آنها را بسیار چابکتر هم میکند.
به گفته دور، سونی در مقر خود در توکیو یک زمین تنیس روی میز در اندازه استاندارد المپیک برپا کرد و قوانین رسمی مسابقات در آن جا اعمال شد. چند ورزشکار گفتند از این که ایس تا چه حد خوب بازی میکند شگفتزده شدهاند.
این آزمایش در زمینی با اندازه استاندارد انجام شد و قوانین رسمی تنیس روی میز به طور کامل اجرا شد.
به گفته سونی، نتیجه این است که یک ماشین میتواند در یک ورزش رقابتی رایج در سطحی همتراز با انسانهای خبره بازی کند و با ورزشکاران انسانی ماهر تعامل داشته باشد؛ «یک هدف دیرینه در پژوهشهای هوش مصنوعی و رباتیک».
فناوری پشت سرعت و چابکی
مایکل اشپرنگر، رئیس Sony AI، میگوید هدف فقط رسیدن به سرعت نبود. پژوهشگران میتوانستند ماشینی بسازند که توپ را بگیرد و آن را آن قدر سریع برگرداند که انسان فرصت واکنش نداشته باشد، اما ایده این بود که رباتی ساخته شود که واقعا بازی کند و تا حد امکان شرایط برابر با انسانها داشته باشد.
سرعت، دامنه دسترسی و عملکرد این ماشین با یک ورزشکار ماهر که دستکم هفتهای ۲۰ ساعت تمرین میکند مقایسه میشود. او میگوید: «هدف این است که تا حدی امکان مقایسه و نوعی عدالت در برابر انسان وجود داشته باشد و پیروزی بیشتر حاصل تواناییهای هوش مصنوعی، شیوه تصمیمگیری و تاکتیکها و تا حدی هم مهارت باشد.»
تیم سونی پس از ارسال مقاله برای داوری و پیش از انتشار در Nature، همچنان به بهبود ربات ادامه داد. به گفته آنها، ایس سریعتر شد، رالیهای طولانیتری بازی کرد و تهاجمیتر و نزدیکتر به میز حرکت کرد. در ماه دسامبر با چهار بازیکن بسیار حرفهای روبهرو شد و همه را به جز یکی شکست داد.
کینجیرو ناکامورا، بازیکن حرفهای دیگری که در المپیک ۱۹۹۲ بارسلون رقابت کرده است، میگوید وقتی دید ایس ضربهای زد که برای یک انسان ناممکن به نظر میرسید شگفتزده شد. او اضافه میکند حالا که ربات این کار را انجام داده، شاید این به آن معنا باشد که یک انسان هم بتواند چنین ضربهای بزند.