بیش از هزار مدیر شرکتهای اروپایی نسبت به زیرساخت هوش مصنوعی اروپا عمیقا نگرانند. تامین انرژی مطمئن و مقرونبهصرفه و اتصال امن و پایدار را کلیدی میدانند.
رونق هوشمصنوعی در حال گسترش به سراسر صنایع است. شرکتها با سرعت در حال بهکارگیری این فناوری هستند و هر روز شمار بیشتری از مردم در حال استفاده از آن هستند. غولهای هوشمصنوعی نیز پیوسته نسخههای تازهای با قابلیتهای گستردهتر عرضه میکنند.
آگهی
آگهی
اما زیرساخت چه میشود؟ آیا جهان برای موج هوشمصنوعی آماده است؟ پژوهش تازهای از شرکت مخابراتی نوکیا نشان میدهد اروپا هنوز آماده نیست. اکثریت قاطع مدیران فناوری و کسبوکار در اروپا معتقدند شبکههای کنونی برای پاسخگویی به نیازهای ابرچرخه هوشمصنوعی به ارتقای چشمگیر و سرمایهگذاری سنگین نیاز خواهد داشت.
دو سوم شرکتها هماکنون از هوشمصنوعی استفاده میکنند
این نظرسنجی نشان میدهد شرکتهای اروپایی هوشمصنوعی را برای افزایش بهرهوری و نوآوری حیاتی میدانند. دو سوم کسبوکارها (۶۷ درصد) دستکم در بخشی از فعالیتهای خود از هوشمصنوعی استفاده میکنند و یک چهارم دیگر (۱۵ درصد) در حال اجرای طرحهای آزمایشی هستند. مدیران اکنون در پی آن هستند که با تکیه بر هوشمصنوعی، حوزههای مختلف فعالیت خود را دگرگون کنند.
در کاربردهای کوتاهمدت هوشمصنوعی در شرکتهای اروپایی، امنیت سایبری با ۶۳ درصد در صدر قرار دارد. سهم هوشمصنوعی در خودکارسازی فرایندهای کسبوکار (۵۷ درصد) و خدمات مشتری، از جمله استفاده از عاملهای هوشمند و چتباتها (۵۵ درصد) نیز بیش از نصف است.
دیگر حوزهها شامل توسعه محصول و نوآوری (۴۸ درصد)، تحلیلهای پیشبینانه و تصمیمگیری (۴۸ درصد)، رباتیک و سامانههای هوشمند (۴۴ درصد) و بهینهسازی زنجیره تامین و لجستیک (۴۴ درصد) است.
بزرگترین چالش، زیرساخت هوشمصنوعی است
گزارش نوکیا با عنوان «هوشمصنوعی برای اینترنت اروپا بیش از حد بزرگ است» میگوید در حالی که محدودیت سرمایهگذاری، نیروی انسانی متخصص و انرژی همچنان مسائل کلیدی محسوب میشوند، چالش عمیقتر خود زیرساخت هوشمصنوعی است.
این گزارش میگوید: «امروز ستون فقرات دیجیتال قاره اساسا برای هوشمصنوعی طراحی نشده است؛ اتصالهای پرظرفیت تکهتکه است و امنیت در معرض خطر قرار دارد.»
انرژی به بزرگترین محدودیت زیرساخت هوشمصنوعی تبدیل شده است
به نوشته این گزارش، انرژی بزرگترین محدودیت پیش روی زیرساخت هوشمصنوعی در اروپا است. این گزارش بر پایه نظرسنجی از بیش از هزار مدیر اروپایی مسئول سرمایهگذاری در حوزه هوشمصنوعی تهیه شده است.
پاسخگویان شامل تصمیمگیران حوزه فناوری و کسبوکار، تامینکنندگان زیرساختهای مخابراتی و مراکز داده، و نیز شرکتها و سازمانهایی بودند که قصد دارند هوشمصنوعی را در فعالیتهای خود بهکار گیرند و ادغام کنند.
این گزارش نتیجه میگیرد: «توان اروپا برای اجرای این فناوری در مقیاس گسترده با حدود تولید انرژی و ظرفیت شبکه برق در تضاد قرار گرفته است.»
حدود ۹ نفر از هر ۱۰ مدیر (۸۷ درصد) نگرانند که زیرساخت انرژی اروپا نتواند همگام با تقاضای هوشمصنوعی رشد کند. بیش از نیمی از آنها (۵۷ درصد) میگویند این زیرساخت یا با خطر جدی روبهرو است یا همین حالا نشانههای فشار را نشان میدهد.
این فشارها همین حالا هم احساس میشود. از هر پنج شرکت، یک شرکت (۲۱ درصد) میگوید محدودیتهای انرژی بهطور مستقیم باعث تاخیر در پروژههای هوشمصنوعی آنها شده است و ۲۸ درصد دیگر ناچار شدهاند زمانبندی پروژهها یا محل اجرای آنها را تغییر دهند.
هزینه بالای انرژی که اغلب به زیرساختهای فرسوده گره خورده، نگرانی دیگری است. اکثریت شرکتها (۵۲ درصد) میگویند قیمت انرژی در اروپا در مقایسه با رقبای جهانی دیگر رقابتی نیست. حدود ۴۰ درصد مدیران به تاخیر در صدور مجوزها اشاره کردهاند و ۳۵ درصد نیز از ظرفیت ناکافی شبکه برق یا دسترسی محدود به انرژیهای تجدیدپذیر نام بردهاند.
سه نفر از هر پنج مدیر به مهاجرت برای انرژی ارزانتر فکر میکنند
از آن مهمتر، سه نفر از هر پنج مدیر در شرکتهای اروپایی (۶۱ درصد) یا در حال بررسی انتقال بخشی از فعالیتهای دادهبر خود به مناطقی با انرژی ارزانتر هستند یا پیشتر این کار را انجام دادهاند.
حدود ۲۱ درصد گفتهاند جابهجایی در دستور کار آنها قرار دارد اما هنوز اقدامی نکردهاند، در حالی که تنها ۱۶ درصد قصد دارند بدون توجه به دسترسی به انرژی در محل فعلی بمانند.
این گزارش میگوید: «در شرایطی که شرکتهای آمریکایی فعال در حوزه هوشمصنوعی و مراکز داده برای تامین انرژی پروژههای خود مستقیما با نیروگاههای هستهای قرارداد میبندند، اروپا باید برای جبران عقبماندگی خود تلاش جدیتری انجام دهد.»
قابلیت اعتماد اینترنت نگرانی مهم دیگری است
استقرار سامانههای هوشمصنوعی فشار سنگینی بر زیرساخت ارتباطی وارد میکند و نشانههای این فشار از هماکنون دیده میشود. بیش از نیمی از شرکتها (۵۴ درصد) از عملکرد نامطلوب شبکه، از جمله تاخیر، قطع و وصل یا مشکلات ظرفیت انتقال داده که با رشد ترافیک هوشمصنوعی و داده مرتبط است، خبر دادهاند.
حدود ۱۶ درصد میگویند این اختلالها به طور محسوسی بر فعالیتهایشان اثر گذاشته است. اکثریت بزرگ شرکتها (۷۷ درصد) پیش از آنکه حتی بهطور جدی در پی گسترش استفاده از هوشمصنوعی برآیند، همین حالا با مشکلات اتصال روبهرو هستند.
وقتی از مدیران شرکتهای اروپایی درباره قابلیت اعتماد اینترنت در صورت افزایش بار کاری هوشمصنوعی سوال شد، ۸۶ درصد گفتند نگران این موضوع هستند. این امر نشان میدهد اکثریت بزرگ معتقدند شبکههای کنونی هنوز برای پذیرش فراگیر هوشمصنوعی آماده نشده است.
جهش ترافیک داده در جهان در راه است
پیشبینیها حاکی است که ترافیک داده در سطح جهان تا سال ۲۰۳۳ بین پنج تا نه برابر افزایش خواهد یافت و این امر فشار بیسابقهای بر شبکههای از پیش تحت فشار اروپا وارد میکند.
این گزارش هشدار میدهد: «اگر شبکههای مقاوم و امن بهطور قاطع گسترش نیابد، این خطر وجود دارد که اروپا به جای آنکه به بازیگر و سازنده اصلی در عرصه هوشمصنوعی تبدیل شود، صرفا مصرفکننده باشد و به زیرساختها و استانداردهای دیگران تکیه کند.»
حاکمیت دیجیتال، بخشی از زیرساخت است
این گزارش همچنین میگوید حاکمیت به پایه اعتماد دیجیتال تبدیل شده و امنیت، شرط اصلی تحقق این حاکمیت به شمار میرود.
حاکمیت یکی از اولویتهای اصلی شرکتهای اروپایی است. ۸۶ درصد میگویند بسیار مهم یا فوقالعاده مهم است که دادهها و کنترل در داخل اروپا باقی بماند. حدود ۷۳ درصد نیز حاکمیت را عامل بسیار مهمی در برنامهریزی برای زیرساختها میدانند.
شرکتهای اروپایی چه میخواهند؟
برای مقابله با این چالشها، مدیران خواستار مقررات سادهتر و هماهنگتر در بازارهای مختلف، دسترسی سریعتر به طیف فرکانسی و تغییر در قواعد رقابت برای امکان ادغام و یکپارچهسازی شدند. آنها همچنین بر ضرورت سرمایهگذاری سراسری صنعت در شبکههایی که از نظر مصرف انرژی بهینه و برای هوشمصنوعی آمادهاند تاکید کردند.