آرکادیا که با همکاری شرکتهای فرانسوی توسعه یافته، پاسخ اروپا به میون است؛ سامانه هوش مصنوعی فرماندهی و کنترل مورد استفاده ناتو که شرکت آمریکایی پالانتیر آن را ساخته است.
فرانسه در جریان یک رزمایش ناتو از روز دوشنبه آزمایش سامانه بومی فرماندهی میدان نبرد مبتنی بر هوش مصنوعی خود را آغاز میکند، به گزارش Defense News (منبع به زبان انگلیسی). سامانههای هوش مصنوعی در میدان نبرد به بهینه شدن تصمیمگیری و شناسایی اهداف کمک میکنند.
سامانه آرکادیا که با مشارکت شرکتهای فرانسوی توسعه یافته، به عنوان جایگزین اروپایی Maven معرفی میشود؛ پلتفرم هوش مصنوعیای که ناتو از آن استفاده میکند و پیمانکار آمریکایی فناوریهای دفاعی پلنتیر آن را ساخته است.
تلاش برای حاکمیت فناوری دفاعی اروپا
به گفته ژنرال پاتریک ژوستل، معاون ستاد ارتش فرانسه، این سامانه موسوم به آرکادیا از ۸ تا ۲۶ ژوئن در رزمایش «Coalition Warrior Interoperability Exercise» ناتو در لهستان بهکار گرفته خواهد شد.
شرکتهای فرانسوی مشارکتکننده در توسعه آرکادیا شامل Mistral AI، سافران، تالس و ایرباس است.
آرکادیا بخشی از تلاش گستردهتر پاریس برای تقویت حاکمیت فناورانه اروپا در حوزه دفاعی است.
ناتو از سال ۲۰۲۵ استفاده از سامانه هوشمند Maven را که از پروژه Maven وزارت دفاع آمریکا منشعب شده آغاز کرده است. این سامانه حجم عظیمی از دادههای میدان نبرد را یکپارچه میکند تا از تصمیمگیری سریعتر و شناسایی اهداف پشتیبانی کند. اما مقامهای فرانسوی نسبت به اتکا به سامانههای غیراروپایی ابراز نگرانی کردهاند.
ژوستل در یک نشست خبری در روز پنجشنبه که Defense News آن را بازتاب داد گفت: «آرکادیا پاسخ ما به Maven است. این پرسش مطرح است که آیا باید Maven را کورکورانه بپذیریم یا به دنبال راهحلهای دیگری باشیم؟»
کاهش وابستگی به پلنتیر
دولتهای اروپایی بهطور فزایندهای در پی بازنگری در توافقهای خود با پلنتیر بودهاند؛ شرکتی که به دلیل استفاده در عملیات نظامی، نظارت گسترده و اجرای قوانین مهاجرت و موارد دیگر بحثبرانگیز شده است.
درک بوسویک، معاون وزیر دفاع هلند، در مجلس نمایندگان این هفته (منبع به زبان انگلیسی) گفت که باید ظرف دو سال «جایگزینی کامل و کارآمد» برای پلنتیر در دسترس باشد.
دولت هلند روی «سیاست دو مسیره برای کاهش وابستگی» به این شرکت کار میکند تا بتواند هرچه زودتر به صورت مستقل عمل کند و یک جایگزین اروپایی بیابد.
همزمان، آلمان اعلام کرده است که برای قراردادهای خود با هیچ شرکت آمریکایی از جمله پلنتیر قرارداد نخواهد بست، به گزارش Reuters.
توماس داوم، رئیس دفاع سایبری آلمان، این هفته گزارش شده است که گفته است (منبع به زبان انگلیسی): «هرچند ما به قابلیتهای این سامانه برای پایگاه داده خود علاقهمندیم، در حال حاضر به هیچ وجه قابل تصور نیست که به کارکنان صنعت دسترسی به پایگاه داده ملی بدهیم.»
پرسشها درباره تعاملپذیری در ناتو
فرانسه پیشتر آرکادیا را در رزمایشهایی در رومانی و داخل خاک خود آزمایش کرده و میگوید این سامانه بر اساس استانداردهای Federated Mission Networking (FMN) ناتو طراحی شده که چارچوب کلیدی تعاملپذیری میان نیروهای متحد است.
با آن که پلنتیر میگوید سامانهاش با اصول FMN همخوانی دارد و در مسیر کسب گواهی کامل است، به نظر میرسد علاقه به یک جایگزین ساخت اروپا رو به افزایش است.
ژوستل گفت: «وقتی با شرکای اروپایی خود صحبت میکنیم، واکنشی مشابه میبینیم: "خب، چون گزینه دیگری نبود به سراغ Maven رفتیم، اما اگر کشورهای اروپا بتوانند جایگزینی بسازند، آن را انتخاب میکنیم".»
طبق گزارشها دانمارک در پی یافتن راهحلهای بومی برای جایگزینی قرارداد هفت ساله خود با پلنتیر است.
سامانهای مقاومتر و غیرمتمرکزتر
آرکادیا به صورت یک سامانه غیرمتمرکز طراحی شده است که پستهای فرماندهی را از طریق یک شبکه مش به سرورهای مستقر در میدان متصل میکند، در حالی که Maven از معماری متمرکزتری برخوردار است.
مقامهای فرانسوی میگویند این رویکرد غیرمتمرکز تابآوری را افزایش میدهد زیرا حتی در صورت اختلال در بخشهایی از شبکه نیز امکان ادامه عملیات را فراهم میکند.