آرکادیا که با همکاری شرکتهای فرانسوی توسعه یافته، پاسخ اروپایی به مِیوِن است؛ سامانه فرماندهی و کنترل هوش مصنوعی ناتو که شرکت آمریکایی پالانتیر ساخته است.
به گزارش دیفنس نیوز (منبع به زبان انگلیسی)، فرانسه قرار است از دوشنبه در جریان یک رزمایش ناتو، آزمایش فرماندهی میدان نبرد اختصاصی خود مبتنی بر هوش مصنوعی را آغاز کند. سامانههای هوش مصنوعی در میدان نبرد به بهینهسازی تصمیمگیری و شناسایی اهداف کمک میکنند.
آرکادیا که با همکاری شرکتهای فرانسوی توسعه یافته، به عنوان جایگزین اروپایی سامانه هوش مصنوعی «میون» معرفی میشود؛ پلتفرمی که ناتو از آن استفاده میکند و توسط پیمانکار فناوری دفاعی آمریکایی، پالانتر، ساخته شده است.
تلاش برای حاکمیت فناوری دفاعی اروپا
به گفته ژنرال پاتریک ژوستل، معاون ستاد ارتش فرانسه، این سامانه که «آرکادیا» نام دارد، از ۸ تا ۲۶ ژوئن در رزمایش «Coalition Warrior Interoperability Exercise» ناتو در لهستان بهکار گرفته خواهد شد.
از جمله شرکتهای فرانسوی مشارکتکننده در توسعه آرکادیا میتوان به میسترال AI، سافران، تالس و ایرباس اشاره کرد.
آرکادیا بخشی از تلاش گستردهتر پاریس برای تقویت حاکمیت فناوری اروپا در حوزه دفاعی است.
ناتو از سال ۲۰۲۵ استفاده از سامانه «Maven Smart System» را که بر پایه پروژه «Project Maven» پنتاگون توسعه یافته، آغاز کرده است. این سامانه حجم عظیمی از دادههای میدان نبرد را یکپارچه میکند تا تصمیمگیری و شناسایی اهداف با سرعت بیشتری انجام شود. با این حال مقامهای فرانسوی نسبت به اتکا به سامانههای غیراروپایی ابراز نگرانی کردهاند.
ژوستل روز پنجشنبه در یک نشست خبری که دیفنس نیوز آن را بازتاب داد، گفت: «آرکادیا پاسخ ما به میون است. این سوال مطرح است که آیا باید میون را بدون چون و چرا بپذیریم یا به دنبال راهحلهای دیگر برویم؟»
کاهش وابستگی به پالانتر
دولتهای اروپایی بیش از پیش در پی بازنگری در توافقهای خود با پالانتر هستند؛ شرکتی که به دلیل نقش آن در عملیات نظامی، نظارت گسترده و اجرای سیاستهای مهاجرتی با جنجال و انتقاد روبهرو شده است.
درک بسویک، معاون وزیر دفاع هلند، در مجلس نمایندگان این هفته (منبع به زبان انگلیسی) گفت که باید ظرف دو سال «جایگزینی کامل» برای پالانتر فراهم شود.
دولت هلند روی «سیاستی دو مسیره برای کاهش وابستگی» به این شرکت کار میکند تا بتواند هر چه زودتر به شکل مستقل عمل کند و جایگزینی اروپایی بیابد.
همزمان به گزارش رویترز، آلمان اعلام کرده است که در قراردادهای خود با هیچ شرکت آمریکایی، از جمله پالانتر، همکاری نخواهد کرد.
توماس داوم، رئیس دفاع سایبری آلمان، بنا بر گزارشها این هفته گفت (منبع به زبان انگلیسی): «با وجود آن که به کارکرد این سامانه برای پایگاه داده خودمان علاقهمندیم، در حال حاضر به هیچ وجه قابل تصور نیست که به کارکنان بخش صنعت دسترسی به پایگاهداده ملی بدهیم.»
پرسشها درباره همعملیاتی در درون ناتو
فرانسه پیشتر آرکادیا را در رزمایشهایی در رومانی و در داخل خاک خود آزمایش کرده و میگوید این سامانه به گونهای طراحی شده که با استانداردهای شبکه ماموریت فدره ناتو (FMN) منطبق باشد؛ چارچوبی کلیدی برای همعملیاتی میان نیروهای متحد.
هرچند پالانتر میگوید سامانهاش با اصول FMN همخوان است و در مسیر دریافت تاییدیه کامل قرار دارد، اما به نظر میرسد علاقه به یک جایگزین ساخت اروپا رو به افزایش است.
ژوستل گفت: «وقتی با شرکای اروپایی خود صحبت میکنیم، واکنش مشابهی میشنویم: میگویند خب، تا حالا به سراغ میون رفتهایم چون گزینه دیگری نبوده، اما اگر کشورها در اروپا بتوانند جایگزینی بسازند، آن را انتخاب میکنیم.»
گزارشها حاکی است دانمارک نیز در پی یافتن راهحلهای بومی برای جایگزینی قرارداد ۷ ساله خود با پالانتر است.
سامانهای مقاومتر و غیرمتمرکزتر
آرکادیا به عنوان سامانهای غیرمتمرکز طراحی شده که قرارگاههای فرماندهی را از طریق یک شبکه مش به سرورهای مستقر در صحنه عملیات متصل میکند، در حالی که میون معماری متمرکزتری دارد.
مقامهای فرانسوی میگویند این رویکرد غیرمتمرکز، با امکان ادامه عملیات حتی در صورت اختلال در بخشهایی از شبکه، تابآوری سامانه را افزایش میدهد.