آیا میدانستید نوشیدن یک فنجان قهوه میتواند به تولید کاغذ دوستدار محیط زیست کمک کند؟ در ایتالیا یک کارخانه قدیمی کاغذ، پسماند کشاورزی و نساجی را به موادی تبدیل میکند که جای سلولز بهدستآمده از درختان را میگیرد.
دیوارهای کارخانه کاغذسازی ونیزی Favini (منبع به زبان انگلیسی) در شمال ایتالیا آکنده از تاریخ است، اما تولید این مجموعه مدتهاست که بر آینده متمرکز شده است. این شرکت خانوادگی که امسال یکصد و بیستمین سال تاسیس خود را جشن میگیرد، از نخستین شرکتهای جهان بود که تولید صنعتی کاغذهای دوستدار محیط زیست را با استفاده از الیاف جایگزین و مواد زائد آغاز کرد. این رویکرد فشار بر جنگلها را کاهش میدهد و به موادی که در غیر این صورت دور ریخته میشدند، مانند ضایعات کشاورزی و نساجی، حیاتی دوباره میبخشد.
آگهی
آگهی
و جستوجو برای مواد اولیه جدید هیچگاه متوقف نمیشود.
جاکومو برتون، رئیس بخش تحقیق و توسعه در Favini، میگوید: «همین حالا روی دو نوع ضایعات کار میکنیم: پوست گوجهفرنگی و ذرت. در طول این سالها بیش از ۵۰۰ نوع زیستتوده مختلف را آزمایش کردهایم، اما در نهایت فقط حدود ۵ درصد آنها قابلیت توسعه تا سطح تولید صنعتی را داشتهاند.»
مواد بازیافتی بین ۱۰ تا ۴۰ درصد محصول نهایی را تشکیل میدهد. این مشتقات در نهایت در قالب کاغذهای لوکس، ساکهای دستی و بستهبندیهای ردهبالا به کار میرود.
میکله پوزوکو، مدیر بازاریابی، میگوید: «با استفاده از این ۱۴ نوع ماده، مجموعهای به نام Crush طراحی کردهایم که آن را در سراسر جهان میفروشیم. این مجموعه نمونه روشنی است از اینکه چگونه میتوان مواد دورریختنی یک زنجیره تامین صنعتی را با نگاهی خلاقانه ارتقا داد و به مواد اولیه تازه تبدیل کرد.»
آغاز این داستان به اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ برمیگردد. نیاز به احیای تالاب ونیز و مقابله با گسترش جلبکها، یک مشکل را به فرصتی تازه تبدیل کرد: استفاده از جلبکها برای تولید کاغذ. به این ترتیب، Alga Carta به نخستین کاغذ دوستدار محیط زیست شرکت تبدیل شد که در سال ۱۹۹۲ ثبت اختراع شد.
آندرهآ Favini، مدیر صادرات و بازاریابی، میگوید: «این انتخاب را با تکیه بر دوراندیشی پدربزرگم انجام دادیم. او این شرکت کوچک را در یک بازار تخصصی جای داد. آن زمان، دغدغههای محیط زیستی در صنعت کاغذ فقط برای شمار اندکی از مشتریان جذاب بود. مجبور بودیم مشتریان را قانع کنیم این طرح را بپذیرند، چون واقعا برای محیط زیست و اکولوژی ارزشمند بود.»
امروز هم کاغذهای دوستدار محیط زیست در اروپا بازاری تخصصی به شمار میرود، اما در این شرکت سریعترین بخش در حال رشد است و حدود ۱۰ درصد گردش مالی سالانه را تشکیل میدهد؛ آن هم با قیمتی که با دیگر کاغذهای سنتیِ مرغوب قابل مقایسه است. چالش اصلی، تضمین تداوم زنجیره تامین است. حدود دوازده شرکت ایتالیایی و بینالمللی مشتقات تولیدی خود را به این کارخانه کاغذسازی میفرستند؛ از جمله شرکت برشتهسازی قهوه Dersut (منبع به زبان انگلیسی) مستقر در ونِتو.
لارا کابالینی دی ساسوفراتو، مدیرعامل این شرکت، چیزی را که به آن «silverskin» میگویند به ما نشان داد؛ پوستی که دانه قهوه را میپوشاند و هنگام فرآیند برشتهسازی جدا میشود. همین ماده خام را Dersut در اختیار کارخانه کاغذسازی گذاشته تا ۶۰ هزار ساک خرید ممتاز برای برندش تولید شود.
کابالینی دی ساسوفراتو میگوید: «ما همیشه این پوسته را جمعآوری کردهایم، چون مثلا در کشاورزی ارگانیک میتواند بهعنوان کود خاک استفاده شود. اما در سال ۲۰۲۲ همکاریای را با دانشگاه پادوآ آغاز کردیم که نشان داد این ماده در تولید کاغذ نیز قابل استفاده است.»
این پروژه برای Dersut جایزه Sustainable Company 2025 (منبع به زبان انگلیسی) را به همراه داشت و همین حالا هم شرکای درگیر را به فکر گامهای بعدی همکاری مشترک انداخته است.
کاغذهای دوستدار محیط زیست، کاغذهای لوکسی هستند که برای عملکرد بالا در چاپ و تبدیل کاغذ طراحی شدهاند. برای بررسی کاربردهای آنها، سفرم را در یک شرکت تولید بستهبندیهای ممتاز به پایان میرسانم؛ شرکتی که ۳۰ سال است با کارخانه کاغذسازی Favini همکاری میکند. اینجا پایداری با زیباییشناسی و ریزهکاریای که از ویژگیهای کالاهای «ساخت ایتالیا» است پیوند میخورد.
گابریله روستلاتو، مدیر تولید DUEGI Packaging (منبع به زبان انگلیسی)، میگوید: «در چند سال گذشته خرید ما از Favini ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. این رشد را مشتریانی رقم زدهاند که برای هنرِ دست ارزش قائلاند و در عین حال به شریک صنعتیای نیاز دارند که توان پاسخگویی در مقیاس بالا را داشته باشد. ما در کنار هم رشد کردهایم؛ ما با آنها و آنها با ما.»