با افزایش تناوب و شدت موجهای گرما، زنان باردار با پیامدهای سنگینی مواجه میشوند. اما آیا همه آنها به یک اندازه در معرض خطر هستند؟ در این گزارش میبینیم کدام کشورهای اروپایی در تابستان بالاترین نرخ زایمان زودرس را دارند.
اروپا در آخرین هفته از ماه مه، موج گرمای «بیسابقه و تاریخی» را تجربه کرد؛ به طوری که دما در بخشهایی از این قاره به حدود ۱۰ تا ۱۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین این موقع از سال رسید. برای نمونه، شهر مورا در مرکز پرتغال در ۲۷ مه، رکورد بیسابقه و جدید ۴۰.۳ درجه سانتیگراد را برای این ماه ثبت کرد.
یک مطالعه جدید نشان میدهد که زنان باردار و نوزادان آنها به ویژه در برابر دمای بالا آسیبپذیر هستند و گرما یک عامل محیطی مهم است که میتواند باعث زایمان زودرس شود.
تخمین زده میشود که ۱.۴۱ درصد از تمام زایمانهای زودرس در طول تابستان، ناشی از گرما باشد. در روزهای با گرمای متوسط، این خطر ۲.۸ درصد افزایش مییابد، در حالی که در روزهای با گرمای شدید، این رقم به ۳.۸ درصد میرسد. نوزادی که پیش از هفته ۳۷ بارداری متولد میشود، با خطر بسیار بالاتر مرگومیر و همچنین عوارض سلامتی مواجه است که میتواند باقی زندگی او را تحت تأثیر قرار دهد.
این مطالعه که در مجله علمی «اینوایرومنت اینترنشنال» منتشر شده، ۳۶.۶ میلیون تولد را که در طول تابستان و در ۲۵۰ شهر از ۱۳ کشور جهان (از جمله استونی، ایتالیا و اسپانیا) بین سالهای ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۹ رخ داده است، در شرایط گرمای شدید مورد تحلیل و بررسی قرار داده است.
کدام کشورها بیشترین و کمترین تاثیر را پذیرفتهاند؟
در میان کشورهای اروپایی مورد بررسی، اسپانیا با ثبت ۱۰۸۰ زایمان زودرس در هر میلیون تولد در طول فصل گرم، بالاترین آمار را به خود اختصاص داد و شهر لئون بیشترین آسیب را در این کشور دیده است. پس از آن ایتالیا با ۹۷۴ زایمان زودرس در هر میلیون و استونی با ۸۱۴ زایمان زودرس در هر میلیون در رتبههای بعدی قرار گرفتند. در مقابل، سوئیس با ۶۲۸ زایمان زودرس در هر میلیون تولد، کمترین آمار را در میان تمامی کشورهای مورد بررسی داشت.
اما گرما همه زنان را به یک اندازه تحت تاثیر قرار نمیدهد؛ بر اساس این مطالعه، عواملی مانند اقلیم، ویژگیهای اقتصادی-اجتماعی و زیرساختهای مراقبتهای بهداشتی میتوانند میزان آسیبپذیری زنان باردار در برابر گرما را تغییر دهند.
در واقع، مادران مجرد و جوانی که سطح تحصیلات پایینتری دارند و در وضعیت اقتصادی-اجتماعی آسیبپذیری هستند، ممکن است بیشتر در معرض خطر زایمان زودرس ناشی از گرما باشند. همچنین، حساسترین بازه زمانی بارداری که احتمال زایمان زودرس در آن از همیشه بیشتر است، از هفته ۳۱ تا هفته ۴۰ بارداری است.
گرما چگونه باعث زایمان زودرس میشود؟
گرما میتواند دمای بدن را بالا ببرد و باعث انقباضهای رحمی شود. کمآبی بدن ناشی از گرما، فرآیند حفظ غلظت مناسب مواد معدنی حیاتی مانند کلسیم و منیزیم را در بدن مختل کرده و جریان خون به جفت را کاهش میدهد. علاوه بر این، گرما فرآیندهای التهابی و نوعی نابرابری میان تولید و تجمع گونههای فعال اکسیژن در سلولها و بافتها ایجاد میکند که این امر میتواند رشد جنین را به خطر بیندازد و پخته شدن و باز شدن دهانه رحم را تسریع کند.
زنان باردار به طور ویژهای آسیبپذیر هستند؛ زیرا بدن آنها به دلیل رشد جنین، گرمای بیشتری نسبت به حالت عادی تولید میکند و در عین حال، به دلیل افزایش وزن، توانایی کمتری برای دفع این گرمای اضافی دارد.