دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، تهدید کرد در صورت پیشبرد پیشنهاد اتحادیه اروپا برای تبدیل کانادا به نخستین «عضو وابسته» این اتحادیه، روابط تجاری با اروپا را محدود یا تعرفههای «بسیار سنگینی» علیه آن وضع خواهد کرد.
آقای ترامپ احتمال پیوستن کانادا به اتحادیه اروپا را «مضحک» خواند و این کشور را «شریک تجاری وحشتناک» آمریکا توصیف کرد.
او گفت: «اگر نیت خوبی در کار باشد، مشکلی نیست. اگر نیت بدی باشد، تعرفههای بسیار سنگینی بر اروپا وضع خواهیم کرد.»
اظهارات آقای ترامپ پس از آن مطرح شد که اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا پیشنهاد کرده بود که روابط اتحادیه اروپا و کانادا فراتر از توافق تجارت آزاد کنونی دو طرف، موسوم به «ستا» (CETA)، گسترش یابد و دو طرف «ائتلافی برای آینده» با هدف ایجاد «فضایی مشترک برای رفاه و امنیت اقتصادی» تشکیل دهند.
خانم فون در لاین روز چهارشنبه در سخنرانی سالانه خود درباره وضعیت اتحادیه اروپا و در حضور مارک کارنی، نخستوزیر کانادا پیشنهاد اعطای نوعی عضویت وابسته به این کشور را مطرح کرد.
او با اشاره به ارزشهای مشترک دو طرف خطاب به کارنی گفت: «مهمتر از همه، مارک عزیز، اروپا و کانادا به دموکراسی باور دارند.»
کارنی که در پارلمان اروپا در استراسبورگ با تشویق ایستاده نمایندگان روبهرو شد، قرار است روز پنجشنبه در این نهاد سخنرانی کند.
تنش با ترامپ، کانادا را به اروپا نزدیکتر کرده است
تهدیدهای تعرفهای ترامپ و اظهارات مکرر او درباره تبدیل کانادا به پنجاهویکمین ایالت آمریکا، روابط میان دو همسایه آمریکای شمالی را تیره کرده است.
کانادا در تلاش است وابستگی اقتصادی خود به آمریکا را کاهش دهد؛ کشوری که مقصد حدود ۷۰ درصد صادرات کانادا است. مارک کارنی نیز خواستار ایجاد یک «ائتلاف منحصربهفرد» با اتحادیه اروپا شده است.
با این حال، تلاش کانادا برای نزدیکتر شدن به اروپا پیش از تنشهای اخیر نیز آغاز شده بود. کارنی در سخنرانی ماه ژانویه خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس از قدرتهای متوسط خواسته بود برای افزایش قدرت چانهزنی خود در دوران رقابت قدرتهای بزرگ، همکاری بیشتری داشته باشند.
او گفته بود: «وقتی تنها به صورت دوجانبه با یک قدرت مسلط مذاکره میکنیم، از موضع ضعف مذاکره میکنیم و آنچه را به ما پیشنهاد میشود، میپذیریم.»
اتاوا تاکنون در واکنش به تعرفههای آمریکا اقدامات متقابل انجام داده و شرایط تجاری پیشنهادی واشنگتن را که به گفته کارنی حاکمیت کانادا را تضعیف میکند، نپذیرفته است.
ترامپ نیز روز چهارشنبه در ادامه فشارها بر اتاوا، یادداشتی را امضا کرد که بر اساس آن دولت آمریکا موظف میشود کالاهای کانادایی را از نظام خریدهای دولتی فدرال کنار بگذارد.
کاخ سفید اعلام کرد این اقدام در واکنش به سیاست «کالای کانادایی بخرید» دولت کانادا انجام شده است؛ سیاستی که برای کالاهای تولید داخل این کشور اولویت قائل میشود.
کاخ سفید این سیاست را ناعادلانه خواند و اعلام کرد ترامپ قصد دارد کانادا را در قبال آنچه «رفتار غیرمنطقی و تبعیضآمیز مستمر علیه کالاهای آمریکایی» توصیف کرد، پاسخگو کند.
اتحادیه اروپا در روابط تجاری خود با واشنگتن مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. بروکسل و واشنگتن پیشتر به توافقی تجاری دست یافتند که سقف تعرفه ۱۵ درصدی را برای بخش عمده صادرات اتحادیه اروپا تعیین کرد و اروپا نیز تعرفه کالاهای صنعتی آمریکا را حذف کرد.
کانادا پیشتر به برنامه خریدهای دفاعی اتحادیه اروپا پیوسته است
جاناتان ویلکینسون، سفیر منتخب کانادا در اتحادیه اروپا، روز چهارشنبه گفت اتاوا پیش از سخنرانی فون در لاین درباره موضوع «عضویت وابسته» با مقامهای اروپایی گفتوگو کرده و میدانسته است که چنین پیشنهادی مطرح است.
به گفته او، کانادا با اتحادیه اروپا درباره ایجاد «ائتلافی برای آینده» گفتوگو کرده بود و این مقامهای اروپایی بودند که موضوع عضویت وابسته را مطرح کردند.
ویلکینسون تأکید کرد کانادا به دنبال عضویت کامل در اتحادیه اروپا نیست، زیرا چنین اقدامی مستلزم واگذاری بخشی از حاکمیت این کشور خواهد بود.
او گفت اتاوا در عوض میخواهد به شیوهای که به تقویت حاکمیت کانادا منجر شود، «تا حد امکان» به اتحادیه اروپا نزدیک شود.
دفتر نخستوزیر کانادا نیز از پیشنهاد فون در لاین استقبال کرد و اعلام کرد کانادا برای «تقویت حاکمیت خود» در حال تعمیق روابط با اتحادیه اروپا است و از گسترش روابط دو طرف به فراتر از توافق تجارت آزاد ستا حمایت میکند.
بر اساس پیشنهاد فون در لاین، شراکت گستردهتر اتحادیه اروپا و کانادا حوزههایی از جمله صنایع پیشرفته، فناوری، تولیدات دفاعی، قطب شمال، انرژی، مواد معدنی حیاتی، باتری، هوش مصنوعی، رایانش کوانتومی، امنیت سایبری و امنیت اقتصادی را در بر خواهد گرفت.
رئیس کمیسیون اروپا تأکید کرد این همکاری علیه کشور دیگری شکل نمیگیرد.
او گفت: «این شراکت علیه هیچکس دیگری نیست، بلکه برای قدرت مشترک ماست. به طور خلاصه، میخواهیم روابط با کانادا را به بالاترین سطح ممکن برسانیم.»ای آینده» گفتوگو کردهاست و در مقابل، مقامهای اروپایی موضوع عضویت وابسته را مطرح کردهاند.