از آواتارهای عیسی تا دستیاران بودایی، اپلیکیشنهای هوش مصنوعی برای راهنمایی و تعامل معنوی محبوب میشوند اما درباره کارکرد و اخلاق آنها هنوز پرسشهایی هست.
از گوروهای هندو و راهبان بودایی تا نسخه های هوش مصنوعی از عیسی، توسعه دهندگان از هوش مصنوعی استفاده می کنند تا آواتارهایی بسازند که بتوانند مفاهیم معنوی را بر اساس تعالیم دینی منتقل کنند.
آگهی
آگهی
این اپلیکیشن ها به عنوان ابزارهایی برای گسترش دامنه مخاطبان طراحی شده اند و برخی دیگر هدفشان دیجیتالی کردن و تفسیر متون کهن است.
بث سینگلر، انسان شناس دین و هوش مصنوعی در دانشگاه زوریخ، می گوید: «تا جایی که من می دانم، تک تک ادیان دست کم درگیر گفت و گو درباره این هستند که هوش مصنوعی چیست، به کجا می رود و چه تاثیری بر درک ما از معنای انسان بودن خواهد گذاشت.»
در میان آنها یک شرکت فناوری به نام «Just Like Me» قرار دارد که آواتار عیسی مبتنی بر هوش مصنوعی را برای ارتباط با نسل های جوان تر ساخته است.
کاربران در وبسایت این شرکت می توانند تماس ویدئویی با این آواتار برقرار کنند؛ آواتاری که از آن به عنوان «راهنمای روزانه شما برای آرامش، هدایت و امید» یاد می شود.
عیسی هوش مصنوعی به شکل چهره ای بسیار واقعی و شبیه انسان، از شانه به بالا، ظاهر می شود و مستقیما با کاربر صحبت می کند.
همزمان با ادغام بیشتر هوش مصنوعی در جامعه، نگرانی ها درباره تاثیر آن بر سلامت روان و نیاز به چارچوب ها و مقررات حفاظتی در حال افزایش است.
اما شرکت Just Like Me می گوید عیسی هوش مصنوعی جایگزینی «معنادارتر» برای پیمایش بی پایان خبرهای ناگوار در شبکه های اجتماعی ارائه می کند و کاربران را به تامل و ارتباط تشویق می کند.
کریس برید، مدیرعامل شرکت Just Like Me، می گوید: «اگر با عیسی یا یکی دیگر از هوش مصنوعی های ما صحبت کنید، یک دوستی و یک پیوند شکل می گیرد و آنها مکالمات قبلی را به یاد می آورند.»
این شرکت آمریکایی می گوید مدل هوش مصنوعی آن بر اساس نسخه کینگ جیمز انجیل و موعظه ها آموزش دیده است.
جف تینزلی، هم بنیانگذار و سرمایه گذار شرکت Just Like Me، می گوید: «این سامانه مجموعه ای متمرکز از اطلاعات و هدفی دارد که بر معنویت و هدایت و نقش راهنمایی متمرکز است.»
در ژاپن، توسعه دهندگان در چارچوب بودیسم ایده های مشابهی را بررسی می کنند. راهب بودایی ذن، روشی جوندو کوهن، سال هاست که از خانه خود آواتار هوش مصنوعی «امی جیدو» را آموزش می دهد.
امی به صورت کاراکتری تمام قد و انیمیشنی ظاهر می شود که در یک معبد ذن حرکت می کند و دعا می خواند. به گفته خالقانش، او نه به عنوان یک «استاد گورو»، بلکه بیشتر شبیه یک کودک طراحی شده است.
کوهن در سال ۲۰۲۴ نمونه اولیه هوش مصنوعی «زبی» را از طریق زوم به عنوان راهب منصوب کرد و پس از آن، این سامانه به راهب نوآموز امی جیدو تبدیل شد.
کوهن می گوید: «امی قرار است یک دوست ذن باشد؛ یعنی کسی که به انسان ها در تمرین ذن کمک می کند و همچنین از منظر بودایی و ذن، کلمات مهربانی و سخنان حکیمانه ارائه می کند.»
پرسش های اخلاقی پیرامون ساخت هوش مصنوعی دینی از جمله دلایلی است که باعث شده امی جیدو، راهب بودایی نوآموز مبتنی بر هوش مصنوعی، هنوز به صورت عمومی عرضه نشود.
جین لیم، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت beingAI و سازنده نمونه اولیه هوش مصنوعی زبی، می گوید: «اگر کودکی به دنیا بیاورید، او را همین طور رها نمی کنید تا به جهان پرتاب شود و امیدوار باشید آدم خوبی از کار دربیاید. باید او را تربیت کنید و به او ارزش ها را بیاموزید.»
لیم می گوید هدف این است که در آینده، وقتی امی آماده شد، آن را به طور رایگان در اختیار عموم قرار دهند.
کوهن می گوید: «امی در آغاز مسیری است که امیدواریم نسل ها ادامه پیدا کند.»
کارشناسان می گویند بحث ها درباره هوش مصنوعی در میان گروه های دینی رو به گسترش است، اما هنوز روشن نیست این ابزارها تا چه حد به طور گسترده استفاده می شوند.
سینگلر می گوید: «کاملا مشخص نیست چند نفر به طور منظم از این ابزار استفاده می کنند، یا این که برای بعضی ها فقط یک مد گذراست و برای برخی دیگر تا چه حد در شکل دادن به اندیشه های معنوی شان تاثیر دارد.»