در هلند، پرستاران خودگردان «بیورتسورخ» خدمات جامع مراقبت در منزل و حمایت اجتماعی ارائه میکنند و به سالمندان کمک میکنند مستقل و با کرامت زندگی کنند.
«چه روز زیبایی! آسمان آبی است، خورشید میدرخشد، این یک هدیه است!» آنماری با هیجان میگوید، در حالی که در شهر آمِرسفورت هلند به دبورا وارتا، پرستار مراقبت در منزل که تازه ویزیتهای روزانهاش از بیماران را آغاز کرده، خوشامد میگوید.
آگهی
آگهی
در ۸۸ سالگی، با وجود زندگی با زوال عقل، آنماری ویلدبرخ هنوز هم از لذتهای ساده زندگی خوشحال میشود.
او بعد از آب دادن به گلهایی که روی بالکن از آنها مراقبت میکند، شادمانه به آپارتمانش برمیگردد و دبورا به او یادآوری میکند که وقت خوردن دارو رسیده است. آنماری با شوخی میگوید: «اوه بله، این هم آبنباتهای امروز» و قرصهایی را که تازه از یک دستگاه کوچک خودکار پخش شدهاند برمیدارد.
آنماری مصمم است روحیهاش را مثبت نگه دارد؛ با تکیه بر خاطرات خوش همسر محبوبش، گرمای حضور فرزندان و مراقبت روزانهای که دبورا و تیمش به او ارائه میکنند.
آنماری میگوید: «خوب است که آدمهایی در شرایط من میتوانند پرستارانی داشته باشند که در خانه از ما مراقبت کنند و من هیچوقت تنها نیستم؛ این واقعا کمک میکند.» دبورا اضافه میکند: «و تو هم خیلی خوب از خودت مراقبت میکنی؛ غذا میپزی، دوش میگیری، خوب لباس میپوشی و از زندگیات در محله لذت میبری.»
مراقبت در منزل؛ فراتر از درمان پزشکی
برای دبورا، مراقبت فقط به درمان پزشکی محدود نمیشود.
او برای بورتزورخ، بزرگترین سازمان مراقبت در منزل در هلند، کار میکند؛ نامی که در زبان هلندی بهطور تحتاللفظی به معنی «مراقبت محلهای» است.
این سازمان بهخاطر رویکرد متفاوتش به الگویی بینالمللی تبدیل شده است: تیمهای کوچک از پرستاران خودگردان و تمرکز جدی بر کمک به افراد برای مستقل ماندن در خانه.
کاری که برت ده بروین، یکی دیگر از بیماران دبورا که به بیماری پارکینسون مبتلاست، قصد دارد تا جایی که میتواند ادامه دهد.
برت میگوید: «شیوهای که دبورا و همکارانش از من مراقبت میکنند فوقالعاده است.» تجربه کوتاهی که بعد از یک تصادف در یک مرکز توانبخشی داشت، خاطره خوشی برایش به جا نگذاشته است. او میافزاید: «احساس میکردم فقط یک شماره هستم. حالا واقعا تفاوت را حس میکنم.»
دبورا میگوید: «برت اطراف خودش متخصصان زیادی دارد و ما با هم در تماس بسیار نزدیک هستیم. اگر اتفاقی بیفتد میتوانیم خیلی سریع واکنش نشان دهیم.»
بعد از ویزیتهای صبح، این پرستار پرانرژی با دوچرخه به محلهای دیگر میرود تا به همکارانش در نشست تیمی بپیوندد.
در این جلسه مدیری برای هدایت بحث وجود ندارد. تصمیمها را خودِ پرستاران و به صورت جمعی میگیرند؛ از ویژگیهای اصلی مدل بورتزورخ.
یوس ده بلوک، پرستار سابق که در سال ۲۰۰۶ بورتزورخ را بنیان گذاشت، میگوید: «همه اینها را شروع کردم چون احساس میکردم نظام مراقبت اجتماعی در هلند هر روز بدتر میشود. پرستاران ناامید بودند، چون دیگر نمیتوانستند بهترین مراقبتی را که برای بیمارانشان ممکن بود ارائه دهند؛ چون آنقدر افراد مختلف به آنها میگفتند چه کار بکنند و چه کار نکنند. و آنها نمیتوانستند مشکلات بیماران را که بهراحتی از طریق رابطه مستقیم با خودشان قابل پیشگیری بود، حل کنند.»
بدون مدیر، مراقبت بهتر و ارزانتر
یوس ده بلوک میگوید خودگردانی تیمها از جهات بسیاری کارآمد ثابت شده است.
او توضیح میدهد: «پرستاران احساس مالکیت و مسئولیت میکنند و تلاش میکنند روزبهروز بهترین کار ممکن را برای بیمارانشان انجام دهند و اگر شما دخالت نکنید، همه چیز خوب پیش میرود. و وقتی با بیمارانی که به شما اعتماد دارند رابطه خوبی برقرار کنید، نهتنها میتوانید از بروز مشکلات جلوگیری کنید، بلکه مقدار زیادی هم در زمان صرفهجویی میشود.»
بورتزورخ اکنون در سراسر هلند حدود ۱۵ هزار نفر را به کار گرفته و الهامبخش ابتکارهای مشابهی با شرکایی در بیش از ۲۰ کشور در اروپا، آسیا و آمریکای جنوبی شده است.
مدیرعامل با لبخند میگوید: «نشان دادهایم که با انجام کار درست در زمان درست، میتوان آن را سریعتر و با پول کمتر انجام داد.»
او ادامه میدهد: «تقریبا هیچ هزینه سربار نداریم. ایده من این است که اگر این اصول را در کل نظام سلامت به کار بگیریم، هزینهها ۲۵ درصد کاهش پیدا میکند.»
او میگوید: «باید فقط بر چیزی تمرکز کنید که واقعا لازم است. مراقبت خوب یعنی قرار دادن فردی کارآزموده در کنار بیماری که به چیزی نیاز دارد و انجام کار درست در زمان درست، در حالی که اطرافیان را هم درگیر میکنید تا بتوانند به بهترین شکل ممکن مشارکت کنند.»
این فلسفه فقط به مراقبت جسمی محدود نمیشود.
در آمستردام، ماریلاین اونفله، پرستار منطقهای بورتزورخ، و آنکه اسپراکل، خبرنگار حوزه قضایی، با هم رادیو «استونکوس» را تولید میکنند؛ نامی که در هلندی به معنی «جوراب حمایتی» است.
آنها با یک استودیوی ضبط سیار، در جستوجوی داستانهای سالمندان محله برای پادکست هفتگیشان هستند.
آنکه از مرد سالمندی که کلاه دوچرخهسواری بر سر دارد میپرسد: «برای این که سالم بمانید چه کار میکنید؟» او پاسخ میدهد: «میروم شنا. اما خیلی هم میخوانم و مینویسم تا ذهنم فعال بماند، چون بیماری آلزایمر دارم.»
آنکه تاکید میکند: «مراقبت روانی درست به اندازه مراقبت جسمی مهم است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم برنامهای برای سالمندانی که در خانه هستند بسازیم؛ درباره مراقبتهای سلامت، پیر شدن و تجربههای زندگی.»
هر کسی میتواند به سالم ماندن دیگران کمک کند
ماریلاین اضافه میکند: «و ما معتقدیم داستان گفتن برای هم برای سلامت خوب است. هر کسی میتواند سهمی داشته باشد و هر کس میتواند برای دیگری یک جوراب حمایتی باشد.» او لبخند میزند.
روزمان را در کافهای به پایان میبریم که در محل داروخانه سابق یک مرکز پزشکی دولتی راهاندازی شده است.
این تازهترین ابتکار ماریلاین است که بورتزورخ نیز از آن حمایت میکند.
او توضیح میدهد: «مردم برای یک فنجان قهوه خوب، برای گپ زدن و دیدن همدیگر به اینجا میآیند، اما ما همچنین میخواهیم دانش سلامت را با آنها به اشتراک بگذاریم.»
این پرستار با کمک متخصصان سلامت مرکز، میخواهد فضایی ایجاد کند که نهتنها محلی برای ارتباط اجتماعی، بلکه جایی برای دلگرمی و مشاوره به سالمندان محله باشد.
ماریلاین میگوید: «ما باور داریم که به همدیگر نیاز داریم. هر کسی مهم است تا کمک کند بقیه در وضعیت خوبی بمانند.»