در نخستین نمایشگاه رباتیک ژاپن در توکیو، این کشور به «هوش مصنوعی فیزیکی» بهکار میگیرد، در حالی که چین و آمریکا بر تولید جهانی ربات مسلط هستند
ژاپن تلاشهای خود را برای رقابت در عرصه رباتهای انساننما تشدید کرده و تمرکز را بر نرمافزار و داده گذاشته است.
در نمایشگاه رباتهای انساننما در توکیو، نخستین رویداد ژاپن که به طور ویژه به این رباتها اختصاص دارد، یک دستگاه همقد انسان بطری چای را از قفسه برمیدارد و رو به تماشاگران شوخی میکند.
ربات انساننمایی به نام «گالبات» گفت: «در آینده، آیا ما رباتها هم تعطیلات خواهیم داشت؟ ... خب، من نمیخواهم آفتابسوختگی بگیرم.»
همانند گالبات، بیشتر رباتهای انساننمای به نمایش درآمده را شرکتهای چینی ساختهاند، امری که نشاندهنده افزایش برتری این کشور در صنعت تولید ربات است.
رباتیک به بخشی از رقابت گستردهتر فناوری میان چین و ایالات متحده تبدیل شده که پیامدهای فزایندهای برای امنیت ملی دارد.
در تازهترین برنامه پنجساله پکن، شتاببخشیدن به توسعه فناوریهایی مانند رباتهای انساننما از اولویتهاست.
با این حال، این رویداد همچنین نشان میدهد شرکتهای ژاپنی میکوشند نقشی متفاوت در این صنعت برای خود تعریف کنند، در حوزههایی مانند «هوش مصنوعی فیزیکی»، زیرساخت داده و نرمافزار مورد نیاز برای آنکه رباتها بتوانند در محیطهای واقعی کار کنند و واکنش نشان دهند.
نائو یامادا، مدیر شرکت فستلیبل، یک شرکت زیرساخت دادههای هوش مصنوعی مستقر در توکیو، گفت: «وقتی درباره هوش مصنوعی حرف میزنیم، اغلب چیزی مانند چتجیپیتی به ذهن میآید.»
او افزود: «اما در هوش مصنوعی فیزیکی، سیستم از طریق حسگرها اطلاعات دریافت میکند و امکان میدهد ماشینهایی مانند رباتها در دنیای واقعی کار کنند.»
شرکت فستلیبل میگوید با شرکت چینی ریلمن، فعال در حوزه رباتیک، همکاری میکند تا در توسعه دادههای آموزشی مورد استفاده برای ساخت مدلهای هوش مصنوعی رباتها مشارکت داشته باشد.
یامادا گفت: «تمرکز ما بر بخش هستهای هوش مصنوعی رباتهاست. بهجای ساختن خودِ مدلها، از فرایند تولید دادههای مورد نیاز برای ساخت آن مدلها پشتیبانی میکنیم تا این دادهها با کیفیت بالا و بهشکل مقیاسپذیر تولید شوند.»
فعالان این صنعت میگویند هرچند رباتها همین حالا هم میتوانند راه بروند و برقصند، انجام وظایف پیچیدهتر، مانند گرفتن و نگهداشتن اشیا، همچنان چالشی بزرگ است.
مساتو آندو، مدیر بخش فروش شرکت آسکا که با شرکت چینی دوبات همکاری دارد، گفت: «مثلا در رقص، شما فقط ربات را وادار میکنید همان حرکتها را تکرار کند.»
او افزود: «برای حرکتهای ثابت و از پیش تعریفشده، چنین آموزشی ممکن است، اما حرکتها در سطح بالاتر ثابت و از پیش تعیینشده نیستند و چون الگوهای بسیار متفاوتی ممکن است، ربات باید خودش تصمیم بگیرد چه کاری انجام دهد.»
او اضافه کرد تسلط بر چنین وظایفی تعیین خواهد کرد که آیا رباتهای انساننما میتوانند وارد نقشهای عملی و کاربردی شوند یا نه.
آندو گفت: «رباتهای انساننما در حال حاضر برای صنایعی طراحی میشوند که در حوزه تولید با کمبود نیروی کار روبهرو هستند.»
او افزود: «نکته اصلی این است که این رباتها تا چه حد میتوانند به رباتهایی تبدیل شوند که واقعا در این حوزه قابل استفاده باشند.»
ژاپن یکی از پیرترین جمعیتهای جهان را دارد و با کمبود نیروی کار روبهرو است. یک پرسش کلیدی این است که آیا رباتهای انساننما خواهند توانست در خانهها به مردم کمک کنند یا نه.
با این همه، پذیرش عمومی همچنان چالشی جدی است.
آتومو شیمودا، مدیر رویداد در شرکت آرکس ژاپن و برگزارکننده هفته نکستتک، گفت: «فکر میکنم انتظارات زیادی وجود دارد، اما در عین حال بعضیها ممکن است احساس نگرانی کنند.»
او افزود که هدف این نیست انسانها جایگزین شوند، بلکه قرار است رباتها در کنار آنها کار کنند.
شیمودا گفت: «ما رباتهای انساننما را نه جایگزین انسانها، بلکه چیزی میبینیم که میتواند در کنار مردم زندگی کند و با آنها همکاری کند. امیدواریم در نهایت بهعنوان شریک انسانها دیده شوند.»