نمایندگان مجلس ملی فرانسه پس از سالها بحث و مناقشه، روز چهارشنبه قانونی را تصویب کردند که به برخی بیماران بزرگسال مبتلا به بیماریهای درمانناپذیر اجازه میدهد تحت شرایطی بسیار سختگیرانه، از کمک پزشکی برای خودکشی برخوردار شوند.
مجلس سفلای فرانسه این قانون را با ۲۹۱ رأی موافق در برابر ۲۴۱ رأی مخالف تصویب کرد. این قانون برای اجرایی شدن باید از سوی شورای قانون اساسی، عالیترین نهاد ناظر بر قانون اساسی فرانسه، بررسی شود، زیرا پیش از این، مجلس سنا آن را رد کرده و دوباره به مجلس سفلی بازگردانده بود.
با تصویب این قانون، فرانسه به جمع ۱۱ کشوری میپیوندد که قوانین مربوط به کمک به مرگ را تصویب کردهاند؛ هر یک از این کشورها ضوابط و معیارهای خاص خود را دارند.
این لایحه یکی از وعدههای اصلی امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه در دومین دوره پنج ساله ریاستجمهوریاش بود؛ وعدهای که او آن را «الگوی فرانسوی پایان زندگی» توصیف کرده بود. ماکرون در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «لایحه مربوط به حق برخورداری از کمک به مرگ تصویب شد.»
او افزود: «در موضوعی که تا این اندازه شخصی و در عین حال عمیق است و با زندگی، رنج و کرامت انسان ارتباط دارد، تنها یک رویکرد ممکن بود: زمان دادن برای شنیدن دیدگاهها، گفتوگو و بحث.»
بسیاری از شهروندان فرانسوی متقاضی اتانازی یا بهمرگی تاکنون به کشورهای همسایهای که در آنها خودکشی با کمک پزشکی قانونی است، سفر میکردند.
شرایط سختگیرانه
این لایحه در درجه نخست، خودکشی با کمک پزشکی را پیشبینی کرده است؛ به این معنا که بیماران واجد شرایط میتوانند داروی مرگآور را دریافت کرده و خودشان آن را مصرف کنند، البته تحت شرایطی بسیار محدود و معین.
تنها بیمارانی که از نظر جسمی قادر به مصرف دارو نباشند، اجازه خواهند داشت از کمک پزشک یا پرستار برای انجام این کار استفاده کنند.
افرادی که خواهان پایان دادن به زندگی خود هستند باید دستکم ۱۸ سال داشته باشند، شهروند فرانسه باشند یا اقامت قانونی این کشور را داشته باشند.
پزشک ابتدا باید با تیمی از متخصصان حوزه سلامت مشورت کند و سپس تأیید کند که شخص به بیماریای جدی، درمانناپذیر و تهدیدکننده زندگی مبتلاست.
بیمار باید در مرحله پیشرفته یا پایانی بیماری قرار داشته باشد، از درد و رنج غیرقابل تحملی رنج ببرد که امکان تسکین آن وجود ندارد و درخواست دریافت داروی مرگآور را با اراده آزاد خود مطرح کرده باشد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
رنج روانی بهتنهایی فرد را واجد شرایط دریافت کمک پزشکی برای پایان دادن به زندگی نمیکند. همچنین افراد مبتلا به اختلالات شدید روانی یا بیماریهای تحلیلبرنده عصبی مانند آلزایمر، مشمول این قانون نخواهند بود.
بیماران باید درخواست رسمی خود را ارائه کنند. این درخواست ظرف ۱۵ روز توسط متخصصان سلامت بررسی میشود و پس از یک دوره اجباری تأمل حداقل دو روزه، تصمیم نهایی گرفته خواهد شد.
در صورت تأیید درخواست، بیمار میتواند دارو را در زمان و مکانی که خود انتخاب میکند، از جمله در خانه یا در یک مرکز درمانی، مصرف کند. در صورت تمایل بیمار، نزدیکان او نیز میتوانند هنگام انجام این کار حضور داشته باشند.
در روز تعیینشده، یک پزشک یا پرستار تأیید میکند که بیمار همچنان بر تصمیم خود باقی است و در صورت بروز مشکل، در نزدیکی او خواهد ماند.
تمام هزینههای مرتبط با این روند از سوی نظام بیمه درمانی ملی فرانسه پوشش داده خواهد شد.
در فرانسه، حامیان این قانون میگویند این اقدام به بیماران اجازه میدهد به رنج غیرقابل تحمل خود پایان دهند، در حالی که کنترل تصمیمهای پزشکی همچنان در اختیار خود آنها باقی میماند.
اما مخالفان هشدار میدهند که این قانون میتواند بر سالمندان، افراد بیمار یا افراد دارای معلولیت فشار وارد کند. آنها معتقدند اولویت باید به توسعه و تقویت مراقبتهای تسکینی (پالیاتیو) داده شود.
بحث مشابه در کشورهای دیگر
موضوع گزینههای پایان زندگی در بریتانیا نیز در حال بررسی است.
در انگلستان و ولز، پنج ماه پس از آنکه بررسی لایحه قانونی کردن کمک به مرگ در پایان دوره قبلی پارلمان به دلیل پایان یافتن زمان قانونی ناتمام ماند، قرار است ۱۱ سپتامبر این لایحه بار دیگر رسما در پارلمان مطرح شود.
در آلمان، مجلس فدرال یا بوندستاگ در سال ۲۰۲۳ دو پیشنهاد برای تنظیم مقررات مربوط به کمک به مرگ را بررسی کرد، اما هر دو پیشنهاد را رد کرد.
خودکشی با کمک پزشکی معمولا به این معناست که بیمار بهطور داوطلبانه داروی مرگآوری را که پزشک تجویز کرده است، مصرف میکند.
اما بهمرگی یا اتانازی به این معناست که پزشک یا یکی دیگر از کارکنان حوزه سلامت، بنا به درخواست بیمار، اقدام به تزریق داروی مرگآور میکند. این کار در فرانسه غیرقانونی است.